Beyin susuz kaldığında insan depresyona girer

TULUHAN TEKELİOĞLU
12.03.2011

"Akıl, zekanın dağılımındaki adaletsizliği düzeltmek için bir fırsat eşitliğidir." Kişiselgelişim uzmanı Mümin Sekman'ın yeni kitabı Her Şey Beyinde Başlar, 'aklımızı başımıza toplamak' için ipuçları sunan renkli bir kılavuz. Kitap pazartesi çıkıyor ve ilk baskı 100 bin olacak. Kapağını, Hollywood filmlerinin afiş tasarımını yapan Emrah Yücel yapmış. Mümin Sekman'ın bundan beş yıl önce çıkan Her Şey Seninle Başlar adlı kitabı bugüne kadar 800 bin adet satmıştı. Sekman, aşk hayatımıza, sağlığımıza, insan ilişkilerine yön veren, bilinçli ya da bilinçsizce hayatımızı şekillendiren, bizi biz yapan beynimizi deşifre ederken şöyle diyor: "Bu kitap, beyni içeriden dikizlemek için yazıldı!"

MÜMİN SEKMAN
* Düşünceler kafamızın içinde saniyede 120 metre hızla dolaşıyor. Yani saatte 400 kilometre hızla şeytanlık düşünebiliyoruz!
* Türk insanının beyninin ne kadarını kullandığının ölçüsü belli. Dünyanın 17. büyük ekonomisiyiz, buna karşılık BM insani gelişmişlik raporuna göre 83. sıradayız. Yani ekonomimiz kendimizden daha çok gelişmiş! Beyin temelli bir kalkınma modeline ihtiyacımız var.
* Beynimiz çalışırken, yaklaşık 20 vatlık bir elektrik enerjisi üretiyor.
Etkilendiği birine karşı "Senden elektrik aldım," demek, beyin dili ve edebiyatına uygun!
* Ortalama insan beyni 1.4 kilogram, bunun da yüzde 80'i sudan oluşuyor.
Geriye kalan yüzde 20'lik katı kısmın ağırlığı yaklaşık 280 gram! Yani bir insanın hayatta ne olacağına ya da ne olamayacağına karar veren 280 gramlık bir parça.
* Hayattaki bütün karışıklıklar beyinde başlıyor. Kafan karışıksa hayatın da karışık olur.
Hayatını kontrol altına almak istiyorsan, kafanı kontrol altına alman gerekiyor.

- Kitabın içinde iki türlü veri var, 'beyin nasıl çalıştırılır' ve 'beyin nasıl daha iyi çalıştırılır'... Türk insanı beynini iyi çalıştıramıyor mu sizce?
- Trafikte nasıl otomobil kullanıyorsak, beynimizi de o şekille kullanma eğilimindeyiz. Her şeyin başı beyin ve hayatımız onun içinden geçiyor. Mutluluk, başarı, huzur beyinde başlıyor. İyi şeyler olduğu kadar, kötü şeyler de beyinden geliyor. Hayatımızın ana kumanda masası beynimizde ama beynimizin nasıl çalıştığını bilmediğimiz için onu kullanıcı hatasına bağlı olarak bozuyoruz.

- Nedir temel kullanıcı hataları?
- En temel hata, beyni kullanım kılavuzuna uygun bir şekilde çalıştırmamamız, çünkü nasıl çalıştığını biz de bilmiyoruz. Kafamızın içinde kafasına göre çalışıyor! Otomobil alıyoruz, onun nasıl çalıştığını öğrenmek için kursa gidiyoruz, ama beynin nasıl çalıştığını öğrenmek için herhangi bir eğitim almıyoruz. Oysa otomobili kullanan da beynimiz! Üstelik hayat bizi zorluyor, biz de beynimizi zorluyoruz. Beynin nasıl çalıştığını bilmeden çok fazla zorlayarak çalıştırdığımız için beynimiz bozuluyor. Bu da dilimize vuruyor. 'Kafayı yemek', 'kafayı çekmek', 'kafasında sigortalar atmak'... Zorlandıkça kafamızda kayış kopuyor!

- Beyin nasıl bozulur?
- Hafızamızda sorunlar yaşayabiliyoruz, konsantrasyon bozukluğu inanılmaz derecede yaygın. Dikkati toplama ve bir konuya odaklanma süresi gittikçe azalıyor. Duru düşünme yeteneğimizi neredeyse kaybettik. Kafamız karışık. Kafamız karışık olduğu için kalbimiz de karışıyor. Aklı ve duyguları karışık insanların değerleri de, mantığı da karışık olur. Bulanık bir beyinle yaşıyoruz. Zihnimizin içi parçalı bulutlu. Birçok insanda anlık psikoloji ile yaşama eğilimi arttı. Bu da mutluluk ve başarıyı olumsuz yönde etkiliyor.

- Beynimizi kontrol etmek kendi elimizde mi?
- Çok önemli oranda evet. Bunun için beynin çalışma mekanizmasını iyi öğrenmek gerekiyor. Nasıl çalıştığını bilmediğin şeyi kontrol edemezsin, kontrol edemediğin şeyi yönetemezsin, yönetemediğin beyin seni istediği gibi yönetir! Kitabın temel noktalarından biri bu. Hayatta bütün karışıklıklar kafada başlıyor. Kafan karışıksa hayatın da karışık olur. Hayatını kontrol altına almak istiyorsan, kafanı kontrol altına alman gerekiyor. Onun için kitabın sloganı 'Aklını başına toplama kılavuzu'.

- Peki sizi şaşırtan şey ne oldu, beyni incelerken?
- Ortalama insan beyni 1.4 kilogram, bunun da yüzde 80'i sudan oluşuyor. Bu durumda geriye kalan yüzde 20'lik katı kısmın ağırlığı yaklaşık 280 gram! Yani bir insanın hayatta ne olacağına ya da ne olamayacağına karar veren 280 gramlık bir parça. Ne düşündüğümüzü, ne hissedeceğimizi, nasıl konuşacağımızı, üniversite sınavındaki puanımızı beyin belirliyor. Bir de nöronların, yani beyin hücrelerinin çalışması konusu var. Soyut düşünceler, mikroskopta gözlenebilen hücrelerin içinde dolaşıyor. Düşünceler ete kemiğe bürünüp hücre oarak görünüyor! Fizik ile metafizik, ruh ve madde iç içe. Örneğin ilkokul öğretmenimizin yüzünün resmi, yediğimiz biftekten aldığımız bir besinin üzerine kayıt edilebiliyor. Beyin, evrenin dekoderi gibi. Kafamızın içinde 100 milyar hücre var. Her biri 10 bin tanesiyle bağlantı kurarak çalışıyor. Düşünceler kafamızın içinde saniyede 120 metre hızla dolaşıyor. Yani saatte 400 kilometre hızla şeytanlık düşünebiliyoruz! Dünyayı geliştiren de, gerileten de bu düşünme santrali. Kitapta bir şeyi hatırlatmak istiyorum: Beyin bedava! Kafamızda nükleer başlıklı bir silah var ve biz hâlâ elimizde sapan olmadığı için söyleniyoruz. Beyin çok önemli bir iş yaptığı için başımızın üstünde yeri var!

Aşkın kaynağı kalp değil beyin
"Mesela aşk deyince kalp akla geliyor, oysa aşkın kaynağı beyindir. Aşk bir beyin fonksiyonudur. Aşk beyinde başlar, beyinde biter. Beyindeki korteks dediğimiz bölge ile limbik sistem kimi seveceğimizi ve ne kadar seveceğimizi belirler. Beynin talimatlarıyla çarpan kalp, aşkta sadece bir memur durumunda. Karar alıcı beyin ama bizler hâlâ Sevgililer Günü'nde kalp çiziyoruz. Dünyayı hâlâ düz sanmak gibi bir şey bu."

Beyin susuz kaldığında insan depresyona girer
Akıl, zekanın menajeridir
Zekilerin hedef belirleme mecburiyeti, zeki olmayanlara göre daha yüksek
Yediklerimiz düşünceleri etkiliyor

Diğer Cumartesi Sabah Haberleri

www..com.tr: Facebook’un en iyi gazetesi
SABAH’ı beğen,
son dakika haberlerini kaçırma facebook.com/Sabah; Son dakika haberlerini
Twitter’ın en iyi gazetesi
Sabah’da takip et twitter.com/sabah