Papadopulos işi çıkmaza nasıl soktu?
Rum lider Klerides'ten sonra Tasos Papadopulos gelince her şey altüst oldu. Karamanlis, Erdoğan, Papadopulos ve Talat'ın katıldığı bir resepsiyon düzenlendi. Erdoğan, "İşte buradayız. Çözüm istiyoruz" dedi ama Rum lider Papadopulos oyunu oynamadı
Kıbrıs müzakereleri yarım asırdır devam eden bir satranç oyununa benzer. 65 yıllık BM tarihindeki 8 Genel Sekreterin 6'sı oyunu bitirmek için kafa patlattı ama başaramadı. Ter döken arabulucuların sayısını ise unuttum. En ünlüsü Bosna barışının mimarı Richard Hoolbrooke'tu. O bile bir ayda havlu attı. Kofi Annan, ABD ve AB'nin bütün ağırlığıyla arkasında olduğu için neredeyse oyunu bitirecekti ama o da başaramadı. Son aşamada kapalı kapılar ardında neler yaşandığını Alvaro de Soto tüm ayrıntısıyla ilk kez anlattı. Okumaya devam edelim..
Klerides Papadopulos'a nasıl bir ortam bırakmıştı?
Papadopulos müzakerelerin nasıl yürüdüğünü ve hiçbir konuda da resmi bir anlaşma olmadığını biliyordu. Büyük ölçüde elleri serbestti ama yine de oyunu oynadı ve metni bir kez daha ele aldık. Süratle endişelerini bildirdi..
Bir anlaşma yok muydu?
Yoktu. Denktaş ve Klerides'le yüzlerce saat ayrı ayrı görüşüp aralarında mekik dokuduktan sonra bir taslak hazırladım. Kelime kelime, adil ve kabul edilebilir olmasına çalıştım.
Lahey'de ipler nasıl koptu?
Annan Kıbrıs'ın AB'ye katılım anlaşması imzalanmadan son bir çaba göstermek istedi. Papadopulos ve Denktaş'ı çağırdı. Denktaş," Ben bu metne katılmıyorum. İmzalamam. Bundan sonra farklı bir zeminde müzakereler sürmeli "dedi. Masayı ters çevirdi.. Papadopulos'a onu suçlama şansını verdi.
Lahey'de herşey bitmiş miydi?
Evet. Genel Sekreter, Güvenlik Konseyine bir rapor verip adadaki ofisimi kapatma kararı aldı. "Bundan sonra insiyatif almam bazı koşulların yerine getirilmesine bağlıdır " dedi.
Ama daha sona Erdoğan açık çek verdiği halde neden başarılı olmadı?
24 Ocak 2004'de. AB'nin genişlemesine 3 ay kalmıştı. Erdoğan Kıbrıs'da herkesin kabul edebileceği bir fikir birliğini içerde sağladı. Annan'la Davos'ta buluşup "Yeniden çaba göstermenizi is tiyorum. Kıbrıslı Türklerin de destekleyeceğinden emin olabilirsiniz " dedi.
Denktaş artık çekiliyor muydu?
Mart 2003'de Lahey'de müzakerecilikten de çekilmişti. Cumhurbaşkanlığına aday değildi. Kıbrıslı Türkler Planı okumuşlardı. Bir efsane dağılmıştı.
Kopenhag zirvesi kritikti
Eğer oyunu oynamak isteseydi değişirdi ama oynamak istemiyordu..Yerine gelen Tahsin Ertuğruloğlu ise oyunu oynamak için hazırlıklı değildi
Burgenstock zirvesinde son noktayı mı koyacaktınız?
Evet kimsenin yani medyanın rahatsız edemeyeceği bir yerde buluşturmaya karar verdik. Hedef aracı olmadan dört tarafı buluşturmaktı ama Papadopulos hiç hoşlanmadı.
Köşeye mi sıkıştı?
Evet, biz gerekli olan 200 yasadan en azından 90'ının ilk günden uygulanmaya başlamasını istiyorduk. O, hazırlanamayacağını düşünüp hepsinde ısrar etti. Böylece kendi sahasında oynayabilecekti. Hayatlarında birbirlerini görmemiş Türklerle Rumlar iyiniyetle yasaları hazırladılar. AB onayladı. Muazzam bir şeydi.
Hala bir şans var mıydı?
Evet, bir sorunu göz göze bakmadan çözemezsiniz. Karamanlis, Erdoğan, Papadopulos ve Talat'ın katıldığı bir resepsiyon düzenledim. Erdoğan, Papadopulos'a " İşte buradayız. Çözüm istiyoruz " dedi ama Papadopulos oyunu oynamadı.
Klerides Papadopulos'a nasıl bir ortam bırakmıştı? Papadopulos müzakerelerin nasıl yürüdüğünü ve hiçbir konuda da resmi bir anlaşma olmadığını biliyordu. Büyük ölçüde elleri serbestti ama yine de oyunu oynadı ve metni bir kez daha ele aldık. Süratle endişelerini bildirdi..
Bir anlaşma yok muydu? Yoktu. Denktaş ve Klerides'le yüzlerce saat ayrı ayrı görüşüp aralarında mekik dokuduktan sonra bir taslak hazırladım. Kelime kelime, adil ve kabul edilebilir olmasına çalıştım.
Lahey'de ipler nasıl koptu? Annan Kıbrıs'ın AB'ye katılım anlaşması imzalanmadan son bir çaba göstermek istedi. Papadopulos ve Denktaş'ı çağırdı. Denktaş," Ben bu metne katılmıyorum. İmzalamam. Bundan sonra farklı bir zeminde müzakereler sürmeli "dedi. Masayı ters çevirdi.. Papadopulos'a onu suçlama şansını verdi.
Lahey'de herşey bitmiş miydi? Evet. Genel Sekreter, Güvenlik Konseyine bir rapor verip adadaki ofisimi kapatma kararı aldı. "Bundan sonra insiyatif almam bazı koşulların yerine getirilmesine bağlıdır " dedi.
Ama daha sona Erdoğan açık çek verdiği halde neden başarılı olmadı? 24 Ocak 2004'de. AB'nin genişlemesine 3 ay kalmıştı. Erdoğan Kıbrıs'da herkesin kabul edebileceği bir fikir birliğini içerde sağladı. Annan'la Davos'ta buluşup "Yeniden çaba göstermenizi is tiyorum. Kıbrıslı Türklerin de destekleyeceğinden emin olabilirsiniz " dedi.
Denktaş artık çekiliyor muydu? Mart 2003'de Lahey'de müzakerecilikten de çekilmişti. Cumhurbaşkanlığına aday değildi. Kıbrıslı Türkler Planı okumuşlardı. Bir efsane dağılmıştı.
Kopenhag zirvesi kritikti Eğer oyunu oynamak isteseydi değişirdi ama oynamak istemiyordu..Yerine gelen Tahsin Ertuğruloğlu ise oyunu oynamak için hazırlıklı değildi
Burgenstock zirvesinde son noktayı mı koyacaktınız? Evet kimsenin yani medyanın rahatsız edemeyeceği bir yerde buluşturmaya karar verdik. Hedef aracı olmadan dört tarafı buluşturmaktı ama Papadopulos hiç hoşlanmadı.
Köşeye mi sıkıştı? Evet, biz gerekli olan 200 yasadan en azından 90'ının ilk günden uygulanmaya başlamasını istiyorduk. O, hazırlanamayacağını düşünüp hepsinde ısrar etti. Böylece kendi sahasında oynayabilecekti. Hayatlarında birbirlerini görmemiş Türklerle Rumlar iyiniyetle yasaları hazırladılar. AB onayladı. Muazzam bir şeydi.
Hala bir şans var mıydı? Evet, bir sorunu göz göze bakmadan çözemezsiniz. Karamanlis, Erdoğan, Papadopulos ve Talat'ın katıldığı bir resepsiyon düzenledim. Erdoğan, Papadopulos'a " İşte buradayız. Çözüm istiyoruz " dedi ama Papadopulos oyunu oynamadı.
