Mübadele yıllarında Ege'nin iki yakasında yaşanan zorunlu göçlerle savrulan hayatların öyküleri, belgesellerle yaşatılıyor. Rumlara karşı önyargıları yıkmak isteyen belgesellerde hüzün başrolde...
Zorunlu göçler sonucu bilmedikleri topraklarda yeni bir hayat kurma mücadelesi verenler, yanlarına bir daha hiç göremeyecekleri evlerinin kokusuyla üç beş vazgeçilemeyen eşyanın sıkıştırıldığı sandıklarını da alırlar mutlaka. 18 yaşında, biri kucağında öbürü karnında iki çocuğu, anne, kayınvalide ve diğer akrabalarıyla Ege'nin karşı kıyısına geçen kadınlar, ellerinde bastonlarıyla yaşlı dedeler, nineler... Gittikleri yerlerde neyle karşılaşacaklarını hiç bilmeden çıkarlar yola, geriye bakmaya vakit bulamadan. Üstelik geldikleri kıyıda aylarca gemilerde bekletilirler. 1922'de mübadeleyle Türkiye'den bir buçuk milyon, Yunanistan'dan da 500 bin kişinin maruz bırakıldığı göçler belgesellere konu oluyor. Yönetmen Enis Rıza da bu konuda duyarlı yönetmenlerden. Dedeleri Girit'ten gelen Rıza, mübadeleyle Ege'den Yunanistan'a gidenlerle ilgili bir çalışma yaparken Atina yakınlarındaki Nea Makri'ye de uğrar. Nea Makri, adı bir zamanlar Levissi olan Kayaköy'de yaşayanların göç sonucu kurdukları yerleşimdir. Enis Rıza Nea Makri'de dolaşırken, ona Vera Tsoumela adlı bir kadının öyküsünü dinlemesini önerirler: "Nea Makri'de mübadeleyle ilgili sözlü tarih araştırması yapıyorduk. Bize Vera'dan söz ettiler. Vera da oturdu bize uzun bir hikâye anlattı. Çatı katında anneannesinden kalan bir sandık vardı. Bu sandığın içinde, bakır bir kabın içinde saklanan kuş yuvaları inanılmazdı. Bu manzaradan o kadar etkilendik ki film yapmaya karar verdik. Yunanistan'da bize önce çok sıcak yaklaşmadılar. Ama Samos Film Festivali'nde Ayrılığın Yurdu Hüzün adlı belgeselimiz onur filmi olarak gösterildi ve büyük ilgi gördü. O andan itibaren de sandıklar açılmaya başladı. Herkes bize ailesinin hikâyesini anlatmak istedi. İkinci kez gittiğimizde bizi nasıl karşılayacaklarını düşünmüşler, önce 'Türk-Yunan bayrağıyla karşılayalım,' demişler. Ama sonra 'Bu bayrakları aşar,' diyerek bizi Yunan rakısıyla karşıladılar." Ayrılığın Yurdu Hüzün, bir ninniyle başlıyor. Enis Rıza, "Babaannem çocukken bu ninniyi bana Türkçe söylerdi, yan komşumuz Ermeniydi, o da çocuklarına Ermenice söylerdi. Biraz araştırdık ve aslında bu ninninin 1453'e kadar gittiğini öğrendik," diyor. Rıza'nın ikinci belgeseli Yeni Bir Yurt Edinmek 17 Kasım Salı, saat 18.30'da Karaköy'deki tarihi Sümerbank binasında gösterilecek. Mustafa Ünlü'nün Eskişehir'de Son Havadis, Tahsin İşbilen'in Benim Giritli Limon Ağacım adlı belgeselleri de yine göç hikâyelerini konu alıyor. Proje, 'Rumlarla ilgili önyargıları yenmek ve güveni yeniden inşa etmek' adıyla Babil Toplum Kültür Sanat Derneği tarafından gerçekleştiriliyor.ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan SABAH veya sabah.com.tr hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
İki yaşındayım, çok hırçınım!
Bazı çocuklar küçük yaşlarını, neredeyse hiç huysuzluk yapmadan geçirir. Eğer öyleyse şanslı ebeveynlerdensiniz, aksi halde 'iki yaş krizi' sizde ne sabır bırakır ne de akıl
İlhamı şehir verdi
Dice Kayek, Paris'te büyük ses getiren ilkbahar-yaz koleksiyonunda, İstanbul'un zıtlıklarından esinlenmiş. Ece Ege, "İnsanlar, yemekler, düşünceler hep çok farklı. Başı kapalı bir kızla atletli arkadaşı kol kola yürüyebiliyor. Harika bir şey bu," diyor
Erkekler bu sezon çok asi
Eğer yeni sezonun 'asi' trendine ayak uydurmak istiyorsanız, mutlaka bir deri ceket edinin. Ama her deri ceketle asi görüntüyü elde edemezsiniz. İşin sırrı detaylarda saklı
Rüyasında gördü, motorla Akdeniz'i gezecek
2005'te defalarca gördüğü bir rüyadan yola çıkan mimar Nuri Öztürk, motorla Akdeniz turu yapmaya karar verdi. 2010 Nisan'ında 10 kişilik bir ekiple yola çıkmayı planlayan Öztürk'ün hedefi, bu turdan bir belgesel yapmak
İstanbul'un altında başka bir dünya var
Şehrin birkaç metre altına inip sarnıçlar, tüneller ve saray odalarını keşfetmek isteyenler, ellerine bir fener alıp heyecanlı bir tura çıkıyor
Eşcinseli oynamak ya da oynamamak
Ey 'bir kısım' Türk oyuncusu! Belli ki yegâne derdin bu. Tavsiyem, at gözlüklerini bir an önce çıkarman. İddia ettiğin gibi dünyaya açılmak istiyorsan tabii...
Selle gelen köpek
İlkokul öğrencisi Batuhan B. Başoğlu, ailesinin Bahçeşehir'deki sel felaketinden kurtarıp sahiplendiği Sunny için okulunda bir sunum hazırladı
Kâr amacı gütmeyen galeriler
BM Suma'da 18 sanatçının bir araya geldiği 'Pis Hikâye' adlı bir sergi gerçekleşiyor. Bildik sanatçı tanımına ve alışıldık galerilere karşı çıkanların oluşturduğu bu sergi vesilesiyle kâr amacı gütmeyen, bağımsız sanat mekânlarının peşine düştük
Tasarıma farklı yorum
Perşembe günü kapılarını ziyaretçilere açan 'Kesişme Noktası'nda birçok Türk tasarımcının ürünü yer alıyor. 10 Aralık'a kadar devam edecek sergideki ürünlerin teşhir şekline alışık olmadığınız ise garanti
Kaybetme ve yüzleşme korkusu
Genç bir kadın anlatıyordu. "Ben hep erkekleri mutsuz ediyorum. Bunu neden yaptığımı bilmiyorum. Aslında hepsi çok hoş adamlar,...
Stil anketi
- Sezonun en sevdiğiniz trendi?
- Michael Jackson.
- En sevmediğiniz trendi?
- Benim için kötü trend değil, kötü styling...
Son dakika...
Çok moda olacak
Battaniye şallar
Biliyorum, biliyorum; bu kışın olayı vücudu öne çıkaran kıyafetler. Ama trendin öbür...
.com.trÜye olun, son dakika haberleri e-postanıza gelsin.
