İLİŞKİLİ HABERLER
Kriz Türkiye'yi teğet geçmedi makro dengeleri alt üst etti
Merkez faizleri indirdi hükümet vergileri...

Kriz Türkiye'yi teğet geçmedi makro dengeleri alt üst etti

  • 17.09.2009

Başbakan Erdoğan'ın teğet geçti açıklaması Türkiye'de krize bakışı değiştirdi. Krizin makro dengeleri alt üst ettiği, reel sektöre yara açtığı kesin ancak Türkiye'de bankalar sağlamlığı ile diğer ülkelere göre üstün çıkmayı başardı

2008 yılında bozulma işaretleri almasına karşın Türkiye ekonomisi krize girdiğinde panik sadece borsalarda yaşanıyordu. Sebebi, tüm dünyada olduğu gibi Türk bankacılık sisteminde sentetik ürünlerin olmaması ve daha da önemlisi mortgage kredilerinin bulunmamasıydı. Finans kesiminden kaynaklanan bir korku krizin ilk yılını doldurmasına karşın bugün bile bulunmuyor. En büyük korku reel kesimdi ve halen tedirgin ediyor. Ancak küresel köy haline gelen dünyada Türkiye'nin krizden etkilenmemesi mümkün değildi. Başbakan Recep Tayip Erdoğan'ın ekonomi literatürüne kattığı 'teğet geçti' ifadesinden sonra Türkiye'de rakamlara bir başka bakılır oldu. Arşivler konuşmanın 21 Ekim 2008'de yani krizin ilk ayını geride bıraktığı dönemde yapıldığını gösteriyor. Dicle Üniversitesi'nin açılış yılında yaptığı konuşmada Başbakan "Hamdolsun Türkiye ekonomisi sağlam kriz korkumuz yok. Kriz çığırtkanlığı yapanların niyeti başka... Kriz Türkiye'yi teğet geçecek" demişti. Başbakan bu sözleri sarfettiği dönemde dolar 1.25 TL'den 1.65 TL'ye çıkmış borsa üçte birini krize kurban vermişti bile... En çok korkulan reel kesimde ise işçi çıkarmalar, üretime ara vermeler, fabrika kapatmalar başlamıştı. Sorun rakamlara da kısa sürede yansımıştı. 14 Mart 2009'da İzmir'de yaptığı konuşmada Başbakan Erdoğan ısrarlıydı: "Dalga geçsinler önemli değil ama kriz bizi teğet geçecek." 4 Nisan'da ise Başbakan söylemini biraz değiştirdi: "Sürtünme yapacak, aşındırma olacak ama en az bizi etkileyecek." Aşınma olmuştu ama Türkiye, İzlanda gibi battığını açıklamamıştı. Hollanda ve Belçika gibi avrupanın en büyük bankaları arasında bulunan iki dev bankasına el koymamıştı, İngiltere, Almanya gibi milyarlarca dolarlık müdahalelerde bulunmuyor, kurtarma paketleriyle para saçmıyordu.

BARIŞ VE ÖTV CİDDİ KARARLARDI

Ekonomi yönetimi krizde bankaları kurtarmak için para harcamadı ancak önemli kararların altına da imza attı. Örneğin Merkez Bankası krizi girerken yüzde 16.75 olan politika faizini yüzde 7.75'e kadar çekti. Hükümet yurt dışı ve yastık altındaki varlıkları ekonomiye kazandırmak için Varlık Barışı ilan etti. Süresi uzatılan barışın ilk döneminde 14.8 milyar liralıkgelir beyan edildi ve 6 milyar lira kayda girdi. İkinci barıştan beklenen tutar ise 15 milyar TL. Otomotiv ve beyaz eşyada ÖTV ve KDV indirimleri ise stokları şişen ve binlerce kişi işten çıkarmak zorunda kalan bu iki sektörü deyim yerindeyse ipten aldı.

125 milyar doları krize kurban verdik

TEĞET denilse de makro verilerde inkar edilemeyecek bir tahribat vardı. En basiti 1.20 TL düzeyine demir atan dolar yükselişe geçmiş 1.80 TL'ye kadar çıktığında artık dolar bazında fakirleşmiştik. 1.50-1.60 arasında dengelenen dolar nedeniyle kişi başına gelir son 1 yılda bin 800 doların üzerinde azaldı. Türkiye'nin milli geliri 770 milyar dolardan haziran sonu itibariyle 645 milyar dolara düştü. 124 milyar dolarlık hasılayı krize kurban verdik. Kazanımlar da oldu. En önemlisi yıllardır tek hanede tutamadığımız ve enflasyon hedeflemesine geçilmesinden sonra hedefi ıskaladığımız enflasyon artık yüzde 5'lerde. İthalattaki 200 milyar dolarlık sınır artık 150 milyar dolar. Cari açık küçüldü.

kalan karakter 460

ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan SABAH veya sabah.com.tr hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Diğer Ekonomi Haberleri
Diğer Ekonomi Haberleri
'IMF ile görüşmeler olumlu gidiyor, anlaşma tercihimiz'
Abraaj,Türkiye'de 2 yeni yatırım üzerinde çalışıyor
EPDK elektrik zamlarını görüşüyor
İşsiz sayısı 25 milyona çıkabilir
İkinci bir durgunluk beklemiyoruz
Kahn parasını Ziraat'ten çekecek
'Bankacılık sektöründe yatırım tereddüdü artacak'
'Büyüme özel sektör eliyle gerçekleşecek'
'Orta vade'den vergi ayarı çıktı
Elektrik tarifesi yarın açıklanıyor
KDV indirimi satışları patlattı
SGK'dan vatandaşlara uyarı
Bayram öncesi çiftçiye müjde
İşte ekonominin geleceği...
Cep telefonunda müthiş rekor
Kriz sona erdi mi?
Bayram için ek sefer
Piyasalarda bugün
Günün içinden
Dünyanın en varlıklısı Avrupa en zengini ABD
Tatilde hasta olan Avrupalı'ya ek izin hakkı
Ekonomik durgunluk büyük olasılıkla bitti
Domuz gribinden korkan CEO'lar jetlere akın etti
Japon Airlines'ın talip sayısı üçe yükseldi
Hisseler striptiz şovla tavan yaptı
Ulusal kalkınma Ö valilere emanet
TOBB'dan Türk diasporası atağı
Point işadamını ninni ve masajla uyutacak
850 milyar $'lık ilaç da yetmedi
Fortis, Dexia, Halifax... Kriz artık Avrupa'da
www..com.tr
Facebook’un en iyi gazetesi
SABAH’ı beğen,
son dakika haberlerini kaçırma
facebook.com/Sabah
Son dakika haberlerini
Twitter’ın en iyi gazetesi
Sabah’da takip et
twitter.com/sabah
İMKB 100 (2012/05/25)
İMKB 100 54809,94
Değişim oranı % -0,19
Hacim-milyon TL 2361037723
Yükselen hisse 176
Düşen hisse 225
Değişmeyen hisse 206
İMKB 100 DEĞİŞİM GRAFİĞİ
2012/05/25
1000 TL'NİZ GEÇEN HAFTA NE OLDU
USD % 1,04 1019 TL
EURO % -0,47 989 TL
IMKB % -5,66 943,36 TL
DÖVİZ
Döviz Alış Satış
ABD Doları 1,8425 1,8435
EURO 2,3065 2,3075
İngiliz Sterlini 2,876 2,89
İsviçe Frangı 1,914 1,924
Japon Yeni 2,297 2,318
PARİTELER
Döviz Parite
Euro / USD 1,2517
Sterlin / USD 1,5677
USD / Japon Yeni 0,7953
USD / İsviçre Frangı 0,9582
DÜNYA BORSALARI
Borsa Son Değer %Değişim
Bombay SENSEX 16222,30 1,72
FTSE 100 London 5350,05 1,59
Hang Seng HK 20501,67 0,31
Argentina MERVAL 2340,26 2,26
DJ Transport 5108,40 0,81
Bovespa, Sao Paulo 54063,00 -1,02
Taiwan Weighted 7147,75 -1,75
Straits Times 2780,42 -1,53
Athens Composite Index 502,52 -4,53
Thailand SET 1110,70 -1,84
HİSSELER
Sembol (ör: "ISCTR")
ARA
YÜKSELEN HİSSELER
Hisse Değer Değişim
IZMDC 5,78 9,47
INDES 3,09 8,80
CBSBO 0,32 6,67
NIBAS 2,31 6,45
DÜŞEN HİSSELER
Hisse Değer Değişim
DENIZ 14,20 -20,00
CEYLN 2,08 -12,24
DOGUB 1,75 -12,06
EUKYO 3,62 -11,49
EN YÜKSEK İŞLEM HACMİ
Hisse Hacim
GARAN 5,86
AKBNK 5,44
ISCTR 3,75
VAKBN 2,99
Sosyal Medya' nın En Çok Paylaşılanları
ÜCRETSİZ SABAH BÜLTEN ÜYELİĞİ

Üye olun, son dakika haberleri e-postanıza gelsin.

Adı Soyadı :
E-posta :
Üye Ol