ABD elçisi Jeffrey: İki ülke arasındaki protokol ölmedi. Ermenistan'ın aldığı karar Türkiye'yi rahatsız etti ancak biz olumlu bakıyoruz. İki tarafla temas halindeyiz
TÜRK-Amerikan ilişkilerinde son 50 yılında 1 Mart ve Çuval krizi üçüncü büyük depremdi. İlkini Kıbrıs yüzünden yaşadık. Ama galiba en şiddetlisi sonuncusuydu. Sonuçta deprem atlatıldı. Ve yeni bir dönem başladı. Ortaya çıkan tablo gösteriyor ki, İsrail'le kavga edip Arap dünyasına yaklaşan Türkiye eksen değiştirmiyor. Batı'yla çelişmiyor ya da kopmuyor. Söyleşimizin son bölümünde yeni düzenin ışığında, bölgedeki son tabloyu da mercek altına aldık.
"Komşularla sıfır sorun" politikasının önemli ayaklarından biri Ermenistan'la imzalanan protokoldü. Protokol öldü mü? - Hayır. Ermenistan Anayasa Mahkemesi, protokolü uygulaması için yeşil ışık yaktı. Davutoğlu'yla Nalbantyan görüşüyor. Biz Türklerle hemen hergün çalışıyoruz. Karabağ'da ilerleme sağlamaya uğraşıyoruz. Aslında ikisi ayrı süreçler. Ama Türkiye böyle düşünüyor. Kafkaslar'daki birçok ihtilaf mutlaka çözülmeli. Farklı süratlerde ilerleyebilirler ama hepsi de önemli. Paralel süreçler. Geçen hafta Minsk grubundaki ABD Büyükelçisi de Ankara'daydı. Hiçbir şey ölmedi.
Ama Davutoğlu kararı protokolün ruhuna aykırı gördü. Protokolün ruhunu koruyacak bir güvence istiyor. - Kararındaki bazı ifadeler Türkleri rahatsız etti ama biz kararı olumlu bir adım olarak görüyoruz. İmzalanan protokolün Meclis'ten onaylanmasına imkan verdi. Hiçbir sınırlama da görmüyoruz. Başka ülkelerde "Anayasa Mahkemesi bir anlaşmayı gözden geçirdiğinde şu paragraflar Anayasaya aykırı" dendiğini gördüm. Ermenistan mahkeme kararında böyle bir şey yok. Biz iki tarafın da protokole olan taahüdünü ciddiye aldıklarına inanıyoruz.
Ama Anayasa'da "Soykırım tartışılmaz" deniyor. Mahkeme de 11. paragrafa atıf yaptı. Sınırı çizen anlaşmayı tanımıyorlar. - 11. paragrafta sınır sözcüğü yok. Kararda da, "Ermeni hükümeti, Protokolü, bağımsızlık bildirisindeki "Osmanlı Türkiyesi ve Batı Ermenistan'daki" soykırımla çelişecek şekilde yorumlayamaz" deniyor. Hukukçulara incelettik. Protokolde, mevcut sınırların, Kars anlaşması ve diğer anlaşmalara dayanarak karşılıklı olarak tanınmasına ilişkin açık bir taahhüt var. Neresi olduğu da belli olmayan, Batı Ermenistan'daki "Soykırım" denen olaylarla ilgili kapalı bir referans da yok. Sınırların tanınmasını tehlikeye sokacak yasal bir engel görmüyoruz. Zaten protokolde de hiçbir biçimde soykırım sorunundan bahsetmiyor. Sadece 1915 olaylarını incelemek için tarihi bir komisyon kurulmasından söz ediyor. Yani pozisyonlara bir sınırlama getirilmiyor. Eğer değiştirmeye zorlansaydı Türkler protokolü imzalamazdı.
Sınır açılır Ermeniler "Soykırımı tartışamayız" derlerse ne olacak? - Protokollerde hepsi birbirine bağlı adımlar. Komitenin kurulması dahil adımlar atılıyor. Bütün bunlar birbirine bağlanmış durumda. Davutoğlu protokolün ruhunu vurguladı. Anlıyorum. Ne zaman Ermeni pozisyonu ve protokolün onayı gündeme gelse, içte siyasi sorun yaratıyor. Amerikan senatosunda benzer sorunlar yaşıyoruz. Ama yasal açıdan mahkeme kararının Protokolün onayına yeşil ışık yakmasından başka bir şey görmüyoruz. Ayrıca Ermeni hükümeti de protokolün arkasında olduğunu açıkladı.
Türkiye'ye yazılı bir güvence verilebilir mi? - Her iki tarafın tam olarak ne istediğini anlamaya çalışıyoruz. Protokolün ruhundan ne anlaşıldığını görmek istiyoruz.
Yani arabuluculuk mu? Yakında çıkış noktası bulunur mu? - Arabuluculuk değil. Sadece bütün taraflarla temas halindeyiz. Herkes çaba gösteriyor.
PKK'nın silah bırakması bekleniyordu olmadı. Süreç canlanabilir mi? - Umut ediyoruz. Hem Kürt yönetimi nezdinde büyük çaba harcıyoruz hem de Türkiye'ye istihbarat desteği veriyoruz. Demokratik açılımın hedeflerini de destekliyoruz. Terörle mücadelenin siyasi, ekonomik, kültürel ve diplomatik unsurları olması gerektiğine inanıyoruz.
İstihbarat desteği sürecek mi? - Tabii sürecek.
ABD çekilmeden tasfiye olur mu? - İyi olur ama uluslararası alanda hiçbir sorun tümüyle çözülmüyor. Adım adım ilerlenen bir süreç. Irak'ta olduğu gibi. Son 3 yılda bazı trajik olaylar var ama şiddet büyük ölçüde azaldı. Aynen Güneydoğu ve Batı Anadolu'da benzer bir durum var.
İlk PKK'lıların dönüşünde DTP hata mı yaptı? - TV'den izledim. Ayrıntıları tam bilmiyorum.
7 Mart'taki seçimlerinden sonra Irak'ta iç savaştan korkuyorsunuz? - İç savaştan söz etmek istemiyoruz. İç gerginlik var. Biz, AB, BM, Arap ülkeleri ve Iraklılar bunu azaltmak için uğraşıyor. 2005'teki gibi demokratik ve adil bir seçim olmasını bekliyoruz. Bunda Türkiye'nin ekonomik, diplomatik ve diğer alanlardaki desteği olağanüstü rol oynadı:
Peki neden Kürt bölgesine asker kaydırıyorsunuz? - Eğitim amaçlı birlikler var. Musul ve Kerkük'te Amerikan birlikleri bulundu. Süleymaniye ve Erbil'de de küçük birlikler var. Yeşil hatta ortak askeri denetimler yapıyoruz. .
Savaş, Barzani'nin Kerkük'teki emelleri yüzünden çıkar mı? - BM de biz de sorunu çözmeye çalışıyoruz. Barzani, Washington'daydı. Bu konu konuşuldu.
Gelelim Kıbrıs'a, Rumlar Annan Planı'nı kabul etseydi bugün sorun çözülmüştü. - Kim hata yaptı tartışmasına girmek istemiyorum ama Türkiye o zaman çok cesur bir adım attı. Belki farklı liderler ve farklı fikirlerle yine bir çıkış bulunabilir. Neden olmasın!
Talat'ın nisanda görev süresi bitmeden çözüm şansı var mı sizce? - Ne büyük bir başarı bekliyoruz ne de imkansız! Birkaç kez çıkış noktası bulundu. Ama bunların istediğimiz sonuçları vermediğini de gördük.
Olmazsa Çek-Slovak modeli uygulanır mı? - İki bölgeli, iki toplumu federasyonu desteklemeye devam edeceğiz. Çözmeye çalışmalıyız.Ermeni diasporasına destek verdiginiz gercek su getirilemez şekilde dogrudur gerisi lafi güzap
cevapla 29.04.2010 12:39ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan SABAH veya sabah.com.tr hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
BDP Genel Merkezi'ne saldırı
Barış ve Demokrasi Partisi (BDP) Genel Merkez binasına akşam saatlerinde kimliği belirsiz kişilerce pompalı tüfekle ateş açıldı.
Tekel işçilerinin kararı
İşçi ve memur konfederasyonları Tekel işçilerinin sorununun çözümü amacıyla Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ve Başbakan Recep...
Yarbay Dönmez'e 4 yıl hapis
Ankara Zir Vadisi'nde bulunan mühimmatla ilgili yargılanan Yarbay Mustafa Dönmez, ''bir kısmı cephane niteliğindeki askeri...
Albay Gençoğlu cezaevinde
Eskişehir Alay Komutanı Kıdemli Albay Recep Gençoğlu tutuklanarak Erzurum Askeri Cezaevi'ne konuldu. Ergenekon kapsamında...
Amirallere suikast iddianamesi kabul edildi
İstanbul 12. Ağır Ceza Mahkemesi, "Amirallere suikast" girişimi iddianamesini kabul etti.Cihan Haber Ajansı'nın haberine göre, Amirallere suikast davasının iddianamesinde yer alan bir deniz teğmene ait ihbar mektubunda çarpıcı iddialar yer alıyor.
"Keşke bu olay yaşanmasaydı"
Genelkurmay Başkanı Orgeneral İlker Başbuğ, Başbakan Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan'ın başı örtülü olduğu gerekçesiyle GATA'ya...
Af beklemek tarih oluyor
YÖK Başkanı Prof. Dr. Yusuf Ziya Özcan, Yükseköğretim Kanununda yapılacak değişiklikler kapsamında üniversitelerden atılanlar...
Yeni MGK Sekreteri atandı
Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliğine Büyükelçi Serdar Kılıç atandı. Çeşitli kamu kurum ve kuruluşlarına yapılan atamalar...
YÖK'ten müjde
YÖK toplantısında alınan yeni kararı öğrenmek için tıklayınız.
EMASYA tarih oldu
7 Temmuz 1997'de imzalanan ve askerlere toplumsal olaylara müdahale yetkisi veren EMASYA Protokolü yürürlükten kaldırıldı.
'Suça sürüklenen çocuklar' beraat etti
Diyarbakır Çocuk Ağır Ceza Mahkemesi'nde yargılanan 8 çocuk beraat etti.
Temizöz davasına kameralı takip sistemi
FAİLİ meçhullerle ilgili olarak 11 aydır tutuklu olan Kayseri İl Jandarma Alay Komutanı Albay Cemal Temizöz'ün yargılandığı...
Ogün Samast cezaevinde evlendi
HRANT Dink'in katil zanlısı Ogün Samast, tutuklu bulunduğu Kandıra F Tipi Cezaevi'nde nişanlısı Selma Şahin'le evlendi. Samast'ın...
Fatura gazetecilere
Basın yayınla ilgili bazı maddelerde kanun değişikliğine gidiliyor. Bakan Ergin amaçlarını "Basın özgürlüğünün sınırlarını çizmek ve insan haklarını ihlal etmemek" olarak açıkladı
Tutuklamaya itiraz edecek
ERGENEKON soruşturması kapsamında tutuksuz yargılanmak üzere salıverildikten sonra yapılan itiraz üzerine görev yeri Eskişehir'de...
Mahmur'a seçim rötarı
Türkiye-ABD arasında 5 Kasım 2007'de başlayan anlık istihbarat işbirliği çerçevesinde ABD'nin Irak'taki kuvvetlerinin komutanı...
Baydemir, Vali Mutlu'yu bilardoda 3-0 yendi
DİYARBAKIR Valisi Hüseyin Avni Mutlu ile KCK operasyonu sonrası küfürlü açıklaması nedeniyle dikkatleri üzerinde toplayan...
.com.trÜye olun, son dakika haberleri e-postanıza gelsin.