Ermeni protokolüne desteğimiz sürüyor

ABD elçisi Jeffrey: İki ülke arasındaki protokol ölmedi. Ermenistan'ın aldığı karar Türkiye'yi rahatsız etti ancak biz olumlu bakıyoruz. İki tarafla temas halindeyiz

TÜRK-Amerikan ilişkilerinde son 50 yılında 1 Mart ve Çuval krizi üçüncü büyük depremdi. İlkini Kıbrıs yüzünden yaşadık. Ama galiba en şiddetlisi sonuncusuydu. Sonuçta deprem atlatıldı. Ve yeni bir dönem başladı. Ortaya çıkan tablo gösteriyor ki, İsrail'le kavga edip Arap dünyasına yaklaşan Türkiye eksen değiştirmiyor. Batı'yla çelişmiyor ya da kopmuyor. Söyleşimizin son bölümünde yeni düzenin ışığında, bölgedeki son tabloyu da mercek altına aldık.

"Komşularla sıfır sorun" politikasının önemli ayaklarından biri Ermenistan'la imzalanan protokoldü. Protokol öldü mü?
- Hayır. Ermenistan Anayasa Mahkemesi, protokolü uygulaması için yeşil ışık yaktı. Davutoğlu'yla Nalbantyan görüşüyor. Biz Türklerle hemen hergün çalışıyoruz. Karabağ'da ilerleme sağlamaya uğraşıyoruz. Aslında ikisi ayrı süreçler. Ama Türkiye böyle düşünüyor. Kafkaslar'daki birçok ihtilaf mutlaka çözülmeli. Farklı süratlerde ilerleyebilirler ama hepsi de önemli. Paralel süreçler. Geçen hafta Minsk grubundaki ABD Büyükelçisi de Ankara'daydı. Hiçbir şey ölmedi.
Ama Davutoğlu kararı protokolün ruhuna aykırı gördü. Protokolün ruhunu koruyacak bir güvence istiyor. - Kararındaki bazı ifadeler Türkleri rahatsız etti ama biz kararı olumlu bir adım olarak görüyoruz. İmzalanan protokolün Meclis'ten onaylanmasına imkan verdi. Hiçbir sınırlama da görmüyoruz. Başka ülkelerde "Anayasa Mahkemesi bir anlaşmayı gözden geçirdiğinde şu paragraflar Anayasaya aykırı" dendiğini gördüm. Ermenistan mahkeme kararında böyle bir şey yok. Biz iki tarafın da protokole olan taahüdünü ciddiye aldıklarına inanıyoruz.

PROTOKOLDE SINIR

Ama Anayasa'da "Soykırım tartışılmaz" deniyor. Mahkeme de 11. paragrafa atıf yaptı. Sınırı çizen anlaşmayı tanımıyorlar. - 11. paragrafta sınır sözcüğü yok. Kararda da, "Ermeni hükümeti, Protokolü, bağımsızlık bildirisindeki "Osmanlı Türkiyesi ve Batı Ermenistan'daki" soykırımla çelişecek şekilde yorumlayamaz" deniyor. Hukukçulara incelettik. Protokolde, mevcut sınırların, Kars anlaşması ve diğer anlaşmalara dayanarak karşılıklı olarak tanınmasına ilişkin açık bir taahhüt var. Neresi olduğu da belli olmayan, Batı Ermenistan'daki "Soykırım" denen olaylarla ilgili kapalı bir referans da yok. Sınırların tanınmasını tehlikeye sokacak yasal bir engel görmüyoruz. Zaten protokolde de hiçbir biçimde soykırım sorunundan bahsetmiyor. Sadece 1915 olaylarını incelemek için tarihi bir komisyon kurulmasından söz ediyor. Yani pozisyonlara bir sınırlama getirilmiyor. Eğer değiştirmeye zorlansaydı Türkler protokolü imzalamazdı.
Sınır açılır Ermeniler "Soykırımı tartışamayız" derlerse ne olacak? - Protokollerde hepsi birbirine bağlı adımlar. Komitenin kurulması dahil adımlar atılıyor. Bütün bunlar birbirine bağlanmış durumda. Davutoğlu protokolün ruhunu vurguladı. Anlıyorum. Ne zaman Ermeni pozisyonu ve protokolün onayı gündeme gelse, içte siyasi sorun yaratıyor. Amerikan senatosunda benzer sorunlar yaşıyoruz. Ama yasal açıdan mahkeme kararının Protokolün onayına yeşil ışık yakmasından başka bir şey görmüyoruz. Ayrıca Ermeni hükümeti de protokolün arkasında olduğunu açıkladı.
Türkiye'ye yazılı bir güvence verilebilir mi? - Her iki tarafın tam olarak ne istediğini anlamaya çalışıyoruz. Protokolün ruhundan ne anlaşıldığını görmek istiyoruz.
Yani arabuluculuk mu? Yakında çıkış noktası bulunur mu? - Arabuluculuk değil. Sadece bütün taraflarla temas halindeyiz. Herkes çaba gösteriyor.

PKK'nın tasfiyesi için adım adım ilerliyoruz
PKK'nın silah bırakması bekleniyordu olmadı. Süreç canlanabilir mi? - Umut ediyoruz. Hem Kürt yönetimi nezdinde büyük çaba harcıyoruz hem de Türkiye'ye istihbarat desteği veriyoruz. Demokratik açılımın hedeflerini de destekliyoruz. Terörle mücadelenin siyasi, ekonomik, kültürel ve diplomatik unsurları olması gerektiğine inanıyoruz.
İstihbarat desteği sürecek mi? - Tabii sürecek.
ABD çekilmeden tasfiye olur mu? - İyi olur ama uluslararası alanda hiçbir sorun tümüyle çözülmüyor. Adım adım ilerlenen bir süreç. Irak'ta olduğu gibi. Son 3 yılda bazı trajik olaylar var ama şiddet büyük ölçüde azaldı. Aynen Güneydoğu ve Batı Anadolu'da benzer bir durum var.
İlk PKK'lıların dönüşünde DTP hata mı yaptı? - TV'den izledim. Ayrıntıları tam bilmiyorum.
7 Mart'taki seçimlerinden sonra Irak'ta iç savaştan korkuyorsunuz? - İç savaştan söz etmek istemiyoruz. İç gerginlik var. Biz, AB, BM, Arap ülkeleri ve Iraklılar bunu azaltmak için uğraşıyor. 2005'teki gibi demokratik ve adil bir seçim olmasını bekliyoruz. Bunda Türkiye'nin ekonomik, diplomatik ve diğer alanlardaki desteği olağanüstü rol oynadı:
Peki neden Kürt bölgesine asker kaydırıyorsunuz? - Eğitim amaçlı birlikler var. Musul ve Kerkük'te Amerikan birlikleri bulundu. Süleymaniye ve Erbil'de de küçük birlikler var. Yeşil hatta ortak askeri denetimler yapıyoruz. .
Savaş, Barzani'nin Kerkük'teki emelleri yüzünden çıkar mı? - BM de biz de sorunu çözmeye çalışıyoruz. Barzani, Washington'daydı. Bu konu konuşuldu.

Kıbrıs'ta şans var
Gelelim Kıbrıs'a, Rumlar Annan Planı'nı kabul etseydi bugün sorun çözülmüştü. - Kim hata yaptı tartışmasına girmek istemiyorum ama Türkiye o zaman çok cesur bir adım attı. Belki farklı liderler ve farklı fikirlerle yine bir çıkış bulunabilir. Neden olmasın!
Talat'ın nisanda görev süresi bitmeden çözüm şansı var mı sizce? - Ne büyük bir başarı bekliyoruz ne de imkansız! Birkaç kez çıkış noktası bulundu. Ama bunların istediğimiz sonuçları vermediğini de gördük.
Olmazsa Çek-Slovak modeli uygulanır mı? - İki bölgeli, iki toplumu federasyonu desteklemeye devam edeceğiz. Çözmeye çalışmalıyız.

BİTTİ

kalan karakter 460

muhammet24 muhammet24 // ERZİNCAN

Ermeni diasporasına destek verdiginiz gercek su getirilemez şekilde dogrudur gerisi lafi güzap

Aynı Görüşte misiniz?
evet0
hayır0
cevapla 29.04.2010 12:39

ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan SABAH veya sabah.com.tr hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Diğer Gündem Haberleri
Diğer Gündem Haberleri
Kürtçe isim Hêvi'ye, AİHM freni
Gerilla sözüne beraat kararı
www..com.tr
Facebook’un en iyi gazetesi
SABAH’ı beğen,
son dakika haberlerini kaçırma
facebook.com/Sabah
Son dakika haberlerini
Twitter’ın en iyi gazetesi
Sabah’da takip et
twitter.com/sabah
Sosyal Medya' nın En Çok Paylaşılanları
ÜCRETSİZ SABAH BÜLTEN ÜYELİĞİ

Üye olun, son dakika haberleri e-postanıza gelsin.

Adı Soyadı :
E-posta :
Üye Ol