Bu evler ölüme davetiye

Elazığ'daki depremde can kaybının özellikle köylerde ve bu denli fazla olmasının, evlerin taş ve kerpiç gibi malzemelerle yapılmasından kaynaklandığı vurgulandı. 5-10 bin liraya mal olan evler, çökerek adeta mezara dönüştü. Uzmanlar, mevsim gereği suya doyan kerpicin daha da ağırlaşarak 'ölümcül' hale geldiğini söyledi. Dicle Üniversitesi Doğal Afetler Araştırma ve Uygulama Merkez Müdürü Yrd. Doç. Mehmet Şefik İmamoğlu, Türkiye'nin önemli bölümünün deprem riski altında olduğunu belirterek, Doğu Anadolu ve Kuzey Anadolu Fay Hattı üzerinde bulunan yerleşim birimlerindeki evlerin kesinlikle ve acil olarak ahşap malzemelerden oluşan yapılarla değiştirilmesi gerektiğini söyledi.

İKİNCİ KERPİÇ FACİASI
Elazığ'daki depremde asıl yıkımın merkez üssünün 30 kilometre uzaktaki köylerde olduğunu ifade eden İmamoğlu, "Depremin merkez üssünde zemin sertse, daha yumuşak zemine sahip yerlerde yıkıcı etkisini görmek mümkündür. Burada da muhtemelen böyle oldu. Betonarme binalar sapasağlam dururken, kerpiç ve taş gibi ağır malzemelerden yapılan köy evleri yıkıldı" dedi. İTÜ Jeofizik Mühendisliği Öğretim Üyesi Prof. Dr. Haluk Eyidoğan da "Türkiye'de depreme dayanıksız yapılar nedeniyle 5-6 büyüklüğünde depremler beklenilmeyen kayıplara neden oluyor" diye konuştu. Eyidoğan, sözlerini şöyle sürdürdü: "Bu ülkemizin genel sorunu. 1983'te Horasan depremi için araziye gittiğimde kerpiç yapıların yerle bir olduğunu gördüm. Özellikle kış mevsiminde suya doğmuş yığma kerpiç yapılar depremde daha kötü davranıyor. Üzücü olan şu, Türkiye'de hala bu kerpiç yapılardan kurtulamadık. Ülkenin yüzde 70'i, 1. ve 2.derecede deprem bölgesi. Bir an önce köylerimizin bu kerpiç yapılardan kurtarılması lazım."

'YAPI DENETİMİ YOK'
İTÜ İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Işın Saygun da kerpiç evlerin depreme dayanımının olmadığını belirterek, "Harcı da kötü. Bir de soğuk geçirmesin diye çatısını da kalın yapınca çatısı da genel olarak ağır olur onların. Duvarlarında da herhangi bir çekme kuvveti olması söz konusu değil. Dolayısıyla depreme karşı son derece dayanıksız olacağı kesin" dedi. Bu tür yapılarda duvarları birbirine iyi bağlamanın ve duvar açıklığını düşük tutmanın önlem olabileceğini belirten Saygun şöyle konuştu: "Ancak deprem kuvveti çok büyük tesirler veriyor. Malzemenin kötülüğü bu kadar büyük can kaybına yol açmıştır. Bununla ilgili yönetmelikler var. Bu yönetmelikler kerpiçi malzeme olarak saymıyor. Ayrıca köylerde yapı denetimi de yok."