Çalışanlar haklarına kavuşuyor

12 Eylül'de halkın oyuna sunulacak referandumun önemli bir kısmını da çalışma hayatına yönelik değişiklikler oluşturuyor. İşçinin, emeklinin, memurun bu güne kadar yıllarca meydanlarda hakkını aradığı pek çok konu, oylanacak olan 26 maddenin 6 maddesi içinde yer alıyor. Bunlar anayasal güvence altına alınıyor.
Memurlara bu güne kadar sahip olmadıkları toplu sözleşme hakkı Anayasaya giriyor.
Memurlarla toplu sözleşme görüşmelerinde anlaşmazlık durumunda son söz hükümetten alınarak uzlaştırma kuruluna veriliyor.
Toplu sözleşmeden emeklilerin de faydalanmasının yolu açılıyor.
Ayrıca kınama ve uyarma gibi disiplin cezaları alan memura hakkını yargıda arama imkanı getiriliyor.
İşçilere
aynı iş kolunda birden fazla sendikaya üye olma hakkı tanınırken grev hakkına getirilen kısıtlamalar kaldırılıyor.
Grev esnasında meydana gelen olaylardan da sendikanın sorumlu olacağına yönelik hüküm çıkartılıyor.
İlk kez AK Parti döneminde uygulanmaya başlayan 'Ekonomik ve Sosyal Konsey' anayasal güvenceye kavuşturuluyor.

KONSEY ANAYASA'DA
Değişiklik kapsamında Anayasa'nın 166'ncı maddesine "Ekonomik ve sosyal politikaların oluşturulmasında hükümete istişari nitelikte görüş bildirmek amacıyla ekonomik ve sosyal konsey kurulur. Ekonomik ve sosyal konseyin kuruluş ve işleyişi kanunla düzenlenir" hükmü eklendi. Bu şekilde işçi, işveren sendikaları, tüccar, esnaf, sanayicinin bağlı olduğu dernekler, meslek örgütlerinin ve odaların çatı kuruluşları olan birlik ve konfederasyon temsilcileri ile hükümet üyelerinden oluşan 'Ekonomik ve Sosyal Konsey' anayasal güvence altına alınıyor. Konsey ile toplumun çalışan ve üreten kesimleri sosyal ve ekonomik politikaların belirlenme sürecine dahil ediliyor. Böylece AK Parti döneminde toplanmaya başlayan konsey bundan sonra her hükümet döneminde görev yapabilecek hale getiriliyor. İşçilerin sendikal hakları da artırılırken sendikalara da güvence getiriliyor. Anayasa'nın 51'inci maddesinde yer alan "Aynı zamanda ve aynı iş kolunda birden fazla sendikaya üye olunamaz" hükmü kaldırılıyor. Bu güne kadar sadece bir sendikaya üye olabilen işçiler aynı iş kolunda birden fazla sendikaya üye olabilecek hale geliyor. Bu sendikalar arasında rekabeti artırırken işçilere de çeşitli avantajlar sağlıyor. Yine referandumun 7'nci maddesi ile de grev hakkına getirilen kısıtlamalar kaldırılıyor. Bu değişiklikler şöyle sıralanıyor:
Greve katılan işçilerin ve sendikanın kasıtlı veya kusurlu hareketleri sonucu grev uygulanan işyerinde sebep oldukları maddi zarardan sendika sorumlu tutulamayacak.
Siyasi amaçlı grev ve lokavt, dayanışma grevi ve lokavtı, genel grev ve lokavt, işyeri işgali, iş yavaşlatma, verim düşürme ve diğer direnişlere ilişkin yasaklar tamamen kaldırılacak.

DİSİPLİNE YARGI YOLU
İşçilerin yanı sıra memurlara da önemli haklar getiriliyor. Anayasa paketinin referandumda onaylanması durumunda 11 milyonun üzerindeki işçi, memur ve emekliler yeni haklara kavuşacak. Referandumun 6'ncı ve 12'inci maddesi Anayasa'nın 53'üncü ve 128'inci maddelerini düzenliyor. Anayasa'ya göre memurlar bugüne kadar sahip olmadıkları toplu sözleşme hakkını kazanıyor. Maaş zammı konusunda anlaşmazlık durumunda Uzlaştırma Kurulu kararları bağlayıcı oluyor. Bu son sözü hükümet yerine Uzlaştırma Kurulu'nun söylemesi durumunda memurun alacağı zammın yükseleceği anlamına geliyor. Uzmanlar "Eğer bu karar geçmiş 6 yılda uygulansaydı memurlar bu güne kadar yüzde 17 daha fazla zam alacaktı" şeklinde görüş belirtiyor. Referandumda yer alan 13'üncü madde de Anayasa'nın 129'uncu maddesini düzenliyor ve buna göre de memurlara ve diğer kamu görevlilerine verilen uyarma ve kınama cezaları yargı denetimine açılıyor. Haksız ceza aldığını düşünen memura mahkemeye başvurma hakkı tanınıyor.