Haberi Dinle

New York Borsası Yeni Rakipleriyle Başa Çıkabilecek Mi?

GRAHAM BOWLEY
09.11.2009

Wall Street'te bir çınar ağacının altında kurulduktan sonra New York Borsası, 217 yıl boyunca Amerikan kapitalizminin tapınağı oldu. Dış cephesindeki Grekoromen mimarisinin arkasında, her şeye kadir doları takip eden borsa simsarları Dantevari bir gürültü çıkarıyordu. İyi günlerde ya da kötü günlerde işlem katındaki günlük faaliyetler, Big Board olarak da bilinen New York borsasını bir zamanlar dünyanın en büyük sermaye piyasası yaptı. Ancak şimdi, Dow Jones hisselerinin ortalaması finans krizinin onu derinlere yuvarlamasından sonra ilk kez 10 bini görmüş bile olsa, borsa ve onun memleketi New York rahatsız edici bir gerçekle yüzleşiyor: New York'un finans endüstrisinin kalbi Big Board gittikçe küçülüyor. Genç ve hızlı rakipleri, büyük bankalara ve yatırım fonlarına sıradan yatırımcılar karşısında üstünlük sağlayan özel pazarlar yaratıyor ve bu kamu pazarını parçalara ayırıyor. Sektörün "Kara havuzlar" olarak bildiği bu yeni ticari merkezleri, genelde denetçilerden uzak çalışıyor. Bu gizli pazarlar, sofistike borsa simsarlarının ışık hızıyla, gizlilik içinde büyük miktarlarda sermaye transferi yapabilmelerine olanak sağlıyor ve ABD Sermaye Piyasası Kurulu'nun detaylı incelemelerinden kurtulmuş oluyor. Yeni türeyen bu pazarlar eski okul Big Board'dan çok farklılar. Big Board üyelerinin himayesinde, yüzyıllardır kar amaçlı bir kuruluş olarak faaliyet göstermeye çalışıyordu. Geçtiğimiz yıl borsanın sahibi NYSE Euronext, 740 milyon dolar kaybetti. Wall Street'in yargısı hızlı ve acımasız oldu. 2007 Ocak ayından bu yana, hisse senedi ticareti tüm dünyada genişlerken, NYSE Euronext'in hisse fiyatları yaklaşık dörtte üç oranında değer kaybetti. 10 yıldır baskı altında olan borsanın düşüşü saldırgan rakiplerinin ortaya çıkışıyla birlikte geçtiğimiz yıllarda gittikçe hızlandı. Bugünlerde New York Borsa'sında yer alan hisselerin sadece yüzde 36'sı bu borsada takas ediliyor. Dört yıl önce bu oran yüzde 75'ti. Diğer hisseler başka yerlerde takas ediliyor. Eski Big Board mükemmel olmaktan çok uzaktı. Alıcılar ile satıcılar arasında ayrıcalıklı bir konuma sahip, kar yaratan borsa simsarları, bazen kendilerini müşterilerinin hesabından zenginleştirdiler. Ancak borsanın içindeki muhteşem ana salondaki değişiklikler çok ürkütücü. New York borsası yıllar boyunca işlerin babadan oğla geçtiği bir yer oldu. Şimdi geride kalan yaklaşık bin 200 çalışanın birçoğu, sabah 9:30'daki açılış zilinden sonra sessizce bilgisayarlarının başına çekiliyor. Big Board beş işlem salonundan bir tanesini kapatmak zorunda kaldı ve geçtiğimiz yıl NYSE Euronext'in satın aldığı Amerikan Borsası'ndan gelen işlemlerle diğer ikisinin nüfusunu artırdı. 1903 yılında açılan altın kaplamalı ana salon, CNBC için hazırlanmış renkli bir fondan pek fazlasıymış gibi durmuyor. New York'ta Dış İlişkiler Konseyi'nden Benn Steil gelişmeler konusunda "Güzel değildi" diyor. "Dünyadaki bütün büyük borsalar aynı baskıyı tecrübe etti ama en büyük darbeyi alan New York borsası oldu" diye sürdürüyor konuşmasını. Bu New York için ve New York Borsa'sı için kayda değer bir düşüş. Bir zamanlar sermayenin tartışmasız başkenti sayılan bu şehir, endüstrinin küreselleşmesiyle birlikte, finans dünyasında hâkimiyetini kaybetmeme savaşı veriyor. "Wall Street" artık eski Wall Street değil ama dünya çapında para ve bilgi ağı olmaya devam ediyor. Big Board, bilgisayarlarının ve borsa simsarlarının gücüyle birlikte yeni rakiplerini yenebilmek için savaşa başladığını söylüyor. Komisyon ücretlerinde büyük indirim yaptı ve Chicago'da kendisine ait tamamen elektronik borsa Arca'yı geliştirdi. Arca, Big Board'un listeli hisseler pazarının yaklaşık yüzde 11'ini ele geçirdi. Arca aynı zamanda türev finansal ürünler piyasasında da büyüyor. NYSE Euronext'te ABD piyasa ve küresel teknoloji başkanı Lawrence Leibowitz, "Burada gerçekleşen şey, yeniden keşif. Bu kurumu 21. yüzyıla başka türlü nasıl taşırsınız?" diyor.

kalan karakter 460

yorumla

ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan SABAH veya sabah.com.tr hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Diğer New York Times Haberleri

Diğer New York Times Haberleri: Modern Hayattan Sıkılan Internette Çiftlik Kuruyor; Sanal Âlemde Ucuz Ve Sınırsız 'Lüküs Hayat'; Hoşgörü Gösteremeyecek Kadar Kötü Ebeveynle Nereye Kadar?; Uyarıcı Moleküller Amacını Aşıyor, Kişilerde Takıntı Meydana Getiriyor; Ölüm Ayini Kurbanları; Gelişmiş Silahlar Sabotaja Daha Çok Açık; Evliliklerde Para Meseleleri; DVD'lerin Çöküşünden Sonra Stüdyolar Tutunacak Dal Arıyor; Microsoft, Masaüstü Bilgisayarı Aşmaya Çabalıyor; Büyük Yanılgı; Gıda, İnsanlık, Doğal Çevre 2050'ye Nasıl Varacağız?; Asker Değil, Daha Fazla Oku; Rahibelerin Dramatik Öyküsü; Geçmişten Gelen Işık; Mikro işlemciler ve Tekelleşme; Caz Ustasının Gizemi; Anı ve Oyuncak Zengini Bir Koleksiyoncu; Sınır Tanımayan Kelimeler; Sıra Dışı Seçimler, Sıra Dışı Bir Aktör; Memeliler Kulaktan Kazanıyor; Yaşamak İçin Öğrenen Mercan Balıkları; Geleceği Neyin Çizdiğini Yeniden Düşünelim: Bilim Mi, Teknoloji Mi?; Toprağın Ne Zaman Kayacağını Önceden Tahmin Etmek; Çinliler Tersine Gidiyor; Benedikt'in Hamlesi; Brezilya Döndü. Ama Nereye?; Karadziç'i Yargılamak; Daha Fazla İran Adaletsizliği; Örtbas Etmeye Devam; Beyaz Saray Erkekler Kulübüne Mi Döndü?

www..com.tr: Facebook’un en iyi gazetesi
SABAH’ı beğen,
son dakika haberlerini kaçırma facebook.com/Sabah; Son dakika haberlerini
Twitter’ın en iyi gazetesi
Sabah’da takip et twitter.com/sabah