Zirvedeki şarkıcı, rahat ve samimi bir havada.
Son yıllarda set olarak çıkan çok sayıda caz serisinin ardından plak şirketlerinin arşivlerinde büyük müzisyenlerin hâlâ keşfedilmemiş önemli kayıtları bulunduğuna inanmak zor. Mesela Columbia müzik şirketinden Miles Davis'in, Savoy'dan Charlie Parke'ın veya RCA'den Duke Ellington'ın bütün eserleri set halinde yayınlandı. Oysa yapımcı şirket Verve, daha geçenlerde, Ella Fitzgerald'ın 1961 ve 1962'de küçük bir Los Angeles caz kulübü olan Crescendo'da okuduğu ve şu ana kadar piyasaya sürülmemiş 76 şarkıyı, "Hollywood'da On İki Gece" adlı dört CD'lik bir seri halinde yayınladı. Derme çatma bir seri değil bu; CD'lerin ana kaydı, Verve'ü kuran ve uzun dönem Fitzgerald'ın menajerliğini yapan Norman Granz yapımcılığındaki orijinal bantlardan yapıldı. CD'ler şarkıcıyı en parlak yıllarında, en formda olduğu haliyle veriyor: Yaşarken çıkan onlarca albümünde olduğundan daha rahat, daha hareketli ve cesur, ritim ve ruh hali bakımından daha geniş bir yelpazede. Serinin yapımcısı Richard Seidel, kayıtları ilk kez bu yılın başında dinlemiş. New Jersey'deki evinden Massachusetts'e gidiyormuş ve arabada çalmak için yanında bir şeyler getirmiş. "O gün biraz keyifsizdim. Dinledikçe elimde olmadan gülümsemeye başladım. Yıllar içinde onlarca Ella projesi üstünde çalıştım, ama dışa vurduğu o ritmik sevinçle, yaratıcılıkta sınır tanımayan o doğaçlamalarıyla bu seferki daha farklı" diyor Seidel. Emektar eleştirmen Gary Giddins de aynı fikirde. "Bunlar onun canlı kayıtları arasında en üst sırada yer alıyor. Daha iyisini bulamazsınız" diyor Giddins. 11-21 Mayıs 1961'deki Crescendo faslı (ve ertesi yıl yinelenen ziyaret), Fitzgerald ve dörtlüsünün şubatta başlayan Avrupa turnesiyle haziranda New York Basin Street East'teki bir aylık programının arasını doldurmak için sonradan düşünülmüş. Granz her performansı kaydetmek gibi alışılmadık bir şey yapmış. Ama sadece ertesi yıl bile o ve Fitzgerald, çokça reklam edilen ve ünlü Amerikan bestecilerin birer başyapıt olarak caz dünyasına armağan ettiği sekiz büyük albümden ikisi de dâhil olmak üzere, altı stüdyo albümü kaydetmişler. O bakımdan, Crescendo kayıtlarına çok az vakit ayrılması şaşırtıcı değil. Bay Granz, Crescendo'da kaydedilen kabaca 14 saatlik malzemeden 12 parça seçip onları, "Ella Hollywood'da" adında bir uzunçalar olarak çıkarmış. Fakat albüm, belki de kulağa tuhaf geldiğinden, pek iş yapmamış. Şarkıların arasını büyük bir konser salonunda kaydedilmiş gürültülü alkışlar doldurunca albüm yapay görünmüş, çünkü Crescendo 200 sandalyeli bir gece kulübüydü. Yorumların yavanlığı ve satışların azlığının sebebi ne olursa olsun, Granz'ın 1960'ta MGM'e sattığı Verve'ün yöneticileri, Crescendo kayıtlarını yıllarca unutulacakları depoya kaldırmışlar. 1982'den 2002'ye, Verve'ün başında bulunduğu yıllarda kendi caz sanatçılarının neredeyse hepsiyle kontrat imzalayan ve albümlerinin çoğunun yapımcılığını üstlenen Seidel, 2008'de şirketin genel müdürü Nate Herr'le tanışmış ve ona, kayıtları bir de yayınlanabilecek malzemeler olarak dinlemeyi önermiş. Küçük bir ihtimal olduğunu biliyormuş. Fakat Herr cesur biriydi. Birkaç ay sonra şirketin mühendisleri Seidel'a kayıtların CD kopyalarını göndermişler. Seidel Massachusetts yolunda dinlerken, ne yapıp edip, onları yayınlatması gerektiğini anlamış. "Onlarda belki de o küçük kulübün havasından kaynaklanan bir içtenlik ve dokunaklılık vardı" diye düşündüğünü hatırlıyor. İşin ilginç yanı, "Ella Hollywood'da" ve 1958 Chicago kayıtlı "Mr. Kelly's'de Canlı" (o da ancak 2007'de çıkarılıyor) hariç, Fitzgerald'ın küçük bir kulüpte kaydedilmiş hiçbir albümü yok. "Hollywood'da On İki Gece" eksiksiz bir kayıt değil; yoksa dört değil, on küsur CD olurdu. Fakat Fitzgerald'ın o gecelerde okuduğu neredeyse her şarkının Seidel tarafından en iyi yorumu olarak değerlendirilen parçaları içeriyor. Fitzgerald blues tarzında hiçbir zaman güçlü olmadı; stüdyodaki birkaç denemesi de, onun üzüntülü olabileceğine inanmak zor olduğundan, başarısız kaldı. Yine de bu kayıtlarda birkaç blues parçası söylüyor -en dikkate değeri, "St Louis Blues"- ve kimse onu Billie Holiday'le bir tutmasa da, orada şarkıları inişli çıkışlı, yaramaz bir yolculuğa çıkarmasını biliyor. Parçalar "scat" denen hecelemelerle yükseliyor, alçalıyor, hızlanıyor ve armonik olarak sıra dışı bir çeşitliliğe ulaşıyor; kulağa bazı stüdyo albümlerindeki "scat"ler gibi yapmacık değil, bebop caz tarzında sahici bir trampet solosu gibi geliyor. Balatlarına gelince, en az stüdyo ve büyük konser salonlarındaki kadar yürek burkucu olmasının yanı sıra, ezgileri daha başka yönlere de çekiyor. Fotoğrafçı Herman Leonard bir zamanlar küçük bir New York gece kulübünün ön sıradaki bir masasında oturan Duke Ellington'un şarkı söyleyen Fitzgerald'a doğru mutlulukla gülümseyen bir resmini çekmişti. "Hollywood'da On İki Gece" Ellington'un neye gülümsediğini bize anlatan bir albüm.ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan SABAH veya sabah.com.tr hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Kredi Kartı Faturasındaki Beklenmedik Ücretler
SİDNEY, Avustralya - Steve Franklin geçen Haziran'da dört uçak bileti satın aldığında, beklemedik bir ücretle karşılaştı....
Hip-Hop Bir Dans Fenomenine Dönüştü
LOS ANGELES - Küresel düşün, virüs gibi hareket et. Bu kavram burada Alexander Hamilton lisesinde öğrencilerin çıkışında,...
Sanatçılara Bir Darbe de Ekonomik Krizden
Sanatçıların gelirleri yüzde 50 oranında azaldı.
Çin Ekonomisinin Aşırı Büyüme Tehlikeleri
Başkan Obama'nın geçenlerde gerçekleştirdiği Çin ziyareti, küresel ekonominin kalbinde yer alan ve karşılıklı bağımlılık...
Bir Sanatçının Doğuşu; Bir Kentin Yeniden Doğuşu
LONDON - Pall Mall Caddesi'ndeki kulüplerin dış cephelerindeki pirinç aksamın bugünlerde biraz parlatılması gerekiyor. O...
Diyetçilere Müjde: Kurabiyeyle Zayıflayın
Kurabiye mi? Hem de diyetteyken? Tam da öyle. Christina Kane, geçmişte birçok başarısız diyet denedikten sonra, Dr. Siegal'ın...
Müzedeki Roma Büstü Gerçekten Sezar'a Mı Ait?
ARLES, Fransa - Rhone Nehri'nin bulanık sularında araba enkazları ve iki bin yıllık biriken tortu altından çıkarılan heykelin...
Beyaz Saray'ın Hünerli Şefi
WASHINGTON - Başkan Obama'nın üst düzey siyasi danışmanları ayda iki kez toplanıp ülke çocuklarının sağlık durumunu iyileştirmek...
Et tutkunları, ilkel bir et bulma yöntemini yeniden keşfetti.
Yediklerimizle daha güçlü bir bağ kurma gereksinimi, binlerce insanı çiftçilerin kurduğu pazarlara çekti, arka bahçelere...
Gıda Yardımı Artık Utanç Değil
Ohio'daki bir gıda dağıtım evine bağışlanan yiyecekler. (üstte) Greg Dawson ve karısı Sheila, ayda 300 dolarlık yardım sağlayan gıda kuponunu beş çocuklarını doyurmak için kullanıyor. (solda)
Kütüphane Görevi Gören Cep Telefonları
Telefon-kitap kullanıcı için masraflı, göz yorucu ama kolay.
Düşmeyi Önleyen Yardımcı Sensörler
Yaşlılarda düşme o kadar tehlikelidir ve topluma maliyeti o kadar yüksektir ki, eğer düşme bir hastalık türü olsaydı, bir...
Havaalanı Güvenliğini Geçen Yangın Riski
Daha çok taşınabilir elektronik cihaz taşıyan insanın seyahat etmesi, uçakta daha sık yangın çıkmasına neden oluyor.
Nijerya'da Gerilim Sürekli Tırmanıyor
ALUU, Nigeria - Yıllarca üçüncü dünyaya mahsus yokluğun, fakirliğin ve hükümet yolsuzluklarının merkezi olmuş, dünyanın en...
Cep Telefonlarını Kapattıran Teknoloji
Dede Haskins'in cep telefonu 10 yıldan fazla bir süre ona eşlik etti. Haskins arabadayken iki elini de direksiyonda tutabilmek...
İsveçliler Küresel Isınmaya Karşı Mönülerini Değiştiriyor
STOCKHOLM - 37 yaşındaki Helena Bergstrom, yulaf ezmesi alışverişi yaparken mavi kutunun üzerindeki etikette "İklim tanımlanmış:...
Zorlu Yüzyılları Aşan Ağaçlar Yeni Bir Tehditle Karşı Karşıya
Peru'nun harikalarından biri, geceleri yavaşça yok oluyor.
Hâlâ Susturulmayı Bekleyen Bir Sanatçı
PEKİN - Ai Weiwei, muhtemelen Çin'in yaşayan en ünlü sanatçısı ve iç muhalifler arasında sesi en çok çıkanıdır, ama bu adanmış...
.com.trÜye olun, son dakika haberleri e-postanıza gelsin.
