Haberi Dinle

İsveçliler Küresel Isınmaya Karşı Mönülerini Değiştiriyor

ELISABETH ROSENTHAL
07.12.2009

STOCKHOLM - 37 yaşındaki Helena Bergstrom, yulaf ezmesi alışverişi yaparken mavi kutunun üzerindeki etikette "İklim tanımlanmış: 0,87 kg CO2/ kg" ibaresini okuyunca afalladığını itiraf ediyor. Tıbbi ürünler şirketinde çalışan Bergstrom, "Şu anda, bunun ne anlama geldiğini bilmiyorum" diyor. Ancak burada yapılan deney başarılı olursa, o ve milyonlarca İsveçli yakında bunun ne anlama geldiğini anlayacak. Tahıl ürünlerinden fast food yiyeceklere kadar bütün besinlerin üretimi ile ilgili karbondioksit salınımını listeleyen yeni etiketler ülke genelinde, bazı market ürünlerinde ve restoran menülerinde yer alıyor. Yemek için yaşayanlar, bunu saçma bularak göz ardı edebilir. Ancak uzmanlara göre, bir kişinin diyetini değiştirmesi, iklim değişikliğine yol açan gazlarının salınımını azaltmak için insanların arabalarını değiştirmeleri ya da çamaşır kurutma makinelerinden kurtulmaları kadar etkili olabilir. Geçen yıl sağlığa ve iklime eşit ağırlık veren yeni besin kılavuzlarını hazırlama görevi verilen İsveç Ulusal Besin İdaresi Beslenme Bölüm Başkanı Ulf Bohman, "Bunu ilk biz gerçekleştiriyoruz. Bizim için yeni bir düşünce tarzı" diyor. Yaz aylarında açıklanan bazı yeni diyet önerileri, bu bilgilere ilk kez duyanlara şaşırtıcı gelebilir. Örneğin, İsveçlilere salatalık ve domates yerine havuç yemeleri tavsiye ediliyor. Sağlık konusundaki yararlarına rağmen daha fazla balık yemeleri, Avrupa stoklarının tükenmesine yol açtığı için, tavsiye edilmiyor. Büyükbaş hayvan yetiştirmenin de çok fazla sera gazı salınımına neden olduğu için, kırmız et yerine fasulye ya da tavuk yemeleri öneriliyor. Bohman, "Tüketiciler için bu zor. 'Nasıl daha sağlıklı beslenebiliriz?' sorusuyla ilgili değişiklikler yapmanız gereken çevresel tavsiyeler alıyorsunuz" diyor. Birçok İsveçli, konuyla ilgili üzerinde düşünmeleri gereken tavsiyelere yenilerinin eklenmesinin aşırı olduğunu düşünüyor. 27 yaşındaki Richard Lalander, gezegenin yararı için karbondioksit salınımı 0,4 kilogram olan tavuklu sandviç yemenin daha iyi olacağını söyleyen menü tahtasının gölgesinde, karbondioksit salınımı 1,7 kilogram olan bir Max hamburger yiyor. Lalander şöyle konuşuyor, "Bu bilgilerin benim yediklerimi değiştirdiğini söylemek isterdim ama değiştirmedi." Bazı uzmanlar, yeni sınırlara uyumun tam olması durumunda, İsveçlilerin besin üretimindeki salınımı yüzde 20 ila yüzde 50 düşürebileceklerini söylüyor. Ülkede yapılan son araştırmaya göre, endüstrileşmiş ülkelerde insanların ürettikleri karbon salınımının yaklaşık yüzde 25'i yemek üretiminden geliyor. Bugün Amerikalı ve Avrupalı tüketiciler besinlerin kalorileri ve yağ oranlarını kontrol etmede hünerli olmalarına rağmen; domates, tavuk ya da pilav yemenin iklime ne kadar zarar verdiği konusunda genellikle çok az fikre sahip. Yiyecek üretimi sürecinde yayılan karbon salınımı üzerine ilk çalışmalar yiyeceklerde ulaşımın ve büyükbaş hayvan yetiştiriciliğinin çevreye maliyeti üzerine odaklanmıştı. Daha detaylı araştırmalarsa salınımın kullanılan toprak türüne, süt üreticilerinin hayvanların beslenmesinde yerel tohum mu, yoksa ithal soya mı kullandığı da dâhil olmak üzere farklı faktörlere bağlı olduğunu söylüyor. Bazı üreticiler yeni programların çok karışık olduğunu ve karlılığı tehdit edeceğini savunuyor. Diyet önerileri sadece İsveç'te değil, Avrupa Birliği genelinde et endüstrisinin tepkisine yol açtı. Bohman, "Bu deneme yanılma yoluyla yapılan program. Biz hala neyin işlediğini görmeye çalışıyoruz" diyor.

kalan karakter 460

yorumla

ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan SABAH veya sabah.com.tr hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Diğer New York Times Haberleri

Diğer New York Times Haberleri: Hawaii'nin Enerji Santralleri; Küresel Isınmaya Bir Sebep Daha: Gaz Kaçakları; Güney Kore'de Melez Çocuk Patlaması; Umut İşaretleri; Yeniden Doğuş; Hintli Gurbetçileri Mutsuz Bir Eve Dönüş Macerası Bekliyor; Türkiye ve Kürtler; İran Hükümeti Kendi Halkını Cezalandırıyor; Obama'nın Ortadoğu Hakkında Aldığı Ders; Sınır Tanımayan Bir Yük BORC; Din Savaşları; Pratik Bir Ulus; Acil eylem planı; İş Hayatında Kuşaklar Arası Köprü Kurmak Kısa Bir Mesajla Başlıyor; Amerikan Şirketlerinden Uzak Durarak Irak'ı İnşa Etmek; Borçlar Ağır, Yük İse Hafif; 'Kriz içkiyi şişeye mi hapsediyor' korkusu; Hükümet Güvenimizi Nasıl Boşa Çıkardı?; Eriyen Buzlar Deniz Yolundan Fazlasını Açıyor; Kanserle savaşta bariyerleri aşmak; Kıyamet Geliyor mu? Belki Ama 2012'de Değil; Tarihi Eserlerde 'Bulanın Sahipliği' Tartışması Alevleniyor; Enerji Güvenliği Güç Demektir; Bilgi Kaynağı Bıyık; İnsanlık Tarihinin Tanıkları; Amerika'nın Geleceği; Uyku Borcunun Ödenmesi; Ton Balığının Sonu; İki Soğuk Algınlığı Birden; Senato'nun İklimle İlgili Öncelikli Görevi

www..com.tr: Facebook’un en iyi gazetesi
SABAH’ı beğen,
son dakika haberlerini kaçırma facebook.com/Sabah; Son dakika haberlerini
Twitter’ın en iyi gazetesi
Sabah’da takip et twitter.com/sabah