Haberi Dinle

Şoktan Çıkan Haiti'de Gözyaşları Sel Oldu

DEBORAH SONTAG
01.03.2010

Port-au-Prince, 230 bin ölünün yasını tutuyor.

PORT-AU-PRINCE, Haiti - Manken olmak isteyen 17 yaşındaki lise öğrencisi yetim Angelania Ritchelle'in, depremden iki gün sonra korkudan öldüğünü ve şehrin varoşlarındaki toplu bir mezara gömüldüğünü hatırlayan var mı? İşte Angelina'nın kuzeni 23 yaşındaki Emmanuella Dupoux tam da bunu bilmek istiyor. "Angie bir hiçti. Bir hiç olarak öldü. Cenaze düzenlenmeyecek onun için. Mezarı bile olmayan bir hiç. İsimsiz ve kimliksiz kurbanlardan biri. Bundan nefret ediyorum" diyor Dupoux. 57 yaşındaki Rudy Bennett Haiti toplumunda "biriydi". O, eski first lady Michael Bennett'in küçük kardeşi ve önemli bir iş adamıydı. Ancak onunda ölümü burada hiç fark edilmedi. 12 Ocak'taki deprem o kadar çok can aldı ki, kurbanlarının kimliklerini yok etti. Haiti hükümetine göre depremde 230 binden fazla kişi hayatını kaybetti. Başlangıçta birkaç kişi için cenaze düzenlendi. Hükümetin ulusal matem ilan ettiği şubat ortasına kadar kaybedilen canların anılması bile söz konusu olmadı. Ancak şimdilerde Haitililer kaybettiklerinin acısını hissedip yas tutmaya başlıyorlar. Her gün cenazeler düzenleniyor. Telediol adı verilen geleneksel bir ağızdan ağza iletişim metoduyla ölümler insanlara duyuruluyor. Haiti'nin Ulusal Adli Polis Şefi Frantz Thermilus, "Küçük kızlarım, ben onların geleceği için plan yaparken can verdi" diyor. 12 yaşındaki kızı Talitha ve 11 yaşındaki Emmanuelle, anneleri onları almak için geç kalınca, okullarının, yani Haiti Hıristiyan Enstitüsü'nün enkazı altında kaldı. Onu geciktiren, okula gitmeden önce kızları İngilizce kursuna yazdırmasını söyleyen Thermilus idi. Thermilus depremin sadece kızlarını almadığını, ülkenin en büyük hapishanesindeki 5 bin tutuklunun da kaçmasına izin verdiğini söylüyor. "O birkaç dakika içinde önem verdiğim her şeyi yitirdim. Adalet, çocuklarım ve masumiyet yok oldu. Şimdi hepsi için yas tutuyorum" diyor Thermilus. Çoğu kişi, bir ömür boyu Haiti'nin sıkıntılarına katlanmış olan yaşlı kurbanların yasını tutuyor. Örneğin 85 yaşındaki Rahip Hubert Sanon, yoksullara ve yetim çocuklara bakıcı rolü üstlenen Roman Katolik Kilisesi'nin Salezyen kolunun Haitili ilk üyesiydi. Salezyenler eski Başkan Jean- Bertrand Aristide'yi büyüttü, onu papaz yaptı ve sonra aforoz etti. Peder Sylvain Ducange'in anlattığına göre Aristide, La Saline semtindeki Salezyenlerin bir meslek okulunu yönetirken orayı radikal ideolojilerin odağı yaptı. Daha sonra Sanon düzeni sağlamak için o okula gönderilmişti. Sanon okuldaki odasında can verdi. Ducange, onu elinde bir tespihle sandalye oturmuş bir şekilde bulduklarını söyledi. Yazarlara göre ise, Georges Anglade'nin ölümünü anlamak için kelimeler kifayetsiz kalıyor. Haiti asıllı Kanadalı Anglade, Haiti sözlü edebiyatı tarzında bir yazım türü yaratmıştı. Romancı ve kısa öykü yazarı Evelyne Trouillot, "Anglade, Haiti'nin kendini anlamasına yardımcı oldu. Ölümü buranın entelektüel camiası için büyük bir kayıp" diyor. Kuzeni Dupoux'a göre manken olmayı hayal eden 17 yaşındaki Angelania, ardında hiçbir şey bırakmadı. Ne bir elbise, ne bir defter, ne de bir iz. Dört yaşındayken anne babası tarafından terk edilen ve o zamandan beri tek başına yaşam mücadelesi veren Angelania'nın çoğu zaman bunalımda olduğunu ve depremin onu uçurumun kenarına ittiğini söylüyor Dupoux. "Çıldırmıştı. 'Okulum yok, evim yok, hiçbir şeyim yok. Niye yaşayayım ki?' diye çığlıklar atıyordu. Depremden iki gün sonra, bahçede uyuduğumuz sırada birileri 'Tsunami geliyor' diye bağırarak kapıyı yumruklamaya başladı. Herkes paniğe kapıldı ve kaçtı. Angie dışında" diyor Dupouz ve ekliyor, "Angie'nin kalbi durmuştu."

kalan karakter 460

yorumla

haberin tüm yorumlarını OKUYUN(1 yorum)

mmeerrtttt // UŞAK

allah yardım etsin

Aynı Görüşte misiniz?: evet0; hayır0

cevapla 28.05.2010 17:50

haberin tüm yorumlarını OKUYUN(1 yorum)

ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan SABAH veya sabah.com.tr hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Diğer New York Times Haberleri

Diğer New York Times Haberleri: Kötü Şoförlerin Bahaneleri İşe Yaramıyor; İklim Değişikliği; Herkes Yerlerine! Her Zamanki Yerlerinize; Çekilmemiş TV Dizisine Saldırı Yağmuru; Cesaret ve Korkaklık; Maceralı Bir Yol; Yunanistan İyileşiyor; Bilimin Işığında Gerçek Aşkı Bulmak; Balıklarla Birlikte Balıkçıların da Soyu Tükeniyor; Cebe Giren Devrim; Dağların Arasında Yankılanan Etnik Bir Mizah Anlayışı; Sıcak Tutan Bir Eğilim; ABD'de İflas Politikası; Yılların Eskitemediği Merly Streep; Bu BBC Programı Neden Çekici?; Yalancının Mumu; Krize Rağmen Kişiye Özel Ürün Çılgınlığı; Devlet Başkanı Şarkıyla Ülke Sorunlarından Kaçıyor; Güneşi Yakalayan Yolcular; Kriz Yorgunu ABD'de Gıda Yardımı Furyası; Polanski'nin Çalkantılı Hayatı, Filmlerini Gölgeliyor; Los Angeles'ta Çeteler Diyarına Gezi; Parçalanan Heykeller Avatar Teknolojisiyle Onarılıyor; Dirilere Yer Açmak İçin Ölüler Taşınıyor; Reform, Savaş Bekler Ama Kızlarım Asla; Kültür Devrimi Antika Devrimine Dönüşünce; Ruslar Avrupa Kapısına Yığıldı; Sivilceleri Yok Ettiği Söylenen Cihazlar İşe Yarıyor Mu?; 1977 1979'a Karşı; Aşırılığa Karşı Duran Fransız Bir İmam

www..com.tr: Facebook’un en iyi gazetesi
SABAH’ı beğen,
son dakika haberlerini kaçırma facebook.com/Sabah; Son dakika haberlerini
Twitter’ın en iyi gazetesi
Sabah’da takip et twitter.com/sabah