5 günlük hava durumu
14 Kasım 2011 Pazartesi
Kübalıların Yeni Gelir Kapısı Eski Arabalar

Kübalıların Yeni Gelir Kapısı Eski Arabalar

  • 14.11.2011
HAVANA - Erik González'in döküntü arabası birkaç hafta öncesine kadar üç kuruşluk maaşını tüketmekten başka bir işe yaramıyordu. 2000 yılında büyükbabasından miras kalan Moskvich marka 30 yaşındaki arabayı tamir etmek için yüzlerce dolar harcadı. Araba çalıştığında bile González'in nadiren benzin alacak parası oluyordu. Derken Sovyet yapımı araba bir gecede elindeki en büyük birikim oldu. Yarım yüzyıldır ilk defa Kübalıların kullanılmış arabalarını serbestçe satmalarına izin veren yasa geçen ay yürürlüğe girince, González arabayı satışa çıkardı. González, Moskvich'inin en az 5 bin 500 dolar getireceğini söylüyor. Bahşişler ve ekstralar çıkarıldığında aylık maaşı 15 dolar olan bir garson için bu küçük bir servet demek. Ev satışlarına izin veren yeni yasa gibi, değişiklikler Başkan Raúl Castro'nun Küba'nın aksayan ekonomiyi yeniden şekillendirmeye yönelik çabasının bir parçası. Bu tür pahalı ürünlerin mülkiyetinin dondurulduğu onlarca yılın ardından, Kübalı yetkililer özel girişimleri canlandırmaya ve binlerce işçiyi kamu sektörünün dışına çıkarmaya çalışırken, bu çabalar ekonomiyi nakitle dolduracak. Fakat Castro'nun yaptığı çok sayıda değişiklik g ibi, yeni kanun da halen sıkı bir şekilde denetlenen bir pazarda sınırlı bir ekonomik özgürlük yarattı. Kübalılar birden fazla kullanılmış araba satın alabiliyor ve göç ederlerse arabalarını kaybetmiyor. Yeni araba satın alma hakkı hâlâ doktorlar, sanatçılar, müzisyenler, havayolu şirketi çalışanları ve Guantánamo Körfezi'ndeki Amerikan üssünde çalışan Kübalılar gibi döviz cinsinden gelir elde eden küçük bir grupla sınırlı. Yine de yeni kurallar araba sahibi olmanın ender bulunan bir ayrıcalık olduğu bu ada ülkesinde ekonominin canlanmasına neden oldu. Küba'nın sanal alışveriş sitesi Revalico ise ikinci el Hyundai veya Kia'lara binlerce dolar ödemeye istekli kişilerle dolu. Fakat ithal mallar üzerindeki sıkı denetimler arabaların hâlâ fahiş fiyatlardan satılmasına yol açıyor. Araba tamircisi Paul Gómez Valladares, "Başka bir ülkede hurdalığa atılacak bir arabayı burada 14 bin dolara satabilirsiniz" diyor. Kübalılar 1959 devriminden öncesine ait araba modellerini yasal olarak alıp satabiliyor. Yollarda görülen eski Amerikan arabalarının nedeni de bu. Fakat bunlar ülkedeki kullanılmış arabaların yalnızca küçük bir bölümü. Ada sakinleri gizliden gizliye araba alışverişi yapıyordu ancak bu, alıcıların resmen kendilerine ait olmayan bir araca yüksek meblağlar ödemesini gerektiren riskli bir işti. Miami'de bulunan Havana Consulting Group'un Başkanı Emilio Morales, yeni kanunların (Kübalıların cep telefonu ve bilgisayar sahibi olmasına ya da özel sektörde çalışmasına izin veren daha önceki kararlar gibi) pek çok Kübalının yasadışı yaptığı işlemleri yasallaştırdığını söylüyor. Morales'e göre bu yasalar ne Küba'nın antika araba stokunu artıracak ne de ülkenin ciddi boyutlara varan ulaşım sorununu çözecek. Morales bu hamlenin ekonomiyi canlandırmayı değil, insanların gözünü boyamayı hedeflediğini belirtiyor. "Bu onların siyasi silahlarından biri" diyor. İthal ürünlerin sıkı kontrol edilmesi, Küba'nın komünist geçmişini yansıtan ilginç bir araç çeşitliği yarattı. Ülkenin kapitalist geçmişinden kalma Oldsmobile ve Plymouth marka arabalar şimdi taksi olarak kullanılıyor ki bu Küba'nın yeni yeni gelişen özel sektöründe kazançlı bir gelir kapısı. Ekonominin yeni seçkin grubuna dâhil olan yabancılar, sanatçılar ve müzisyenlerin kullandığı lüks cipler, 1970'ler ve 1980'lerde başarılı işçiler ve rejime sadık memurlara verilen Sovyet arabalarının yanından geçiyor. Devlet yeni bir Hyundai Accent'e 28 bin dolar fiyat biçiyor. Fakat satın alma ruhsatına sahip olacak kadar şanslı bir Kübalı, arabayı üzerine 10 bin dolar koyarak ikinci el araç pazarında satabiliyor. Araba sahipleri, tamirciler ve satıcılara göre ruhsatın kendisi bile kara b orsada 4 b in i la 10 b in dolara satılabiliyor. Hem de aylık ortalama maaşın yaklaşık 20 dolar olduğu bir ülkede… 2008 model Hyundai Accent'ini 30 bin dolara satan havayolu çalışanı Alejandro, "Buradaki fiyatlar çok saçma fakat fiyatı piyasa belirliyor. Parayı arabanın kendisi için değil, ona sahip olma ayrıcalığı için ödüyorsunuz" diyor.

kalan karakter 460

ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan SABAH veya sabah.com.tr hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Diğer New York Times Haberleri

Sınırları Zorlayan Yazar
Brezilya'nın Nüfuzu Komşuları Kızdırdı
Pasif Eğlencenin Devri Geçti
Mussolini Bazı İtalyanlar İçin Hâlâ İlham Kaynağı
Zenginleşen Çinliler Yine Çekirge Dövüşüne Sardı
Rus Siyasetinin Kukla Ustası Gölgelerde Yaşıyor
Zengin Ülkeler İçin Hesap Verme Günü
Bumerang Nesli
Mısır'da Turizm Devrim Kurbanı
Havayolu Şirketleri Uçağa Biniş Karmaşasını Çözmeye Çalışıyor
Nijerya'nın Parasının Peşinde
MR Taraması Aşırı ve Yanlış Kullanılıyor
Yılanın İştahı Yeni İlaçlara İlham Verebilir
Tavuk Derisi İştah Kabartıyor
Tekerlekler Üzerindeki Sanat Eserleri
Meksika Körfezi'nde Neden Karides Yok?
İtalya'nın Göbeğinde Çiftlik İşleten Hintler
Korku Saçan Bir Balığın Repertuarı
Daha Uyanık Olmak İçin Kestirmeden Önce Kahve
Assange'ın Özgürlüğü Tehlikede, WikiLeaks'in Sonu Yakın Olabilir
Kütüphaneleriyle Hayatları Değiştiriyor
Bir Bankacı İşe Başlıyor
Küresel Isınma Bulguları
Okyanuslardaki Çöpler
Çin'den İstenen Sadaka
Amerikan Usulü Oligarşi
Orta Avrupa Euro Krizini Yakından Hissediyor
1700'lerden Kalma Şifreli Metin Çözüldü
Derinliklerin Tek Hücreli Canlısı
Hindistan'da orta sınıf uyanıyor
Aydınlar İçin Arap baharı yok
Günlük İşimizin Bir Parçası
Yunanistan'da İmtiyazlardan Vazgeçen Yalnız Bir Siyasetçi
Libya'yı Şimdi de Yatırımcılar Kuşattı
Çin'de Zenginler Bile Zorla Tahliye Ediliyor
Güveni Tekrar Kazanın
İki Otomobil Şirketi, İki Farklı Kader
Kutuptaki Kestirme Ticareti Değiştiriyor
Deniz Helezonunu Güzelliği Yok Ediyor
Legolardan oluşan bir tema parkı
Sosyal Medya' nın En Çok Paylaşılanları
ÜCRETSİZ SABAH BÜLTEN ÜYELİĞİ

Üye olun, son dakika haberleri e-postanıza gelsin.

Adı Soyadı :
E-posta :
Üye Ol