İLİŞKİLİ HABERLER
Bayramlar Anadolu'da şölen gibiydi
Kuzu boynundan tatlı
Ayranlı ve meyveli soğuk çorbalar

Bayramlar Anadolu'da şölen gibiydi

Anadolu'nun farklı bölgelerinde Ramazan ve bayramlarda farklı yemekler yeniyor. Anadolu Halk Mutfağı Derneği Başkanı Adnan Şahin, "Bayram sabahı çok önemli. Tokat'ta sarmasız, Antep'te yuvalamasız kahvaltı olmaz," diyor

ANADOLU'NUN mutfak kültürünü yaşatmayı amaçlayan Anadolu Halk Mutfağı Derneği'nin Başkanı, Adnan Şahin. Şahin, aynı zamanda, farklı yörelerden yemekleriyle tanınan, Galata'da ve Şaşkınbakkal'da şubeleri olan Kiva Han'ın da danışmanı. Kendisiyle geleneksel Anadolu mutfağında, Ramazanlarda ve Şeker Bayramlarında nelerin yenilip içildiğini konuştuk. Şahin, Anadolu'daki yemek kültürünü üçe ayırıyor: Birincisi börekler, baklavalar, etli yemekler ve sarmalar gibi Anadolu'nun her yerinde yapılan yemekler. Ramazanlar kameri takvime göre olduğu için her yıl 10 gün kayma oluyor. Bu nedenle ikinci unsur mevsimsel yemekler. Üçüncüsü ise etnik yemekler, yani her yörenin kendine özgü yemekleri. - Adnan Bey, mutfak kültürümüze baktığımızda, Ramazan döneminde Anadolu'daki en önemli konu nedir? - Bayram sabahları çok önemli. Çok özel bir kahvaltı hazırlanır Şeker Bayramı sabahı. Ben Tokatlıyım. Mesela bizim bölgede, bayram sabahları etli sarma olmazsa olmaz. Erikli yavan sarma da yapılır. Antep'e giderseniz de yuvalamasız olmaz. Bayramdan bir hafta önce hazırlıklar başlar. Mesela Çorum ve Amasya'da bakla sarması yapılır bayram sabahı. Akçakoca'da melengiçin ya tatlısını ya da pişisini yersiniz. Kaymağı kavuruyorlar, onunla yapılıyor bu yemeği.
- Ege, Akdeniz taraflarında neler oluyor? - Melesa Mersin'de kerebiçsiz, Adana'da kömbesiz bir bayram düşünülemez.
- Genel olarak Ramazan'ı düşünürsek... - Çorba çok önemli tabii. Çünkü Anadolu'daki yemeklerin çoğunun kökeninde yokluk var. Ayrıca Anadolu'da çoğu kadın çift sürmeye gider ve çalışma temposu, Ramazan ayında evde oturup uzun hazırlıklar yapmasına izin vermez. O yüzden genelde hazırlık önceden yapılır. Hamur kesilir, şehriye dökülür, kuskus yapılır, kuru et, pastırma, sucuk yapılır, reçeller, salçalar, kavurmalar hazırlanır, yufkalar açılır, otlar kurutulur... Bütün bunlar hazır olunca, günlük rutin işten dönülünce genelde artık sadece çorba düşünülür. Tabii halktan bahsediyoruz. Çünkü halk mutfağıyla konak ve saray mutfağı çok ayrı.
- Yani Anadolu, Ramazanlar'da kadınlar, her gün için özellikle yemek hazırlığında olmuyor genelde... - Evet. Ama tabii bayram hazırlığı yapılıyor, o ayrı. Tabii bunları anlatırken bugünkü Ramazanlardan bahsetmiyoruz. Son 25 yıla kadar yaşanan Ramazanlar bunlar...
- Peki ama bütün gün aç kaldıktan sonra bolluk aramıyor mu insanlar? - Bolluk, iftardan sahura kadar olan zamanda yapılanlar ve yenilenlerden kaynaklanıyor. Erkekler kahvehanelere gidiyor. Halk hikâyeleri anlatılıyor. Kadınlar da evde toplanıyor, miçek çekiyor, yani mani söylüyorlar. Hep beraber bir dolma yapıyor ya da hamur kesiyorlar. Tabii bütün bu sohbetler yapılırken bir şeyler de yeniyor. Mesela Erzincan'da lök yeniyor. Dut kurusuyla ceviz dövülerek yapılır lök. Yöresine göre fındık helvası, pestil, köme, tatlı tarhana gibi malzemeler de yapılıp yeniyor. Bolluk bunlar işte. Çünkü gündelik hayatta bunlar yok.
- Bayramda yenilenlerden biraz daha örnek verir misiniz, nerede ne yapılır? - Mesela Isparta'da kabune pilavı olmazsa olmaz. Nohutlu, etli bir pirinç pilavı bu. Fırın kebabının suyuyla yapılırsa da olağanüstü olur. Tören yemekleri bunlar. Sivas'ta Divriği pilavı, Siirt'te perde pilavı karşımıza çıkar. Karadeniz'in ve Trakya'nın bir bölümünün en önemli ürünlerinden biri lahana. Kışın lahana yemekleri yapılır. Malatya'da, yaprağa benzeyip de sarması yapılmayan hiçbir şey yok.
- Et olarak?.. - Güneydoğu'nun bir kısmında büryanlar öne çıkar. Akdeniz'in içiyle orta Anadolu'ya kadar fırın yemekleri vardır. Konya'daki ya da Isparta'daki fırın kebapları gibi. Kars'ta, kışsa kaz yapılır. Yazın aynı bölgelerde kuzuya döner yemekler. Onun dışında mesela Malatya'da çok az et ve bulgurla yapılan köfteler var, sulu da pişirilebilen. Tabii bütün bu saydıklarımıza Türk mutfağı demek yanlış. Farklı etnik grupların etkileşimleri var. Anadolu halk mutfakları diyoruz o yüzden.

Diğer Pazar Sabah Haberleri
www..com.tr
Facebook’un en iyi gazetesi
SABAH’ı beğen,
son dakika haberlerini kaçırma
facebook.com/Sabah
Son dakika haberlerini
Twitter’ın en iyi gazetesi
Sabah’da takip et
twitter.com/sabah
Sosyal Medya' nın En Çok Paylaşılanları
ÜCRETSİZ SABAH BÜLTEN ÜYELİĞİ

Üye olun, son dakika haberleri e-postanıza gelsin.

Adı Soyadı :
E-posta :
Üye Ol