Diyabetle yaşamı sevmeyi başardı

Son yıllarda aileniz ya da yakın çevrenizde "Yemekten sonra uykum geliyor, dikkatimi toplayamıyorum, ağzım kuruyor, aniden kilo vermeye başladım," diye uzayıp giden şikayetler artıyorsa, şaşırmayın. Türkiye'de son 10 yılda yüzde 100 artış gösteren diyabet hastalığının işaretleri bunlar. İstanbul Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Bölümü'nden Dr. İlhan Satman tarafından yürütülen TURDEP II'ye (Türkiye Diyabet, Hipertansiyon, Obezite ve Endokrinolojik Hastalıklar Prevalans Çalışması) göre de ülkemizde yaklaşık 10 milyon diyabetli var. Dünyada da en hızlı artan hastalık olarak gösterilen diyabet, sessizce yayılıyor. Birleşmiş Milletler 2006'da diyabeti, AIDS ve kanser gibi savaşılması gereken hastalık kategorisine soktu. Diyabete bağlı obezite oranı da yükseliyor. Öncelikle genetik faktörlerin rol oynadığı, yanlış beslenme, hareketsiz yaşam, fazla kiloların da tetiklediği diyabetle sağlıklı bir yaşam sürmek, aslında bilinçli bir eğitimle zor değil.

İKİ TİP DİYABET VAR
Diyabetle erken yaşlarda tanışan gazeteci yazar Emine Çaykara, bunu başaranlardan biri. Çaykara, 15 yaşındayken, bir yaz tatilinde aniden 15 kilo vermesiyle kendini gösteren diyabet hastalığıyla barışık ve sağlıklı şekilde yaşıyor. Diyabetimi Seviyorum / Sağlıklı Yaşam İçin Tatlı Öneriler adlı kitabı yayımlanana kadar da yakın çevresi dışında, kimse onun diyabet olduğunu bilmiyordu. Üstelik 'insüline bağımlı diyabet' diye tanımlanan ve her gün şeker ölçümüyle birlikte dört kez iğne olmasına neden olan Tip 1 diyabet hastası olmasına rağmen. İki tip diyabet var: Erken yaşlarda diyabete yakalananlarda ağırlıklı olarak Tip 1 diyabet türü görülüyor. Orta yaşlarda kendini gösteren Tip 2 diyabetlilerde ise vücut halen insülin ürettiği için iğne olmaya gerek kalmıyor ve bu, ilaçla telafi ediliyor. Eğer vücudunuzdaki şeker oranınızı kontrol altına alabilir, sağlıklı beslenme konusunda öğrendiklerinizi ve egzersiz yapmayı bir yaşam biçimi olarak görmeyi başarabilirseniz, diyabetle yaşamanın hiçbir tehlikesi yok! Çaykara, diyabetin sağlıklı yaşamın bir diğer adı olduğuna inanıyor: "Bütün isteğim ülkemizde diyabetle ilgili daha fazla farkındalık oluşması. Diyabetli oranı artıyor ama konuyla ilgili çok bilgi yok. Diyabet, grip gibi geçici bir hastalık değil. Ömür boyu sizinle yaşıyor. Şeker ayarınızı normal değerlerde tutmazsanız, sinsi sinsi kalp, böbrek gibi organlarınıza zarar veriyor. Gözler için de büyük risk. 15 yaşındayken kendimi duvara toslamış gibi hissettim. Yaşım gereği hastalığı kabullenemedim, ama hayatımda yeni bir sayfa açıldı. Her gün iğne olmam, her lokmayı hesaplamam gerekiyordu. Ama insan her şeye alışıyor."

HAMBURGER VE PİDEYE VEDA
Çaykara'nın daha o yaşlarda hamburgerli ve pideli yemek saatlerinin yerini salatayla proteinli besinlere bırakmasına alışması da kolay olmamış: "Beyaz undan yapılmış her şey şekerimi artırıyor, dışarıdan verdiğim insülinli yaşamımı aksatıyordu. Çünkü diyabet, başta karbonhidratlar olmak üzere protein ve yağ metabolizmasını ilgilendiren bir metabolizma hastalığı... Küçük bir dilim pide ya da hamburgerde ciddi oranda şeker var." Çaykara, hareketli bir yaşamın önemini de şöyle anlatıyor: "Haftada üç gün, bir saat yürüyorum. Araştırmalara göre ilaçların etkisi yüzde 40, egzersizin yüzde 60. Egzersizin en önemli yanı insülin direncini azaltıyor, glikoz kullanımını hızlandırıyor, yağlardan kurtulmamızı sağlıyor." Kitapta 26 yıldır Çaykara'nın hastalığını takip eden Prof. Dr. Hasan İlkova'nın da diyabetle ilgili açıklamalarına yer veriliyor. Bu arada Diyabet Vakfı da bu hafta 'Diyabeti Durduralım' adlı kampanyasını, Çankaya Köşkü'nde yaptığı tanıtımla başlattı.