5 günlük hava durumu
23 Şubat 2010 Salı

Uykusunda bir anda canavar olanların hastalığı

  • 23.02.2010

Bazı insanlar için uyumak, bazıları için ise uyanmak hiç kolay değildir. Tıp dilinde 'REM Uykusu Davranış Bozukluğu' olarak tanımlanan rahatsızlığı yaşayanlar, uykusunda bir anda canavarlaşabiliyor

Celal Bayar Üniversitesi Nöroloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hikmet Yılmaz, uykusunda canavara dönüşenlerin hastalığıyla ilgili soruları yanıtladı.

Neden bazı insanlar uykularında canavara dönüşür ve şiddet uygular?
Biz, buna tıp dilinde 'REM Uykusu Davranış Bozukluğu' diyoruz. Bu tip bir rahatsızlığı olanlar, uykularında olup bitenleri gerçekmiş gibi yaşarlar. Sağlıklı bir uykuda; rüya gördüğümüz dönemde kalp, solunum ve göz kasları dışındaki tüm kaslarda atoni (kas gerginliğinin ortadan kalkması) olur. Yani rüya içeriğinde düşme, atlama, koşma ve buna benzer hareketler olsa bile bedenimiz bunlara eşlik edemez. Yani rüyamızı yaşamayız. Oysa; 'REM Uykusu Davranış Bozukluğu'nda hasta rüyasını yaşar. Rüya içeriğine bağlı olarak şiddet davranışı gösterebilir. Örneğin; rüyasında birisiyle boğuşurken, yataktaki eşini de boğmaya kalkabilir.

RÜYA GERÇEKLEŞİR
Belirtileri nelerdir?
'REM Uykusu Davranış Bozukluğu' genellikle hastanın kendisine ve yatak arkadaşına zarar vermesi ya da görülen rüyanın yol açtığı diğer davranışlarla kendini gösterir. Bu hastalarda, gündüz uyanık durumdayken herhangi bir anormallik, şiddet eğilimi ya da sinirlilik yoktur. Ama hasta uyuduğunda konuşma, gülme, bağırma ve koşma gibi hareketler gözlenir. Bu ataklar sırasında genelde gözler kapalıdır, kişi o sırada içinde bulunduğu çevreye göre değil, rüyasındaki çevreye ve eyleme göre davranır.

AYIRT EDİLİR Mİ?
Hastalığın belirtileri gecenin hangi saatlerinde ortaya çıkar?
Sağlıklı bir insan uyumaya başladıktan 1.5-2 saat sonra REM uykusunu yaşar. Dolayısı ile 'REM Uykusu Davranış Bozukluğu'na eşlik eden başka bir hastalığı yoksa, uykunun 1.5-2 saatinden önce görülmez. Gece uykusu boyunca beş ile sekiz defa 'REM Uykusu Dönemi' yaşanabilir. Ancak her 'REM Uykusu Dönemi'nde bu hastalığın belirtileri gözlenmeyebilir. Hastalığın şiddetine göre belirtilerin sıklığı da artabilir. Gecenin ikinci yarısında gördüğümüz rüyaları daha yoğun yaşadığımız için bu hastalık da genellikle gecenin ilerleyen saatlerinde ortaya çıkar.

Uyurgezerlik, uykuda konuşma ya da uykuda olan diğer anormal hareketlerden farkı nedir?
En önemli farkı, rüyaların görüldüğü dönemde ortaya çıkması, bir de görülen rüyaların içeriği ile uyumlu hareketlerin yapılmasıdır. Örneğin rüyasında topa vuruyorsa; topa vurur gibi bacağını sallaması diğer parasomnilerden ayırt etmek için önemlidir. Ayrıca uyku merkezlerinde tüm gece, bu olguların tetkik edilmeleri ile de ayırıcı tanı kesin bir şekilde yapılabilir.

50 YAŞ SONRASI ERKEKLERE DİKKAT!
'REM Uykusu Davranış Bozukluğu' sık görülüyor mu?
Hastalık çok sık değil! 100 kişiden ikisinde bu hastalığın gözlendiğini biliyoruz. Her yaşta ve her iki cinste de görülmekle beraber yaşlılarda ve erkeklerde daha sık görülüyor. Özellikle 50 yaş üzeri erkeklerde daha sık olarak ortaya çıktığını görüyoruz.

Hastalığın belirtilerini artıran ya da ortaya çıkmasını kolaylaştıran durumlar var mı?
Alkol alınması, uykusuz kalınması, uyuşturucu ya da uyarıcı bazı ilaçların kullanılması, alkolün birden kesilmesi bu hastalığın belirtilerini sıklaştırır. Ayrıca narkolepsi ve uyku apnesi de bu hastalığın belirtilerini sıklaştırır ve şiddetlendirir.

UYKU MERKEZİNDE ARAŞTIRILIYOR!
Teşhis sadece hastaların anlattığı belirtilerle mi konuyor?
Anlatılan öykü elbette çok önemli ama tanı sadece öykü ile konulmuyor. Bu hastalığa özgü objektif laboratuvar bulguları var. Uyku merkezlerinde uykudaki bir insanın beyin aktivitesini, kas aktivitesini, göz ve bacak hareketlerini tüm gece kaydeden bir video sistemiyle bu olgular incelenir. Hastanın anlattığı öyküyle rüya içeriğinin uyumlu olup, olmadığı anlaşılır. Video tetkikiyle kas ve çene aktivitesinde artış olup olmadığına bakılarak tanı kesinleştirilir.

ÖMÜR BOYU İLAÇ ALABİLİR!
Tedavisi var mı?
Kesin ve etkili bir tedavisi var. Bu hastalıkta temel sorun tedavisinin olmaması değil; tanımladığımız belirtiler ile gelen olgular için ayırıcı tanıda bu hastalığın akla gelmemesidir. İlaç tedavisinde, ilaç uygun dozda ve ömür boyu kullanılır. Hastanın yeterli ve düzenli şekilde uyuması, uyuşturucu ve alkol kullanmaması önemlidir. Hastanın yattığı tarafta, yaralayıcı olabilecek kesici, delici ve kırıcı nesneler bırakılmamalıdır. Uyku tulumu kullanılması ve yer yatağında yatılması da önlemler arasında sayılabilir.

Hangi durumlarda kendimizde ya da yakınlarımızda bu hastalığın varlığından kuşkulanmalıyız?
Hasta, uyurken daha önce yapmadığı garip hareketleri yapıyorsa ve bu hareketler sonucu uykusunda yaralanıyorsa, kendinde ya da yakınında bu hastalığın varlığından kuşkulanmalıdır.

UYURKEN KOCAM BİRDEN BURNUMU KIRDI
Bir hastam muayeneye eşi ile gelmişti. Eşinin burnu sargılıydı, çünkü iki hafta önce burnu kırılmış ve operasyon geçirmesi gerekmiş. Hastam emekli bir öğretmendi ve emekli olduktan sonra geçimine katkı olsun diye bir kırtasiye dükkanı açmış, onu işletiyordu. Rüyasında; sabah dükkanı açar açmaz bir müşteri gelmiş ve 20 lira vermiş. Hastamız da sabahın, erken saatinde bu parayı nasıl bozayım ben diye sinirlenmiş ve iki elini hırsla yana açıp, canhıraş bir çığlıkla uyanmış. Kendini yatakta, ağzı yüzü kan içinde inleyen eşinin yanı başında bulmuş. Meğer, rüyasında yaptığını sandığı iki elini hırsla yana açma sırasında, hemen yanı başında uyumakta olan eşinin burnuna çarpmış ve eşinin burnunu kırmış. Yerel TV'de yaptığım konuşmayı dinleyince, yaşadıklarının bir uyku hastalığı olabileceğini düşünerek polikliniğimize gelmişler. Çünkü rüyasında yaptığı hareketler eşinin sık sık yaralanmasına yol açıyormuş. Önce önemsememiş ama eşinin burun kırılınca tedavi olmaya karar vermiş.

Laboratuvarımızda izlemekte olduğumuz bir hasta REM uykusu sırasında birden irkilip, korkuyla yataktan sıçradı garip hareketlere başladı. Teknisyenimiz içeri girip, ürkütmeden onun çevreye zarar vermesini engelledi. Ne olduğunu sorduğunda hasta bostan sularken yılan gördüğünü ondan kurtulmaya çalıştığını anlattı. Ama ertesi sabah hiçbir şey hatırlamadı.

HASTA SUÇ İŞLERSE CEZA ALMAZ VEYA İNDİRİM YAPILIR
Bu hastalığın etkisindeyken yasalara göre suç kabul edilen bir eylemi gerçekleştiren; örneğin yatak arkadaşının yaralanmasına veya ölümüne neden olan kişinin ceza sorumluluğu var mı?
'REM Uykusu Davranış Bozukluğu'nda ceza sorumluluğunun azalmış olduğu ya da olmadığı kabul edilmektedir. Çünkü bu hastalık sırasında gözlenen zarar verici davranışların bilinçli farkındalık oluşmadan meydana geldiği, 'REM Uykusu Davranış Bozukluğu' belirtilerinin kişinin iradesinde olmayan otomatizmalar olduğu kabul edilmektedir.

İSTEM DIŞI
Türk Ceza Kanunu'na göre ceza sorumluluğunun olabilmesi için; kişinin o suçu işlediği durumda 'isnat kabiliyeti' denilen anlama ve isteme yeteneğine sahip olması gerekir. Kişinin bu hastalığın tesiri altındayken suç kabul edilen eylemi gerçekleştirdiği; uyku hastalıkları konusunda uzman bir bilirkişi tarafından bilimsel kanıtları ile ortaya konabilirse, Türk Ceza Kanunu'nun 32/2 maddesi gereği ceza indirimi söz konusu olabilir.

PARKİNSON'UN ÖN BELİRTİSİ OLABİLİYOR
Bu hastalığın kendisinde ya da bir yakınında var olduğunu düşünen bir kişi ne yapmalı, hangi branş hekimden yardım almalı?
Bu hastalığın halk arasında 'sara' diye bilinen epilepsi hastalığından ayırt edilmesi çok önemli bir konudur. Tanının sağlıklı yapılabilmesi için hem elektroensefalografi (EEG) denen tetkikin hem de tüm gece uykusunun izlenmesine olanak veren (PSG) ile birlikte eş zamanlı yapılabildiği bir uyku merkezinde, olguların değerlendirilmesi gerekmektedir. Parkinson hastalığı ve 'Multi Sistem Atrofi' denen nörolojik hastalıklarla bu hastalığın birlikteliği arasında sıkı bir ilişki var. Örneğin; 'REM Uykusu Davranış Bozukluğu' olan her 10 hastadan dördünde 10 yıl içinde parkinson hastalığı gelişiyor. Bu nedenle hastaların erken tanısının yapılması ve etkin tedavilerinin yapılması önemli.

YARIN: UYKUDA OBEZ OLANLAR VAR

* EN SEKSİ 10 TÜRK KADINI

* BOŞANMA REKORTMENİ KADINLAR

* ÖYLE YERLERİNE DÖVME YAPTIRDILAR Kİ

* DİZİLER NEREDE ÇEKİLİYOR?

* HANGİ ÜNLÜ NEREDE OTURUYOR?

* ÜNLÜLER HANGİ TAKIMI TUTUYOR?

* ÜNLÜLERİN BOYLARINI BİLİYOR MUSUNUZ?

* MAGAZİN TURU İÇİN TIKLAYINIZ

* ANA SAYFAYA DÖNMEK İÇİN TIKLAYINIZ

kalan karakter 460

inkaaa_16 inkaaa_16 // BURSA

ne hastalıklar duyacağız daha kimbilir..

Aynı Görüşte misiniz?
evet0
hayır0
cevapla 11.05.2010 01:55
sera83 sera83 // İSTANBUL

Zorla uyandırmaya çalışırken birini bütün enerjisi tükeniyor insanın ve yanındaki eşi de çok sinirli bir hal alabiliyor.İstem dışı da olsa bu durumun içinde olmayana sanki bir kasıtmış gibi geliyor.Gerçekten tedavi edilmeli.

Aynı Görüşte misiniz?
evet0
hayır0
cevapla 30.04.2010 20:38

ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan SABAH veya sabah.com.tr hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Diğer Sağlık Haberleri

Size yakın olmaya çalışıyor
Çay içmek, inme riskini azaltıyor
Bezinde annesi ile fotoğrafı var
Jimnastiği banyodan önce yaptırmalısınız!
Seksomanya: 'Uykuda Seks Hastalığı'
Yeni çıkanlar
Lohusalığımda kapı gıcırdasa ağlıyordum
Fazla et tüketenler hasta olyor
Harmandalı oynamak bile romantizm olabilir
Gribin tedavisi yatak istirahatı!
Size psikolojik yardım lazım!
Aşk acısı çekenlerde 'Zig Zag' dönemi başlıyor
Bilinçsiz egzersiz bel ağrısına neden oluyor
Gözleriniz sussun kirpikleriniz konuşsun
Denizden gelen nimetler cildinizi gençleştiriyor
Güzelliğiniz için
Aşık olanlar seks hayatını rengarenk yaşıyorlar
Cips yerine kestane yiyin!
Onu sakın zorlamayın!
Aşık olmak psikolojik yatırım beyne vitamin etkisi yapıyor
Komiklik yapın, şarkılar söyleyin, onu gıdıklayın!
Kahve molası verin, hafızanız güçlensin!
Kadınlar doğumda eşlerini yanı başlarında istiyorlar
Önce fazlalıkları atın sonra hamile kalın!
Grip aşısı migreni artırmaz!
Doğumu görmek erkekleri mutlu da edebilir pişman da
Düşünceleriniz sağlıklı değil!
Sigarayı bıraktıysanız sebze yiyin!
Kanser olmayan tiroid nasıl tedavi edilir?
Doğum gören erkeğin seks hayatı ne olur?
Bir yaşına kadar inek sütü içmesin
Çocuk örneklerle anlayabilir
İlaç içerken brokoli ve lahana böbrekleri korur
Babalar doğumda nerede olmalı?
Hareket hastalığına karşı bol bol kraker yiyin!
Erkekler de hamilelik depresyonuna giriyor!
Hem şık görünün hem hastalıklara savaş açın
Yeni ürünler
Şimdi epilasyon devri
Sakız çiğnemek zayıflatıyor!
Sosyal Medya' nın En Çok Paylaşılanları
ÜCRETSİZ SABAH BÜLTEN ÜYELİĞİ

Üye olun, son dakika haberleri e-postanıza gelsin.

Adı Soyadı :
E-posta :
Üye Ol