'Açılımların tam zamanıydı'

ATİLLA DORSAY
30.01.2010

Ecevit, İsmail Cem ve Yılmaz Güney'in dostu Yunan-Fransız sinemacı Costa-Gavras, "Azınlık sorunlarına yumuşak biçimde, hoşgörüyle yaklaşmak Türkiye'yi daha da güçlü kılar" diyor

Costa-Gavras, malum, Yunan kökenli bir Fransız sinemacısı. 1933 doğumlu, bir bakan oğlu olarak 18 yaşında geldiği Fransa'da edebiyat ve sinema eğitimi alıyor, sonra ünlü yönetmenlerle birlikte çalışıyor. Ve 1965'ten itibaren film yönetiyor. Ününü hep siyasal sinema örnekleriyle yapmış: 1969'da Yunan cuntasına ağır bir eleştiri getiren "Z-Ölümsüz"ün ardından, farklı ideoloji ve rejimlere yönelik "İtiraf" ve "Sıkı Yönetim" gelmiş. Aynı tavrı ABD'de çektiği "Missing- Kayıp," "Betrayedİhanet," "Music Box-Müzik Kutusu" gibi filmlerle de sürdürmüş. Onunla iki kez konuşmuştum: İkisi de Türkiye'de olmak üzere... Bu kez yeni filmi "Eden a l'Ouest-Batıdaki Cennet" üzerine konuşmak için bir araya geldik. Film, bu kez kamerasını son dönemin en güncel olaylarından olan Batı'ya göçe çevirmişti. Bir Kuzey Afrika ülkesinden yola çıkan göçmen yüklü bir gemi, tam Avrupa kıyılarına yaklaşırken yerel deniz polisinin baskınına uğruyor. İçlerinden genç bir adam, birkaç arkadaşıyla birlikte suya atlıyor ve karaya vuruyor. Bayılan genç adam kendine geldiğinde, artık tümüyle yabancı bir kültürün içindedir. Ve orada ilginç ve öğretici bir yolculuğa çıkacaktır. Bu güzel film, yakında Türkiye'ye de gelecek. Yıllardır tanıştığımız Costa-Gavras'la bu filmden yola çıkıp başka şeylere açılan söyleşimiz, tam bir içtenlikle geçti. İşte kimi notlar.

NİÇİN ÇIPLAKLAR KAMPI?
Filminizin genç kahramanı, Avrupa sahilinde gözünü açınca kendisini bir çıplaklar kampında buluyor!.. Niçin bu keskin çelişkiyi seçtiniz?
Karşılaştığı ve de karşılaşacağı insanları tüm çıplaklığıyla görmesini istedim (kahkahalar!). Aslında bu dediğiniz gibi gerçekten keskin bir çelişki. Ama Kuzey Afrika'nın, adını filmde özellikle vermediğim bir ülkesinden gelen bir Müslüman gençle Fransız usulü çıplaklar kampının karşılaşmasından daha vurucu ne olabilir? Bir kültür kadını olabildiğince giydirmeye, hatta kapamaya çalışıyor. Öbürü ise olabildiğince soymaya... Peki, bu iki kültür nasıl bağdaşacak?

Size göre nasıl bağdaşacak?
Bağdaşmak zorunda... Çünkü göç olayı, özellikle 20. yüzyıl başlarının büyük olayıydı. Şimdi bir yüzyıl sonra, yine öyle. İnsanlar geri kalmış, hadi kibar olalım, yeterince kalkınamamış ülkelerden yola çıkıp kalkınmış, zengin sanayi toplumlarında yaşamaya geliyorlar. Kimi eski imparatorluklar çökmüş ve yerlerine kurulan küçük devletler ve minik ülkeler, halklarına refah ve mutluluk veremiyorlar. Onlar da göç ediyor.

Peki, oralarda mutlu oluyorlar mı?
Elbette ki hayır. Çünkü göç alan ülkelerin halkları bu kez homurdanmaya başlıyor. Özellikle son dönemde artan işsizliğin başlıca suçlusu olarak dışardan gelen yabancıları görüyor. Ve onları istemiyor. İstenmediğiniz bir ülkede nasıl mutlu olabilirsiniz? Giderek o göçmenler kendi ülkelerinde kalsalar daha mutlu olabilirlerdi bile denebilir. Ama bu da yanlış, çünkü idealize edilmiş bir batılı bakış. Eğer mutlu olabilselerdi, tehlikeli yolculukları göze alıp gitmeye kalkışırlar mıydı? Göç birçok durumda tek çare ve son çözüm olarak görünüyor. Onun için, bu olayı anlamak ve gerçek boyutlarına oturtmak gerek.

Costa-Gavras bu konu üzerinde çok düşünmüş. Sayılar veriyor: 60 milyonluk Fransız toplumunun yaklaşık dört milyona yakını göçmenlerden oluşuyor. Ki nüfusa oranı yüzde 7.5-8 kadar... Bu oran, Kanada'da yüzde 17, ABD'de yüzde 10, Almanya'da yüzde 9... Demek ki Fransa'da hepsinden düşük. Şöyle diyor: Bu kadar insanın hepsi de kendiliğinden gelmiyor. Bir dönemde onları biz davet etmiştik. Sanatçı, aslında göçmen konusunda iki tarafı da dinleme gereğini hatırlatıyor: "Göçmenlere hep talihsiz kişiler diye bakılıyor, hep mutsuzluk öyküleri akla geliyor. Oysa bu iki yanlı bir şeydir. Kimi zaman çok olumlu da olabilir. Ben de buraya göçmen olarak geldim. Ama başarılı oldum. Yeni ülkeme uyum sağladım.

AZNAVOUR ÇOK MUTLU
Sanatçıya Türkiye'nin son dönemdeki Kürt ve Ermeni açılımlarını soruyorum. Şöyle diyor: Bence tam zamanıydı. Türkiye çok büyük ve güçlü bir ülke. Azınlık sorunlarına yumuşak, hoşgörüyle yaklaşmak, onu daha güçlü kılar. Geçmiş düşmanlıkları, tarihin acı olaylarını aşmak gerekiyor. Fransa'da Yunan kökenli bir aydın olarak Türkiye'ye ilişkili konulardaki etkinliklere bizzat katılıyorum. Ermeni açılımı, buradaki diasporayı çok mutlu etti. Karşılaştığım Charles Aznavour'un ağzı kulaklarına varıyordu!... Aynı şey, Kıbrıs konusundaki çabalar üzerine buradaki Yunan diasporası için de söylenebilir. Bu yolda devam etmelisiniz.

'Açılımların tam zamanıydı'
'Papandreu ülkenizi seviyor'

Yazarın Önceki Yazıları: Ermenistan'ın Türkiye'ye ihtiyacı var ( 29.01.2010 ); Uğur Yücel, David Fincher diyarında ( 23.01.2010 ); SABAH'ı okumak ya da okumamak ( 23.01.2010 ); Tüllere sarılmış bir başyapıt ( 16.01.2010 ); Türkiye-İsrail meydan savaşı ( 16.01.2010 ); Belçika mizahından evrensel güldürüye ( 16.01.2010 ); Benim Ertuğrul Özkök'e bakışım ( 09.01.2010 ); Tam bir sinemasever melodramı... ( 09.01.2010 ); Bu mutfakta ruh pişiyor ( 02.01.2010 ); Ruhban Okulu üzerine son birkaç söz ( 02.01.2010 )

kalan karakter 460

yorumla

ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan SABAH veya sabah.com.tr hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Diğer Yaşam Haberleri

Diğer Yaşam Haberleri: Parti güzelinin rehberi; Kanser kadar tehlikeli!; Soruşturma sürüyor; Korkuteli'de trafik kazası; Karadeniz Senem'i vermiyor; Sevgilinize özel alternatif hediye; Bursa'da minibüsçüler polisle çatıştı; Kamyonetle otomobil çarpıştı: 3 ölü; Sakarya'da yangın: 1 ölü; Türkücünün cipi kaza yaptı; 371 köy yolunda ulaşım sağlanamıyor; Bolu'da feci kaza; Kastamonu'da otobüs devrildi; Televizyon içerisinde sigara kaçakçılığı; Kışın sağlıklı beslenin!; Hollywood'la iki dakikalık randevu!; Bir saatte üç soygun; Baba kendi bebeğini aldı, ikizi yuvada kaldı; Hitler uyuşturucusuna Antalya'da operasyon; Solcuların idolüydü sağcıların sesi oldu; Deniz üstünde korku dolu dakikalar; Yıldızların ilk evlilikleri!; Türkiye bu kızları konuşuyor; 'Ölümsüz aşk' diye bir şey varsa bu olsa gerek!; Soyguncu çuval dolusu parayı atıp denize daldı; Boşanmada 'bir yıl şartı' getirildi; Gündeş evlilik yolunda; Evren'i alkışlayanlara Teoman'dan canlı yayında sert tepki; Meg Ryan geliyor; Hilal'e burstan sonra babasına iş müjdesi; Leyla ile birlikte dedesi de kayıp; Kızını zincirleyen babaya para cezası; Onun 'engeli' yok: Okuyor, çalışıyor basket oynuyor; Metrobüs zammına 2. yargı freni; Barajlardaki fazla su tahliye ediliyor; Terk edilmiş maden ocağı alanlarına ağaç dikiliyor; Polisleri gördü 'kamera şakası yaptılar' sandı; Duruşmaya gitmedi, rapor gönderdi; Kadına şiddette yargıya eğitim; Üniversite sınavı 5 yıl içinde değişiyor

www..com.tr: Facebook’un en iyi gazetesi
SABAH’ı beğen,
son dakika haberlerini kaçırma facebook.com/Sabah; Son dakika haberlerini
Twitter’ın en iyi gazetesi
Sabah’da takip et twitter.com/sabah