X İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
ARKADAŞINA GÖNDER Kartpostallara ilgi kalmadı
* Birden fazla kişiye göndermek için, mail adresleri arasına “ ; ” koyunuz

Kartpostallara ilgi kalmadı

  • Giriş Tarihi: 23.3.2014

Geçen gün yol kenarında bir kartpostal standı gördüm. Ne bakan vardı, ne de satın alan. Eskiden öyle miydi? Özel günlerde kartpostalcıların önünde uzun kuyruklar oluşturulurdu

Kartpostallar daha dün denilebilecek zamana kadar bayramların vazgeçilmeziydi. Önceleri siyah beyaz olan kartpostallar, zamanla yeni teknoloji ile renklendi ve üzerleri parlatıldı. Yakın zamanlara kadar yılbaşı ve bayram günleri kartpostal satıcılarının önünde kartpostal alabilmek için uzun kuyruklar oluşurdu. Önce tebrik kartları gönderileceklerin isim ve adresleri bir kağıda yazılarak bir liste hazırlanırdı. Tebrik kartlarına hemen hemen şu cümleler yazılırdı: " ....... ailesinin şeker bayramını tebrik eder, mutluluklar dileriz." "Yeni yılınızı kutlular, esenlikler dileriz. Çimrin ailesi." Bayram tebriki gönderilen kişilerin cevap yazıp yazmadığı not alınır; üst üste birkaç kez cevap yazmayanlar listeden çıkarılırdı. Bugün ise dijital fotoğraf makineleri yaygınlaşınca, kartpostallara olan ilgi ortadan kalktı denilebilir. Günümüzde sokakta, parkta, gazinoda velhasıl her yerde adım başına birisinin fotoğraf çektiğini görüyoruz. Çoğu da akşam eve vardıklarında, hemen facebook'ta bu fotoğraflarını paylaşıyorlar. İnsanlar o akşam yemeğinde ne yediğinden tutun da o günkü yaşantısında neler yaptığını, anında kamuoyuna duyuruyorlar. Eskiden öyle miydi? Fotoğraf makinelerimizle çektiğimiz resimleri, ancak makinemizdeki film bittiğinde, bazen aylar sonrası fotoğrafçıya tab ettirdikten sonra görebilirdik. Çoğu zaman da filmlerimizin bir kısmının yanmış, bozuk çıktığını görür üzülürdük. Bu nedenle başka kentlere yaptığımız gezilerde, kendi çektiğimiz resimler yanında, ne olur ne olmaz, resimlerimiz bozuk çıkar diye, o yörenin kartpostallarını da satın almayı ihmal etmezdik.

NASIL ORTAYA ÇIKTI?

Kartpostal tarihine şöyle bir baktığımızda; 19'uncu yüzyılın ortalarında Avrupa ve Amerika'da arkadaş ziyaretlerinde ve özel günlerde kullanılan ilk kartvizitlerin, bugünkü kartpostalların çıkış noktası olduğu anlaşılıyor. Bu kartvizitlerin yaratıcısı Parisli portre sanatçısı Andre Disderi'ydi. Bugünkü anlamda kartpostalı şekillendiren İmparator ise III. Napolyon oldu. III. Napolyon bir gün kendi kartı için Disderi'ye giderek poz verdi. Ortaya çıkan resimden kendisine bir kartvizit yapılmasını istedi. Disderi tarafından yapılan bu kartviziti gören diğer soylular arasında bu tür kartvizit yaptırmak moda oldu. Bundan sonra yaptırılan bu kartvizitler, doğumgünlerinde, herhangi bir vesileyle yakın çevreye dağıtılmaya başlandı. Victoria döneminde ise kartvizit albümleri ortaya çıktı. Amerikan iç savaşı sırasında büyük bir pazara dönüşen kartvizitlerin boyutları büyüyerek kartpostala döndü. Birdenbire herkesçe benimsenen kartpostallar, büyük bir ilgi ile bütün dünyaya yayıldı.

BELGESEL DEĞERİ VAR
Çocukluğumdan beri her yeni çıkan Antalya kartpostalını alıp biriktirdiğim için kartpostallara karşı büyük bir ilgim vardır. Elimde yıllardan beri biriktirdiğim siyah-beyaz ve renkli binlerce kartpostal vardır. Kartpostallar geçmişin izlerini bir fotoğraf karesinde sakladıkları için, benim için hepsi de birer hatıra değerinde ve yaşadığımız yılların en canlı tanıklarıdır. Kendi kendime iyi yapmışım diyorum. Antalya son 30 yılda o kadar değişti ki kartpostalların her biri Antalya'nın yakın tarihine ışık tutması nedeniyle hepimiz için artık belgesel bir değer de taşıyor. Son beş yılda Facebook'ta paylaşılan bu tür fotoğrafların sayısı milyonları aşmıştır, desem hiç de yalan olmaz. Hele bazı internet sitelerinde açık arttırmaya çıkarılan eski siyahbeyaz kartpostalların çok yüksek fiyatlarda alıcı bulması, bunu doğrulamaktadır. Hele siyah beyaz ve eski olanlar sıkça el değiştirmeye, sergilenmeye ve arşivlenmeye başlandı. Pul kolleksiyonerleri gibi, ellerinde aynı fotoğraftan çift olanlar, aralarında bunları değiş tokuş yapar oldular. Kartpostal kolleksiyonerleri arasında oldukça zengin bir arşiv oluşturanların sayısı hiç de az değildir.

ESKİ KARTPOSTALLARA İLGİ ÇOK, YENİSİNE YOK
Bugün sayıları hızla artan koleksiyoncular, son yıllarda kartpostallara da merak sardı. Osmanlı kartpostalları, en çok ilgi duyulan çeşitlerin başında yer alıyor. Çünkü bunlar, çekildiği zamanın yaşamını yansıtması açısından tarihsel bir belge niteliği taşıyor. Ülkemizde yaşam ve çevre çok kısa zaman süreleri içinde radikalce değiştiği için, yakın bir tarihte çekilen bazı renkli kartpostallar bile kolleksiyonerler tarafından toplanıp biriktiriliyor. Bu kartpostallar arasında manzara, sanatçı, futbolcu ve takım kartları en arananlar arasında bulunuyor. Bugün kartpostal firmaları, kartpostal satışında görülen ilgi azalmasını daha çok telif hakkı yasalarına bağlıyor. Artık sanatçı, futbolcu ve takım kartlarının basılabilmesi için yüksek telif ücretlerinin ödenmesi, bu tür kartların basılmasını önlüyor. İnternet ve SMS kolaylığından, insanların artık postalama alışkanlığından vazgeçmesi de kartpostal geleneğinin kaybolmasına neden oluyor.

kalan karakter 1000

ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan SABAH veya sabah.com.tr hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.