X İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
ARKADAŞINA GÖNDER Işığın en güzel oyunu
* Birden fazla kişiye göndermek için, mail adresleri arasına “ ; ” koyunuz

Işığın en güzel oyunu

  • Giriş Tarihi: 1.6.2013

Rengin gündelik hayatımızdaki yeri tartışılmaz. Işığın en güzel yansıması renkler Avrupa'nın en büyük fizik laboratuvarı CERN'de masaya yatırıldı

İsviçre-Fransa sınırında yer alan, Avrupa'nın en büyük fizik laboratuvarı CERN'de (Avrupa Parçacık Fiziği Laboratuvarı) tüm dünyadan binlerce bilim insanı çok önemli çalışmalar yapılıyor. CERN, dünyanın en büyük parçacık fiziği laboratuvarı. Bizim bu bilim yuvasında bulunma nedenimiz ise İTÜ Fizik Mühendisliği Öğretim Üyesi Doç. Dr. Kerem Cankoçak'ın renk ve renk oluşumu ile ilgili, boya ve renk konusunda bilimsel çalışmaları takip eden Filli Boya için yapacağı sunumları izlemek. Ayrıca yaklaşık üç yıl önce başlatılan basının, 'büyük patlama deneyi' olarak tarif ettiği deneyle ilgili bilgi sahibi olmak.

HER ŞEY BİLİM İÇİN
Yazıya başlarken uyarmakta fayda var, CERN'de yapılan deneyleri aktarmak, anlatmak ve anlamak pek kolay değil. Bize anlatılanları can kulağıyla dinleyip, hatta sınıf birincisi bir öğrenci ciddiyetinde not tuttuğumuz halde durum böyle. CERN her ne kadar 'büyük patlama deneyi' olarak bilinen deney sayesinde popüler olduysa da, aslında 1953'ten beri bilimsel çalışmalara ev sahipliği yapan, kâr amacı gütmeyen bir kurum. CERN'de tüm dünyadan binlerce bilim adamı bir arada çalışıyor. Dost, düşman yok, birbirinden hiç hoşlanmayan ülkelerin vatandaşları bile bilim adamı kimliklerini kuşandıklarında, bir arada aynı amaç için çalışıyorlar. CERN'deki bilim adamları arasında elbette Türkler de var. İTÜ Fizik Mühendisliği Bölümü'nde görev yapan Doç. Dr. Kerem Cankoçak onlardan biri. Cankoçak ayrıca CERN'de yapılan deneylere katılan İTÜ grubunun lideri. İTÜ dışında ODTÜ, Çukurova ve Boğaziçi üniversiteleri de CERN'deki deneylere katılıyor.

IŞIK YOKSA RENK DE YOK
CERN'deki araştırmacılar temel bilimler üzerinde çalışıyor. Hiçbir proje ticari amaçlı değil. Ama burada yapılan çalışmalar sonucu ortaya çıkan bilgi, teknolojinin hizmetinde kullanılabiliyor. Örneğin tıpta, görüntülemede kullanılan tomografi cihazları CERN'deki çalışmaların bir ürünü. Işık ve ışığın en büyük oyunlarından biri olan renk, bilim adamlarının önemli çalışma alanlarından biri. Söz konusu renk olunca Doç. Dr. Kerem Cankoçak, işe ışığın doğasını anlatmakla başladı. Işık temel bilimlerle uğraşan bilim insanlarının temel sorunsallarından biriymiş, meğer ışık konusunda bilinmeyen ne kadar çok şey varmış, şaşırdık. Renk konusunda ilk çalışmaları Isaac Newton, 1704'te yapmış.Max Pallack, Einstein ışıkla uğraşan bilim insanlarından en bilinenleri. Işık ve renk konusu gerçekten çok ilginç. Teorik olarak insanın görsel sistemi milyonlarca rengi ayırt edebilir. Fakat gözümüz ancak öğrendiğimiz renkleri fark ediyor. Bütün olası renklerin olduğu bir küreye baktığımızda, örneğin bir İngilizle bir Perulu farklı renkleri ayırt ediyor. Yani farklı kültürlerden gelenler, farklı renkler algılıyor. Başta da söylediğimiz gibi, bilim sonsuz soruların olduğu bir alan. Evrenin dört temel kuvvetinden biri olan ışık da aslında hala tam olarak aydınlatılmamış bir alan. Ama ışık ile renk arasındaki bağlantıyı özetlememiz gerekirse; ışık yoksa renk de yok.