X İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
ARKADAŞINA GÖNDER Başçı istihdam artışı müjdeledi
* Birden fazla kişiye göndermek için, mail adresleri arasına “ ; ” koyunuz

Başçı istihdam artışı müjdeledi

  • Giriş Tarihi: 28.1.2013 11:31

Merkez Bankası Başkanı Erdem Başçı, Türkiye'de ekonomik göstergelerin olumlu bir gidişata işaret ettiğini belirterek, ''Çok önemli istihdam artışı var. İşgücüne katılım da artıyor, istihdam da artıyor. Dolayısıyla oradaki göstergelerin hepsi aslında hizmet sektöründen de katkı geleceğini gösteriyor. Bunları birleştirdiğiniz zaman, (U) dönüş son çeyrekte başladı diyebiliriz'' dedi.

İsviçre'nin Davos kasabasında düzenlenen Küresel Ekonomi Forumu'na katılan Başçı, ''İstanbul Finans Merkezi, Yükselen 2023 Vizyonu'' paneli sonrasında gazetecilerin sorularını yanıtladı. Başçı, Türkiye'nin bir U dönüşüne girip girmediğinin sorulması üzerine, ''Elbette, son çeyrek gayrisafi hasıla verileri açıklanmadı ama, onunla ilgili bütün göstergelere bakıyoruz. Sanayi üretimine bakıyoruz, hizmetler sektöründe istihdama bakıyoruz, çok önemli istihdam artışı var. İşgücüne katılım da artıyor, istihdam da artıyor. Dolayısıyla oradaki göstergelerin hepsi aslında hizmet sektöründen de katkı geleceğini gösteriyor. Bunları birleştirdiğiniz zaman, sizin bahsettiğiniz dönüş son çeyrekte başladı'' dedi.

Başçı, aralık ayındaki sanayi üretim artışının ocakta devam edip etmeyeceği sorusuna, şöyle karşılık verdi:
''Türkiye'de şu anda son çeyrekteki büyüme trendi ılımlı diye nitelenebilir. Ama bir önceki çeyrekten, üçüncü çeyrekten biraz daha güçlü. Çeyrekten çeyreğe bakmak daha sağlıklı olabilir. Bir önceki çeyrekteki büyümeden, çeyrekten çeyreğe baktığımızda, biraz daha kuvvetli bir büyüme gelecek. İlk çeyrekte büyük ihtimalle biraz daha kuvvetlenecek. Bununla ilgili bazı öncü göstergeler de var. Öncü göstergelerden en önemlisi belki tüketici güven endeksleri ve tüketici harcama eğilimi. Bir de bizim arkadaşların kartlı harcamalardan baktıkları bir endeks var. Ona da bakıyoruz. Tüketim harcamaları açısından orada da bir hızlanma var. Bu bizce sağlıklı, çünkü biz şunu istiyoruz; Makas çok açılmıştı. İç taleple ihracat talebi arasındaki makas çok açılmıştı. İç talep çok çok kuvvetli artarken ihracat malum yurt dışındaki sebeplerle kuvvetli artamıyordu. O zaman da bu dış dengede bir bozulma olarak yansıyordu. Onun için biz büyük bir çaba harcayarak aslında 2012 yılında dengelenmeyi büyük ölçüde başardık. İç talep daha yatay gitti, ihracat artmaya devam etti.''

''Yüzde 4'ü rahatlıkla aşabiliriz''


Başçı önceye göre şu anda ekonominin çok daha iyi noktada olduğunu belirterek, ''Artık hem iç talep artabilir ılımlı bir şekilde, aynı zamanda ihracat da artabilir. İhracatın diyoruz biz, büyümeye yaptığı katkı kadar iç talep de katkı yaparsa, bu defa iki ayak üstünde bir büyüme sağlanacağı için çok rahatlıkla biz (yüzde) 4'ün aşılabileceğini de düşünüyoruz. Yani 4'ün üzerinde bir büyüme olabilir diye düşünüyoruz'' şeklinde konuştu.

Türkiye'nin büyümesinde iç dinamiklerin önemine dikkati çeken Başçı, ''Türkiye bunu kendi iç dinamikleri ile gerçekleştirecek. Öyle batıda olduğu gibi bir mali teşvike ihtiyaç yok bizde. Kendi dinamiklerimiz zaten çok kuvvetli. Orada da iyi bir noktaya geldik diye düşünüyoruz. Dolayısıyla bizim finansal istikrar vurgusunu daha çok yapmamızın sebebi bu. Büyüme dinamiklerimiz zaten güçlü. Dikkat edersek eğer, enflasyonu düşük tutarsak, finansal istikrara dikkat edersek, Türkiye gerçekten sürdürülebilir, daha hızlı büyüme hızlarına kavuşabilecek. Geçmiş dönemlerde olduğu gibi iniş çıkışlı büyümeden ziyade, daha dengeli, daha sürdürülebilir şekilde, daha öngörülebilir bir şekilde büyüyecek diye düşünüyoruz'' ifadelerini kullandı.

''Yüzde 15, iyi bir kredi büyümesi''

Başçı, kendisine ocak ayında kredilerdeki hızlanmanın endişe kaynağı olup olmadığının sorulması üzerine, şunları dile getirdi:

''Bunu biz yönetebiliriz diye düşünüyoruz. Orada o dönüşün görünmesi de aslında bir anlamda iyi. Bir miktar yıl sonu etkisi vardır. Yıl sonlarında bankalar kendilerini büyük göstermek için hem aktiflerini hem pasiflerini biraz büyütmeye çalışırlar. Ondan da arındırdığınızda yine oldukça kuvvetli. Orada bu yönetilebilir diye düşünüyoruz. Yılın sonuna geldiğimizde büyük ihtimalle 15'e daha yakın bir noktaya varacağız. Yüzde 15 gerçekten iyi bir kredi büyümesi. Çünkü bazımız çok büyüdü.

Neden? Çünkü normal bir yılda 5 enflasyon, 5 büyüme için koysanız, 5 puan da finansal derinleşme için koyuyorsunuz. Kredilerin GSYH'ya oranı bugünlerde her yıl iki puan artabiliyor. İki puanlık artış bizim trendle uyumlu. Tarihsel trendle uyumlu. Bizim gibi ülkelerin trendleriyle de uyumlu. Normal bir artış bu. Onun ötesine geçtiğiniz zaman, biz eğer az ötesine geçtiyse küçük adımlar, aşırı hızlandıysa o zaman büyük adımlarla sıkılaştırıcı yönde likidite politikasıyla bunu dengeleyebiliriz. Likidite politikası da şu anda şöyle çalışıyor. Döviz likiditesi ayağında çalışabiliyoruz. Zorunlu karşılıkları artırdığımız zaman, ister YP olsun ister Türk Lirası olsun, aslında döviz likiditesini de beraber çekiyoruz. En son attığımız adıma dikkat ederseniz, 2,5-3 milyar dolar bir döviz likiditesini bizim rezervlere ekleme imkanımız oldu. O kadar kısım krediye dönüşmek yerine Merkez Bankası'nın rezervlerini artırmış oluyor. Bu aslında Türkiye'nin bir yandan dayanıklılığını artırıyor. Türkiye'nin rezervlerinin yeterliliği artık sorgulanmaz oluyor, daha az sorgulanır hale geliyor.''

Erdem Başçı, 2013'ün nasıl bir yıl olacağını kimsenin önceden bilemeyeceğini belirterek, ''Şu anki başlangıç trendi, çok kuvvetli bir sermaye akımı var. Gelişmekte olan ülkelerin hepsine, sadece Türkiye'ye değil. Çok kuvvetli bir iten faktör var, o da küresel parasal genişleme. İlave olarak bir de faizlerin çok düşük olması parayı itiyor'' dedi.

''Sermaye akımları kuvvetiyken TL o kadar çok değer kazanmasın''

Başçı, dünyanın ve Türkiye'nin karşısındaki risklere değinerek, ''Her ülkede kendine has çok zorlu problemler var. Amerika'nın problemleri ayrı, Avrupa'nın problemleri ayrı, Japonya'nın problemleri ayrı, Çin'in kendine has problemleri var. Daha ziyade Türkiye üzerinde baktığımızda sermaye akımlarındaki oynaklık diyoruz biz ona. Orada da sermaye girişleri kuvvetlendiği zaman, döviz kurları üzerine baskı yapıyor, Türk Lirası'na değer kazandırıyor, kredilerde de haddinden fazla bir genişlemeye yol açabiliyor. Çıkış olduğu zaman da tam tersi oluyor. Türk Lirası değer kaybediyor, bu defa krediler de yavaşlıyor, veya bazen eksiye bile dönebiliyor. Biz buna iktisat literatüründe 'ani duruş', 'ani duruş riski' diyoruz. Önce iyi hissediyorsunuz kendinizi, ama daha sonra ani bir çıkış olduğu zaman da çok kötü hissediyorsunuz. Biz diyoruz ki, bunu yumuşatacak politikalar uygulayalım. Sermaye akımları kuvvetiyken Türk Lirası o kadar çok değer kazanmasın. Yine değer kazanacak, kaçınılmaz bu belki ama o kadar çok kazanmasın. Biz onun biraz yumuşatalım'' şeklinde konuştu.

Türk Lirası'ndaki değerlenmeyi Türkiye'nin hangi araçla yumuşatacağına ilişkin de Başçı, ''Türkiye'de kısa vadeli faiz farklarını azaltalım'' dediklerini söyledi.

Kısa vadeli faiz farkları ne kadar azaltılabilirse, çeken faktör olarak görülen bu fark cazibesinin biraz daha azalacağını anlatan Başçı, ''Dolayısıyla oradaki değerlenme baskısını bir miktar almış olacağız. Fakat bunu yapınca bir defa krediler patlamasın diye, kredilerde çok anormal bir yükseliş olmasın diye, bu defa makro ihtiyati önlemler setini kullanıyoruz. Bunu devreye sokuyoruz ki krediler de makul bir şekilde büyüsün. Dolayısıyla hem kredilerdeki aşırı artışı yumuşatmaya çalışıyoruz, hem de döviz kurundaki aşırı değerlenmeyi yumuşatmaya çalışıyoruz'' dedi.

Başçı, tam tersi olduğu zaman da bu politikaları tam tersi çalıştırarak, Türk Lirası aşırı değer kaybetmesin, krediler de çökmesin ani duruş durumlarında diye bir yerde cephane biriktiriyor, ondan sonra bunu kullandıklarını anlatarak, ''Böyle bir dengeleyici bir politika. Bunu şimdi tabii istikrar politikası ile yapabilirsiniz, yani politika araçlarını kullanarak yapabilirsiniz. Bir de otomatik dengeleyicileri kullanarak yapabilirsiniz. Biz dedik ki yavaş yavaş otomatik dengeleyici mekanizmalar da kuralım, onları kullanalım. Çok da fazla politika inisiyatifine ihtiyaç kalmasın. Onunla ilgili üç tane mekanizma gerçekleştirdik. Bunlardan bir tanesi vadeye dayalı zorunlu karşılıklar. Kısa vadelerde yüksek, uzun vadeli yükümlülüklerde düşük zorunlu karşılılıklar.''

kalan karakter 1000

ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan SABAH veya sabah.com.tr hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.