Seçim kazanan unutulmayan şarkılar

  • 1
  • 20
Seçim kazanan unutulmayan şarkılar
Seçim kazanan unutulmayan şarkılar


Türk halkının iradesini tam anlamıyla sandığa yansıtan çok partili dönemin başlangıcı olan 1946 tarihiyle yeni bir sürece girilmişti. Küçük çapta yapılan toplantılardan büyük katılımlı mitinglere dönüşen siyasi propagandaya 1950 tarihiyle birlikte afiş ve gazete ilanları da eklendi. Tanıtımlar 70'lerde şarkılar ile seçmenin heyecanına heyecan katarken, 80'lerde ise sihirli kutu televizyon ile siyasetçiler artık evlere konuk oluyordu. 90'larda ise pop kültürünün siyasete hakim olduğu bir yöntem izlenmişti. Şarkılar artık partilere ve lidere yazılıyordu. 2002 seçimleri ile birlikte artık milenyum seçmenleri teknolojik gelişmelerin etkilerini seçim kampanyalarında da görmeye başladı. Son dönemde ise kısa filmleri aratmayacak özellikte aktörlerini parti liderlerinin oluşturduğu reklam filmleri çekilmeye başlandı. Sizleri şimdi seçim kampanyalarına dair geçmişten günümüze, okuyup izleyebileceğiz keyifli bir yolculuğa çıkarıyoruz…

  • 2
  • 20
Seçim kazanan unutulmayan şarkılar
Seçim kazanan unutulmayan şarkılar

1946'da çok partili seçim sistemine geçilmesiyle birlikte çoğalan parti sayısı, tanıtım ile halka ulaşmak için radyo ve gazete dışında yeni yollar üretilmesine sebep oldu. Her ne kadar demokrasinin mihenk taşı olarak sayılsa da tarihte "hileli seçim" olarak anılan 1946 seçimlerinde afişli tanıtım yasaktı. Türkiye, afişli seçim kampanyaları ile 1950 yılında tanıştı. Seçimler öncesinde politikacılar kapalı salon toplantılarının yanı sıra köylere kadar gidip buralarda açık hava toplantıları düzenleyerek, halkla yakın temaslarda bulunuyordu. Fakat diğer yandan da akılda kalacak bir tanıtıma ihtiyaç vardı. Tanıtım, aynı zamanda siyasi bir güçtü ve bunu doğru bir slogan ve tasarım ile keşfeden Demokrat Parti olmuştu.

Seçim kazandıran tarihi afiş
Aradan geçen 65 yıla rağmen hala akıllarda kalan, devlet memuru Selçuk Milar'ın Demokrat Parti'ye hazırladığı "Yeter söz milletin" afişi Türkiye'nin seçim tarihine damga vurdu. Teknik Öğretim Müsteşarlığı'nda çalışan Milar, bir gecede çizdiği ve Demokrat Parti'nin tek başına iktidar olduğu 1950 seçimlerinin sonucuna direkt etki yapan "Yeter Söz Milletin" afişi yüzünden Ankara'dan Urfa'ya sürülmüştü.

Kitlelere ulaşmak için kullanılan bu afişler ile halkın algısı ve önemsedikleri noktalara vurgu yapıldı. "Büyük Türkiye için desteğini istiyorum" yazılı Adnan Menderes fotoğraflı afişler ile birlikte 1950 seçimlerinde iktidar el değiştirdi. 'Beyaz ihtilal' ile Demokrat Parti yüzde 53,3 oy ile iktidarın yeni sahibi oldu.

  • 3
  • 20
Seçim kazanan unutulmayan şarkılar
Seçim kazanan unutulmayan şarkılar

İletişim uzmanı ve gazeteci yazar Ali Saydam; "Vaatler yerine getirilemediği için yıpranır. Vaadin doğru algılanabilmesi için güven unsurunun tesis edilmesi lazım. Bu yüzden Demokrat Parti öyle 'üç lira vereceğim, beş lira vereceğim' diye iktidara gelmedi 1950'de. 'Söz Milletindir' diye geldi. Cumhuriyet tarihinin en önemli siyasi kampanyasıydı o" diyerek ilk seçim afişinin halkta bulduğu karşılığa dikkat çekiyor.

  • 4
  • 20
Seçim kazanan unutulmayan şarkılar
Seçim kazanan unutulmayan şarkılar

Kendine güvenin garantisi
1954 seçimlerine gelindiğinde ise Demokrat Parti yine çok ses getiren bir afiş ile meydanlardaydı. Kendi çıtasını yükselten DP, 4 yılda gerçekleştirdiklerini referans gösterip büyük bir özgüven ile yeniden iktidar olmak istediğini vurgulayan "Yaptıklarımız, yapacaklarımızın garantisidir" afişi ile seçmenin karşısındaydı.

CHP ise 1950'ye nazaran afiş konusunda daha hazırlıklıydı. Tarafsız ve demokratik bir yönetim vaadinde bulunsa da halkta karşılık bulan DP'nin "Yaptıklarımız, yapacaklarımızın garantisidir" afişi olmuştu. DP, 1954 seçimlerinde oylarını daha da artırarak elde edilmesi güç bir oran olan yüzde 58 ile yeniden tek başına iktidar olmuştu.

  • 5
  • 20
Seçim kazanan unutulmayan şarkılar
Seçim kazanan unutulmayan şarkılar

Çeşitli tesislerin temel atma ya da açılış törenleri DP'nin seçim kampanyası süresince kullandığı etkin argümanlardı. Seçim sloganı ise, 'Nurlu ufuklara doğru'ydu. İktidar partisinin muhalefetteki tek rakibi durumunda olan CHP ise "tarafsız ve demokratik bir yönetim" vaadinde bulunmuştu. "Partizan idareye son", "Hukuk devleti düzenini kurmak", "Bağımsız mahkeme, hakim güvencesi", "Tarafsız radyo", "Memurlara grev hakkı", "Seçimlerde nisbi temsil usulü" gibi vaatler CHP'nin seçim kampanyası süresince öne çıkardığı konulardı.

  • 6
  • 20
Seçim kazanan unutulmayan şarkılar
Seçim kazanan unutulmayan şarkılar

965 seçimleri, 27 Mayıs darbesinin etkisi ile hükümet olan İsmet İnönü CHP'sinin bir kez daha iktidardan indiği milattı.. Adalet Partisi "heyecanlı anti-komünizm sloganlarına ve İslami argümanlara dayanan" bir kampanya yürütüyordu. AP, "Ana davamız su ve yol" afişi ile seçmenin başlıca sorunlarına değinerek 'yol ve su' üzerinden bir medeniyet kalkınmasına da dikkat çekiyordu. Bu seçimler aynı zamanda Türkiye'yi yeni bir lider ile daha tanıştırdı. DP'nin devamı görünen Adalet Partisi'ne 1964'te Genel Başkan seçilen Süleyman Demirel girdiği ilk seçimden zaferle çıkmış ve Türkiye'nin 12. Başbakanı olmuştu.

  • 7
  • 20
Seçim kazanan unutulmayan şarkılar
Seçim kazanan unutulmayan şarkılar

Türkiye'de ideolojik kamplaşmaların ivme kazandığı döneme denk gelen 1969 seçimlerinin afişleri ise bu ayrışmanın izlerini taşıyordu.. Sandığa katılım çok az olmuştu. Seçmenin yüzde 64'ü oy kullanmayı tercih ederken, Süleyman Demirel başkanlığındaki Adalet Partisi CHP'ye ağır bir yenilgi tattırdı. Bu sonuç İsmet İnönü'nün CHP'deki siyasi sonunu hazırlayan sürecin başlangıcı olmuştu. Diğer taraftan Türk siyaseti ise yeni bir isimle tanışıyordu: Necmettin Erbakan. Genç profesör Adalet Partisi milletvekili aday adaylığı Süleyman Demirel tarafından veto edilince Konya'dan bağımsız aday oldu ve iki milletvekili seçtirecek oy ile Meclis'e girdi. 1971 askeri darbesinin gölgesinde gerçekleştirilen 1973 seçimlerinde propaganda sürecinde "demokrasi" söylemi yeniden güçlenmişti.. Afişlerin en dikkat çekici olanı ise Adalet Partisi'nin "Avrupa ve Asya'yı birbirine bağladık" şeklindeki övünmesiydi.