X İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
ARKADAŞINA GÖNDER Isınmayla hortum ve seller de artıyor
* Birden fazla kişiye göndermek için, mail adresleri arasına “ ; ” koyunuz

Isınmayla hortum ve seller de artıyor

  • Giriş Tarihi: 21.5.2013

Küresel ısınmanın sonucu olan bu tip hava olaylarının artan kentleşmeyle daha çok zarar vereceği belirtiliyor. Uzmanlar, halkın eğitilmesi gerektiğini vurguluyor

Geçen hafta Mersin'in Tarsus ilçesinde yapımı devam eden Çukurova Uluslararası Havaalanı inşaatını vuran hortum, iki kişinin ölümüne, 9 kişinin yaralanmasına sebep olmuştu. Yine Mardin'de 1 kişi hortum nedeniyle hayatını kaybetmişti. Cumartesi günü de Sivas'ın Şarkışla ilçesinde etkili olan hortum, 3 ev ve 2 otomobilde hasara yol açtı. Hortum dün de Van'ın Çaldıran ilçesine bağlı bir köyde 6 evi yerle bir etti. Uzmanlar, Türkiye'nin alışık olmadığı son günlerde sıkça meydana gelen hortum olaylarının tesadüf olmadığını söylüyor.
Prof. Dr. Orhan Şen (İTÜ Meteoroloji Mühendisliği Öğretim Üyesi): Küresel iklim değişikliği Akdeniz Bölgesi'ndeki ülkeleri artık ciddi bir biçimde etkilemeye başladı. Eşik değer olan 2 dereceyi aşmak üzere ve artık geri dönüş iyice zorlaşacak. Bu kadar ciddi zararlar verecek hortum olaylarını daha önce görmüyorduk coğrafyamızda. Artık bunlar büyüyecek ve zarar vermeye başlayacak. Bu bir doğal afettir ve nedenlerinden biri küresel ısınmanın meydana getirdiği iklim değişikliğidir. Bu tip meteorolojik uç olayların artığını görüyoruz. Bu tip hortum, sel gibi uç olaylar artık artacak. Sivas'ta 100 yılda bir elin parmaklarını geçmez sayıda hortum olmuştur. Artık hem cana hem mala zarar verir dereceye vardı. Sıcaklık pazar günü İstanbul'da 37-38 derece hissedildi. Bu da bir uç değerdir ve aslında doğal afettir. Sıcaklık da bu yaz can kaybına neden olabilir. Bu gibi doğal afetlerin eğitimleri de verilmeli. Hem halk hem de yönetici kademesine anlatılmalı, hazırlıklı olmalı. Bu konuda okullarda eğitimler verilmeli. Tedbirleri alınmalı.

GÜVENLİ YAŞAM EĞİTİMİ

Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu (İTÜ Meteoroloji Mühendisliği Öğretim Üyesi): Artış gözlenmesinin 3 nedeni var. Biri eskiden de olduğu ancak bizim tanımadığımız ve kayıt altına almadığımız gerçeği. 1970'ler ve 80'lerdeki hortum haritalarına baktığımızda etrafımızdaki bütün ülkelerde hortum rapor ediliyor ama Türkiye'de edilmiyor. İkinci neden ise nüfus artışı ve kentleşmenin artmasıyla hortumun verdiği zarar daha arttı. Dağda oluyordu ama kimseyi etkilemediği için afet olmuyordu. Üçüncüsü ise küresel iklim değişikliğinin bu tip afetlerin sayısını, şiddetini ve olduğu yer sayısını artırması. Bu artık çok net bir durum. Sadece hortum değil, yıldırım ve dolu da çok büyük artış gösteriyor. Afetlere yaklaşım mantığını baştan sona değiştirmemiz lazım. Anaokulundan itibaren herkese güvenli yaşam eğitimi verilmeli.

ARTIK DAHA SIK KARŞILAŞACAĞIZ

Prof. Dr. Murat Türkeş (TEMA Vakfı Bilim Kurulu Üyesi): Küresel iklim değişikliğinin sonuçlarından biri hava olaylarında ve afetlerde de artış olması. Bunların biri yüzey sıcaklığının artmasına bağlı olarak hava kütlelerinin nem tutma kapasitesinin artması. Sağanak yağışlar ve hortumların arttığını görüyoruz. Hortumlar, çok özel durumlarda geçmişte de gözlemlediğimiz olaylardı ancak hidrolojik döngünün hızlanması, konvektif kararsızlık olaylarının çok daha kuvvetli gerçekleşmesi sebebiyle kış aylarında da yaz başlarında da artığını görüyoruz. Artık bu tip afetlerle daha sık karşılaşabiliriz. Hazırlıklı olmakta fayda var.