Son dakika... Yeni askerlik sistemi hakkında yasa teklifi kabul edildi! Yeni askerlik sisteminde bedelli askerlik nasıl olacak?

- TABİP SAYISI İKİ BAKANLIKÇA MÜŞTEREK BELİRLENECEK

Milli Savunma Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığınca her celp veya atama döneminde müşterek belirlenen yer ve miktarda yedek subay aday adayı olarak silah altına alınacak tabipler, temel askerlik eğitimini takiben devlet hizmeti yükümlülüğünü yapmak üzere Sağlık Bakanlığı emrine verilecek ve bu yükümlülüğü yerine getirinceye kadar geçici terhis edilecek.

Bu kişilerin her türlü özlük işleri devlet hizmeti yükümlülüğünün devamı süresince Sağlık Bakanlığınca yürütülecek. Bunlardan usulüne uygun olarak devlet hizmeti yükümlülüğünü yerine getirdikleri Sağlık Bakanlığınca, Milli Savunma Bakanlığına bildirilenler askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılacak ve asteğmen olarak terhis edilecek. Sağlık Bakanlığındaki bu görevleri sırasında usulüne göre tabiplik mesleği ile ilişkileri kesilenler kalan hizmetlerini er olarak tamamlamak üzere Sağlık Bakanlığı ile ilişikleri kesilerek Milli Savunma Bakanlığına bildirilecek.

- MUAYENELERDEN ÜCRET VEYA KATKI PAYI ALINMAYACAK

Askerlik çağına gireceklerin kimlik bilgileri elektronik ortamda İçişleri Bakanlığından alınacak. Askerlik çağına girenlerle bunlarla işleme tabi daha yaşlı doğumluların yoklaması, her yıl 1 Ocak günü başlayacak ve o yılın 31 Aralık (dahil) gününe kadar devam edecek. Askerlik çağına girmeden önce yaşları değişenlerin yoklamaları değişen yaşlarına göre yapılacak.

Askerlik çağına girdikten sonra yapılan yaş değişiklikleri, askerlik işlemlerinde dikkate alınmayacak. Ancak kendi isteği dışındaki mahkeme kararına istinaden resen yapılan yaş değişiklikleri kabul edilecek.

Yükümlülerin sağlık muayeneleri Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinde belirtilen usul ve esaslara göre yapılacak. Bu muayeneler, öncelikle yükümlünün kayıtlı olduğu aile hekimi, yoksa müracaat ettiği askerlik şubesine en yakın resmi sağlık kuruluşundaki hekim tarafından yapılacak. Aile hekimlerince veya resmi sağlık kuruluşunca hakkında karar verilmeyenler, Sağlık Bakanlığınca belirlenen en yakın yetkili sağlık kurullarına sevk edilecek.

Yapılacak sağlık muayenelerinden herhangi bir ücret veya katkı payı alınmayacak. Yükümlüler hakkında verilecek ertesi yıla bırakma, sevk geciktirmesi veya "askerliğe elverişli değildir" kararlı sağlık raporlarını tanzim etmeye yetkili makam, Sağlık Bakanlığınca belirlenen yetkili sağlık kuruluşunun sağlık kurulu olacak. "Askerliğe elverişli değildir" kararlı sağlık kurulu raporları, Milli Savunma Bakanlığının onayını müteakip kesinleşecek.

Yurt dışında yaşayan yükümlülerin sağlık muayeneleri de söz konusu yönetmelikte belirtilen esaslara göre yapılacak.

Askerlik şubelerince engel durumunu bildirir geçerli sağlık raporu olanların raporları, askerliğe elverişli olup olmadıklarının tespiti için Bakanlığa gönderilecek.

Yoklaması yapılanlar, askerliğe elverişli olanlar, geçici rahatsızlığı bulunanlar ve askerliğe elverişli olmayanlar olarak ayrılacak. Askerliğe elverişli olmayanlar silah altına alınmayacak.

Haklarında verilen sağlık kararına itiraz edenler yeniden muayeneye gönderilecek.

- SAĞLIK DURUMLARINI YURT DIŞINDA DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI ARAŞTIRACAK

Muayeneleri sonucunda tanzim edilen askerlik yükümlülüğü ile ilgili sağlık raporları hakkında şikayet veya ihbar edilen yükümlülerin sağlık durumları yurt içinde Sağlık Bakanlığı, yurt dışında Dışişleri Bakanlığı tarafından araştırılacak. Araştırma sonucunda raporun gerçeği yansıtmadığına kanaat getirilenler Sağlık Bakanlığınca belirlenen yetkili sağlık kurullarına sevk edilecek. Sağlık kurulları tarafından verilen raporlara göre kesin işlem yapılacak.

Muayeneleri sonucunda tanzim edilen raporlar hakkında idarece yeniden muayenesine lüzum görülenler, Sağlık Bakanlığınca belirlenen yetkili sağlık kurullarına sevk edilecek. Sağlık kurulları tarafından verilen raporlara göre kesin işlem yapılacak.

Yoklamaya tabi yükümlüler, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası bulunan kimliği, öğrenim durumlarını, varsa meslek ve niteliklerini gösterir belgeler ile birlikte yurt içinde askerlik şubelerinde, yurt dışında elçilik veya konsolosluklarda bizzat hazır bulunmak veya e-Devlet üzerinden bu işlemleri tamamlamak zorunda olacak.

Yoklamaya tabi yükümlülerden yoklamada bulunamayacak derecede hastalığı bulunanlarla tutuklu/hükümlü olanların, usulüne uygun rapor göndermeleri ve hükümlülük veya tutukluluklarını bildirmeleri gerekecek.

Sevke tabi tutulan yükümlüler bizzat askerlik şubesinden veya e-Devlet üzerinden sevk belgelerini alacak ve kendilerine tebliğ edilen tarihte birliklerine katılacak.

Geçici rahatsızlıkları veya hapiste bulunmaları nedeniyle askere sevki mümkün olmayanların iyileşinceye veya tahliye oluncaya kadar askerlik işlemleri ertelenecek. Geçici rahatsızlığı nedeniyle erteleme kararı verilenler, rapor bitiminde yeniden muayeneye tabi tutulacak. Aynı rahatsızlık nedeniyle ertelemesi 3 yıl süreyle devam edenler hakkında askerliğe elverişli olup olmadıkları kararı verilecek.

Milli Savunma Komisyonunda kabul edilen Askeralma Kanunu Teklifi ile yükümlülerin, lise veya dengi okullarda öğrenim görenler için 22 yaşını, fakülte ve yüksekokullar ile meslek yüksekokullarında öğrenim görenler için 28 yaşını tamamladıkları yılın sonunu geçmemek kaydıyla askerlikleri mezun oluncaya veya ilişikleri kesilinceye kadar ertelenecek.

Kanun teklifine göre, bitirdiği okulun dengi veya daha alt seviyedeki bir öğretim kurumuna kayıt yaptıranların askerlikleri ertelenmeyecek.

Kabul edilen teklifle çift ana dal programına kayıtlı yükümlülerin bir programdan mezun olmaları halinde askerlik erteleme işlemleri, diğer ana dal programındaki öğrenciliğine göre yürütülecek. Yoklama kaçağı veya bakaya kaldıktan sonra ya da yoklama kaçağı olarak muayenesi yapılarak sınıflandırma kaynağına alınacaklardan; sevke tabi tutulacağı celp tarihine kadar okula kayıt yaptıranların askerlikleri ertelenmeyecek. Yurt dışında yükseköğretim kurumlarında öğrenim görenlerin askerlikleri, öğrenciliklerinin yetkili Türk makamlarınca tanınmasınının ardından ertelenecek.

Öğrenim kurumlarından terk, ilişiği kesilen veya mezun olanlardan; lise veya dengi okuldan mezun olduğunu belgeleyenlerin askerlikleri istekleri halinde mezuniyet tarihinden itibaren 3 yıl, mesleki ve teknik lise mezunlan için ilave 3 yıl, fakülte veya yüksekokul ile meslek yüksekokulundan ilişikleri kesilenler ile yüksekokul ve meslek yüksekokulu mezunlarının askerlikleri ise mezuniyet ya da ilişik kesme tarihinden itibaren 2 yıl süreyle ertelenecek. Bu erteleme süreleri lise veya dengi okul mezunlan için 22, mesleki ve teknik lise mezunları için 25, fakülte veya yüksekokul ile meslek yüksekokulundan ilişikleri kesilenler ile yüksekokul ve meslek yüksekokulu mezunları için 28 yaşını tamamladıkları yılın sonunu geçemeyecek.

Teklife göre 4 yıl ve daha uzun süreli yükseköğretim kurumlarından mezun olan yükümlülerin askerlikleri istekleri halinde 2 yıla, yüksek lisans eğitimini tamamlayanların ise 1 yıla kadar ertelenecek. Yurt dışındaki öğrenim kurumlarından mezun olanlara, talepleri halinde, denklik işlemlerini tamamlayabilmeleri için ayrıca bir yılı geçmemek üzere erteleme hakkı tanınabilecek. Bu şekilde yapılan erteleme süreleri 32 yaşını tamamladıkları yılın sonunu geçemeyecek. Erteleme süresi içerisinde yükseköğretim kurumuna kayıt yaptıranların askerlikleri öğrencilik nedeniyle ertelenecek.

Askerlik çağına girmeden önce lise veya dengi okullar, yüksekokullar veya meslek yüksekokullarından mezun olanlar, fakülte, yüksekokul, meslek yüksekokulundan ilişiği kesilenlerin ertelemeleri, askerlik çağına girdikleri yıldan itibaren başlayacak.

4 yıl ve daha uzun süreli yükseköğretim kurumlarından mezun olanlardan kamu kurum ve kuruluşlarında görevli olup hizmetinin özelliği sebebiyle ertelenmesine ihtiyaç duyulan kamu personelinin, devlet veya kendi hesaplarına yurt içinde, yurt dışında staj, yüksek lisans yapanların bağlı oldukları bakanlığın, Cumhurbaşkanlığı ile TBMM gibi herhangi bir bakanlığa bağlı veya ilgili bakanlığı bulunmayan kurum personeli, staj ve yüksek lisans yapanların ilgili kurum amirinin teklifi üzerine, 32 yaşını tamamladıkları yılın sonuna kadar askerlikleri ertelenebilecek.

Öğrenimleri süresince, sanatta yeterlilik, doktora veya ihtisas yapanlar ile çalıştıkları bilim dallarında dünya ölçüsünde bir yenilik getiren orijinal çalışmalarda bulunanların, aktif spor hayatına devam edenlerin askerlikleri, 35 yaşını tamamladıkları yılın sonuna kadar ertelenebilecek.

Yoklama kaçağı, bakayalar, yoklama kaçağı olarak muayenesi yapılarak sınıflandırma kaynağına alınacakların askerlikleri, sevke tabi tutulacakları celp tarihine kadar geçen süre içinde ertelenmeyecek. Ertelemelerine neden olan görev, staj, yüksek lisans, ihtisas veya doktora öğrenimi başlangıç tarihleri, sporcuların erteleme kapsamındaki kulüpleriyle yaptıkları sözleşme başlangıç tarihleri, yoklama kaçağı veya bakaya kaldıkları tarihten önce olanların ertelemeleri yapılabilecek.

- SUÇ DUYURUSU

Erteleme şartlarını taşımadığı, bilgi, belgeleri gerçeği yansıtmadığı halde askerliği ertelendiği tespit edilenlerin askerlik işlemleri, erteleme işlemi yapılmadan önceki durumları, erteleme şartlarını kaybettiği tespit edilenlerin ise erteleme şartlarını kaybettikleri tarihteki durumları dikkate alınarak yürütülecek.

Askerlik işlemlerinin yürütülmesine ilişkin görevlerini veya sorumluluklarını zamanında yerine getirmediği tespit edilenler hakkında cumhuriyet savcılıklarına suç duyurusunda bulunulacak.

Savaş zamanı hariç olmak üzere, iki kardeşin aynı anda silah altına alınma sırası gelmesi halinde anne veya babanın talebine göre kardeşlerden birinin askere alınması ertelenebilecek. 20 yaşından küçük olanlar ile geçime yardım edemeyecek derecedeki maluller, hesaba katılmayacak.

Askerlikleri ertelenenler, seferberlik ve savaş halinde lüzum ve ihtiyaca göre askere sevk edilecek.

- YOKLAMA KAÇAĞI, SAKLI, BAKAYA VE GEÇ İLTİHAK BAKAYALAR

Teklif, yoklama kaçağı, saklı, bakaya ve geç iltihak bakayası kalanların belirtilen mazeretleri yoksa statülerine uygun olarak silah altına alınma tarihleriyle ilgili düzenlemeler de içeriyor.

Belirtilen yazılı mazereti bulunduğuna dair belge ibraz etmeyenlerden, tabi olduğu yoklama yılı içerisinde yoklamasını yaptırmayanlar yoklama kaçağı; 20 yaşına girdiği halde isimlerini nüfus kayıtlarına geçirmemiş bulunanlar saklı; tabi olduğu halde sevke katılmayanlar ile sevk edildiği birliğine katılmayanlar bakaya; sevkini yaptırdığı halde kendisine tanınan yol süresi dışında birliğine katılanlar geç iltihak bakayası olacak.

Yoklama kaçağı ve saklılardan erteleme hakkı bulunanların talepleri halinde yoklamaları yapılmadan ertelenecek, erteleme hakkı bulunmayanlardan muayeneleri neticesinde askerliğe elverişli olduğu anlaşılanlar ilk sınıflandırma kaynağına alınacak.

Yoklama kaçağı ve saklılardan sınıflandırıldıktan sonra, belirtilen yazılı bir mazeret nedeniyle ertelemesi yapılanlar, ertelemelerinin bitiminin ardından ilk celp döneminde sevk edilecek.

Er statüsündeki bakayalar cezaevinden tahliye olanlar hariç ele geçirilmesini müteakip, yedek subay ve yedek astsubay adayı statüsündeki bakayalar ele geçirildikten sonra, düzenlemede belirtilen yazılı bir mazeret nedeniyle ertelemesi yapılanlar erteleme bitimini müteakip ilk celp döneminde sevk işlemi yapılacak.

Yoklamaları sonucunda askerliğe elverişli oldukları tespit edilenler, bakanlıkça belirlenecek esaslara göre askere sevk edilecek.

Barışta ve seferde silah altına alınanlara yol ve iaşe bedeli ödenecek.

Askerlik hizmetinin gerektirdiği görev ile yükümlülükleri yerine getirme konusunda gayret ve çalışmaları sonucu emsalleri arasında üstün başarı gösteren erbaş ve erlerden, muvazzaf askerlik hizmetleri boyunca, herhangi bir ceza almamış olanlara, azami üç güne kadar ek izin verilebilecek.

Radyoaktif ışınla çalışan erbaş ve erler, her ay için iki gün ilave izin kullanabilecek. Muvazzaflık hizmeti sırasında eşi doğum yapan ya da eşi veya ikinci derece dahil kan veya kayın hısımlarından biri vefat eden erbaş ve erler, talepleri üzerine ilave 10 gün izin kullanabilecek. Askerlik hizmetini yedek subay ve yedek astsubay olarak yerine getirecek yükümlülerin izinleri, Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'ndaki sürelere oranlanarak uygulanacak. Bu kapsamda verilen izinler askerlik hizmet süresinden sayılacak. Bu kapsamdaki yazılı izinlerin dışında izin vermeye cumhurbaşkanı yetkili olacak.

Erbaş ve erlerin hava değişimi ile istirahatte geçen sürelerinin, tabi olduğu hizmet süresinin her ayı için bir günlük kısmı, askerlik hizmetinden sayılacak.

Yedek subay ve yedek astsubaylardan hastalananlar, muvazzaf subay/astsubay emsalleri gibi sıhhi izin süresine tabi tutulacak. Bu izin süresince, özlük hakları saklı kalmak kaydıyla, yedek subay veya yedek astsubaylıkta alınan sıhhi izin sürelerinin tabi olduğu hizmet süresinin, her ayı için bir günlük kısmı askerlik hizmetinden sayılacak.

Yedek subay adayları ya da yedek astsubay adaylarının kanuni mazeretlerine dayalı olarak sınıf okulundan ayrı geçirilen sürenin, sınıf okulu toplam süresinin üçte birinden fazla olanlar veya sınıfı görevi yapamaz raporu alanlar hakkında geçici terhis işlemi yapılacak. Bir sonraki dönemde hastalıklarının devam etmediği sağlık raporu ile saptananlar ve yeniden sınıflandırılanlar yeni dönemin tamamına katılacak.

Firar ve hava değişimi veya izin ihlali durumundaki yükümlüler hakkındaki suç dosyası, suçun oluşması için öngörülen sürelerin geçmesine müteakip, ilgililerce soruşturma izni verilmesi halinde yetkili cumhuriyet savcılıklarına gönderilecek.

Haklarında yakalama kararı olan firar ve hava değişimi ya da izin ihlali durumundaki yükümlüler ele geçirilinceye kadar kolluk kuvvetlerince aranacak. Kolluk kuvvetlerince yakalananlar en yakın adli makama teslim edilecek ve adli makamın talimatı doğrultusunda haklarında işlem yapılacak. Bu durumda olan ancak haklarında adli makamlarca çıkarılmış yakalama kararı bulunmayan yükümlülerden, kendiliğinden gelen ya da kolluk kuvvetlerince askerlik şubelerine teslim edilenler, serbest olarak birlik ve kuramlarına sevk edilecek.

Kısa süreli kaçma ve izin süresini geçirme disiplinsizliklerini işleyen yükümlülerden kendiliğinden askerlik şubelerine gelenler, serbest olarak birlik ve kurumlarına sevk edilecek.

- TANI VE TEDAVİDE GEÇEN SÜRELER ASKERLİK HİZMETİNDEN SAYILACAK

Muvazzaflık hizmeti sırasında sağlık kuruluşlarında tanı ve tedavide geçen süreler, yargılama sonucu beraat edenlerin gözaltı ve tutukluluk süreleri askerlik hizmetinden sayılacak.

Terörle mücadele görevi sırasında veya bu görevinden dolayı alıkonulan ya da kaybolanların yeniden birliklerine dönmeleri halinde durumları kuvvet komutanlıklarınca teşkil edilecek kurul tarafından incelenecek. Kaçırılma veya kaybolma ile ilgili kusurlu görülenler hakkında soruşturma dosyası tanzim edilerek yetkili adli makamlara intikal ettirilecek. Kurul tarafından kusursuz görülenler ile haklarında kovuşturmaya yer olmadığı yahut beraat kararı verilenlerin birliklerinden ayrı geçirdiği süreler hizmetten sayılacak ve ödenmemiş özlük hakları ödenecek.

Firar, izin ihlali suçları ile kısa süreli kaçma ve izin süresini geçirme disiplinsizliklerinde geçen süreler, mahkemelerin hükmettiği hapis cezalarının infazda geçen süreleri, Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu'nda hizmetten sayılmayacağı belirtilmiş cezalar, kendilerini askerliğe elverişsiz hale getirmeye veya getirtmeye teşebbüs ettikleri mahkeme kararıyla sabit olanların, yargılanmalarına esas eylemleri dolayısıyla ortaya çıkan rahatsızlıklar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması nedeniyle mahkeme tarafından haklarında tedaviye karar verilenlerin, bu karar nedeniyle yatarak gördüğü tedaviler ya da istirahatte veya hava değişiminde geçirdikleri süreler muvazzaflık ve yedeklik hizmeti sürelerinden sayılmayacak.

Yedek subay veya yedek astsubay, yedek subay adayı ya da yedek astsubay adayı, yedek subay aday adayı veya yedek astsubay aday adayı iken; Askeri Ceza Kanunu ile Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nda belirtilen suçlardan mahkum olanlar, süresine bakılmaksızın kamu hizmetlerinden yasaklı olanlar ile idari karar sonucu kamu hizmetlerinden çıkarılanlar, yedek subay yahut yedek astsubaylardan askerlik hizmet süresini tamamlamadan çeşitli nedenlerle Türk Silahlı Kuvvetleriyle ilişikleri kesilen veya mahkeme kararı ile ya da haklarında verilen mahkumiyet kararı sonucu Türk Silahlı Kuvvetlerinden çıkarılanlar yedek subay veya yedek astsubay olamayacak.

Bunun yanı sıra yedek subay adayı veya yedek astsubay adaylarından Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde, disiplinsizlik ve ahlaki durumları nedeniyle yedek subay ya da yedek astsubay olması uygun görülmeyenler, Türk Silahlı Kuvvetlerinin manevi şahsiyetine gölge düşüren veya askerliğin şeref ve haysiyetiyle bağdaşmayacak eylemlerde bulunanlar ile tutum ve davranışlarıyla yasa dışı siyasi, yıkıcı, bölücü ideolojik görüşü benimsemiş olduğu anlaşılanlar, yedek subay veya yedek astsubay eğitim ve öğretiminde başarı gösteremeyenler yedek subay veya yedek astsubaylık yapamayacak.

Subay, astsubay, uzman erbaş ve sözleşmeli erbaş veya er olarak görev yaparken askerlik hizmet süresini tamamlamadan disiplinsizlik ya da ahlaki nedenlerle Türk Silahlı Kuvvetleriyle ilişikleri kesilen veya mahkeme kararı ile ya da haklarında verilen mahkumiyet kararının sonucu olarak Türk Silahlı Kuvvetlerinden çıkarılanlar, askerlik hizmetini er statüsünde tamamlayacak. Bunların askerlik hizmeti erbaş ve erlerin hizmet süresi kadar olacak.

Sevk edilen yükümlülerin katılışları, birlik veya kurumlarınca Bakanlığa bildirilecek. Terhis edilen yükümlüler için birlik komutanlığı ya da kurum amirliğince terhis belgesi tanzim edilerek yükümlüye verilecek ve kıta şahsi dosyası ile birlikte kayıtlı olduğu askerlik şubesine gönderilecek.

Askerlik hizmetini yapmakta iken yedek subay veya yedek astsubay olma hakkını veren öğrenim kurumlarından mezun olanların, yedek subay ya da yedek astsubay olarak statü değişikliği talepleri dikkate alınmayacak.

Noksan hizmetli yükümlülere öncelikle askerlik hizmet süresinin tamamlatılması maksadıyla tebligat yapılacak. Tebligat tarihinden itibaren noksan hizmetini tamamlamak üzere iki aylık süre içerisinde askerlik şubesine müracaat etmeyenler hakkında bakayalara ilişkin hükümler uygulanacak. İki aylık sürede askerlik şubesine başvurmayanlar, yakalanmaları için Bakanlıkça İçişleri Bakanlığına bildirilecek. Yakalananlar mesai saatleri içerisinde en yakın askerlik şubesine getirilecek. Mesai saatleri dışında veya askerlik şubesinin bulunmadığı yerlerde yakalananlar ilgili kolluk kuvveti tarafından hazırlanan tutanağa istinaden derhal serbest bırakılacak.

- BİR YIL VE DAHA AZ SÜRELİ HAPİS CEZALARI

Askerlik hizmetine başlamadan önce veya askerlikleri sırasında işledikleri suçlardan dolayı, bir yıl ve daha az süreli hapis cezasına hükmedilenler ile Türk Ceza Kanunu uyarınca yazılı tedbirler ya da adli para cezasına mahkum edilen yükümlüler, hakkında verilen ceza ile tedbirlerin yerine getirilmesi askerlik hizmetlerinin sonuna bırakılacak. Bu durumdakiler terhis edildikleri zaman serbest bırakılmayıp cezalarının çektirilmesi için kıta ve kurumlarınca bulundukları yer cumhuriyet savcılıklarına teslim edilecek.

Bir yıldan fazla hürriyeti bağlayıcı cezaya hükmedilenler ise bulundukları yer cumhuriyet savcılıklarına teslim edilecek. Bunlardan askerlikle ilişiği olanlara tahliyelerinde cezaevi idarelerince 15 gün içerisinde askerlik şubesine müracaat edecekleri tebliğ edilecek ve buna ilişkin belge askerlik şubesine gönderilecek. Askerlik şubelerine kendilerine tanınan süre içerisinde gelmeyenler hakkında bakaya hükümleri uygulanacak. İnfazları geri bırakılan mahkumiyetler için zaman aşımı işlemeyecek.

Yasalara uygun diploma, sertifika veya ehliyet gibi belgelere sahip olan erbaş ile erler, özel kanunlarda belirtilen koşullara uyulması şartıyla, yetkili komutanlık ya da amirliklerin onayı ile bu belgelerin kendilerine verdiği yetki kapsamındaki görevlerde çalıştırılabilecek, mesleki hizmetlerin yürütülmesinde görevlendirilebilecek.

Sözleşmesi feshedilen uzman erbaşlar ile sözleşmeli erbaş ve erlerin varsa kalan askerlik hizmeti, ilgilinin ilişiği kesilmeden Milli Savunma Bakanlığı tarafından belirlenecek birliklerde erbaş ve er olarak tamamlattırılacak.

Milli Savunma Komisyonunda kabul edilen Askeralma Kanun teklifiyle, muvazzaf ve sözleşmeli subay veya astsubaylar ile uzman erbaş ve sözleşmeli erbaş ve er olup da TSK'den ayrılan veya ilişiği kesilenlerin hizmette geçen sürelerinin askerlik hizmetinden sayılmasına ilişkin esaslar da belirleniyor.

Buna göre, TSK adına okudukları Milli Savunma Üniversitesi ve diğer üniversite, fakülte veya yüksekokullar ile meslek yüksekokullardan mezun olmayı müteakip muvazzaf subay ve astsubay nasbedilenlerin, bu okullarda ay olarak geçen sürelerinin üçte biri ile muvazzaf subay ve astsubaylıkta geçen sürelerinin tamamı askerlik hizmetinden sayılacak.

Dış kaynaktan temin edilen muvazzaf subay ve astsubaylar ile bunların adaylarından deneme süresinin bitimine kadar ayrılanların temel eğitimde ve muvazzaf subay ve astsubaylıkta ay olarak hizmette geçen sürelerinin üçte biri, deneme süresi sonrasında geçen sürelerinin tamamı askerlik hizmetinden sayılacak.

Sözleşmeli subay veya sözleşmeli astsubayların ve bunların adaylarının ön sözleşme ve sözleşme sürelerinin toplamının üçte biri, uzman erbaşların sözleşme döneminde ay olarak geçen sürelerinin üçte biri, sözleşmeli erbaş ve erler ile sözleşmeli er adaylarından, ön sözleşme ve sözleşme döneminde ay olarak hizmette geçen sürelerinin de üçte biri askerlik hizmetinden sayılacak. TSK'nin ihtiyacı olan statülerde istihdam edilmek üzere temini silah altında iken gerçekleştirilen yükümlülerin silah altında geçirilen sürelerin tamamı da askerlik hizmetinden sayılacak.

Sayılan hizmet süresi erbaş ve erlerin tabi olduğu hizmet süresini karşılayanlar askerlik hizmetini yapmış sayılacak. Hizmet süresini karşılamayanların eksik kalan süreleri, erbaş ve erlerin tabi olduğu hizmet süresi esas alınarak, kanun hükümlerine göre erbaş ve er olarak tamamlatılacak.

Yedek subay veya yedek astsubay adayı olma hakkı bulunanlar, yedek subay veya yedek astsubaylığa istekli olmaları ve yedek subay adayı veya yedek astsubay adayı seçilmeleri halinde daha önceki hizmet süreleri dikkate alınmaksızın yedek subay veya yedek astsubayların hizmet süresine tabi tutulacak.

Sözleşmesi feshedilen uzman erbaşlar ile sözleşmeli erbaş ve erlerin varsa kalan askerlik hizmeti, ilgilinin ilişiği kesilmeden, Milli Savunma Bakanlığı tarafından belirlenecek birliklerde erbaş ve er olarak tamamlattırılacak. Özel kanunlarda yer alan askerlik yükümlülüğüne ilişkin düzenlemelerden bu kanuna aykırı olanlar uygulanmayacak.

Askerlik hizmetini yerine getiren yükümlüler ile TSK'den çeşitli nedenlerle ayrılan personel, seferberlik kaynağına alınacak. Yedek personel seferberlik ve savaş halinde ihtiyaca göre askere sevk edilecek.

Teklifle, seferberlik kaynağında bulunan personele hangi yaş sınırına kadar yükümlülük verilebileceği de belirleniyor.

Buna göre, yedek personelden; yedek subay ve yedek astsubaylara Emekli Sandığı Kanunu, uzman erbaşlara Uzman Erbaş Kanunu hükümleriyle belirlenen yaş sınırları esaslarına göre, erbaş ve erlere ise askerlik çağının sonuna kadar yükümlülük verilebilecek.

Yedek personel, seferberlik ve savaş hali, olağanüstü haller ile barış şartlarında tatbikat ve eğitim için kısmen veya tamamen çağrılabilecek. Ancak tatbikat veya eğitim için çağırılmış olanların tatbikat veya eğitim süresi 45 günü geçemeyecek. Seferberlik ve savaş hali durumu ile olağanüstü hallerde bu süre Cumhurbaşkanı tarafından lüzumu kadar uzatılabilecek.  

- SEFER GÖREV EMRİ VE TEBLİĞİ

Teklife göre, seferde görev alacak yedek personele bu görevlerinin barışta en son görev yaptığı birlik ve kurumlarca tebliğ edilecek. Birlik ve kurumlarca tebliğ edilemeyenler ile sonradan sefer görev emri verilenlerin tebliğ işlemleri askerlik şubeleri tarafından yapılacak.

Barış döneminde tatbikat veya eğitim için askerlik şubesine çağrılan yedek personel askerlik şubesine gelerek silah altı davetiyesini almak zorunda olacak.

Devlet memuru olan yedek personel silah altına alındıklarında silah altında bulundukları sürece Devlet Memurları Kanunu gereğince izinli sayılacak. Seferberlik ve savaş hali sona erdiğinde, bu personel, barış zamanında görev yaptığı memuriyetin eşiti olan memuriyete geri dönecek. Barış döneminde seferberlik tatbikatları ve ferdi seferberlik eğitimlerine katılıp terhis edilen devlet memurları atanmış olduğu memuriyete geri dönecek.

Yedek subay ve yedek astsubayların terfilerine ilişkin usul ve esaslar hakkında, Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu hükümleri uygulanacak. Yedek personel silah altına alındığında askeri üniforma giymeye mecbur olacak.

Seferberlik ve savaş halinde; silah altına alınacak yedek personel ile muvazzaf olarak askerlik hizmetini yerine getiren yükümlülerden alt sınırı beş yıl hapis ve daha fazla hapis cezasını gerektiren suçlar hariç olmak üzere diğer bir suç ile sanık olanların yargılamaları veya mahkum oldukları cezanın infazı terhis sonrasına bırakılacak.

Terhis sonrasına bırakılan bu süreler için dava ve ceza zaman aşımı süresi işlemeyecek.

- SEFERBERLİK DURUMUNDA CELP, SEVK, KATILIŞ VE BAKAYALAR

Seferberlik ilan edildikten sonra birliğine askerlik şubesi vasıtasıyla gitmek isteyen yedek personelin sevki, askerlik şubesi başkanlıklarının sırasıyla mahalli ve merkezi planlama kapsamında icra edeceği faaliyetler ile sağlanacak.

Sefer görevi alan yedek personel; seferberlik ilanında, askerlik şubeleri aracılığıyla sevk edilmek isteyenler ilan saatinden başlayarak altı saat içinde en yakın askerlik şubesine başvuracak. Kendiliğinden birliğe katılmak isteyenler ise ilan saatinden başlayarak 48 saat içinde birliğe katılacak. Yurt dışında bulunanlar ise en geç altı saat içinde konsolosluk veya elçiliklere başvurarak, 48 saat içinde birliğine katılacak.

Yabancı ülkelerde bulunanlar, bulundukları yerin elçilik veya konsolosluklarınca çağrılacak.

Seferberlik ve savaş hallerinde birliğe katılışlarda gecikme olması halinde yükümlüler mazeretlerini belgelemek zorunda olacak. Yurt içinden ve yurt dışından kanunla belirlenen süreden sonra yapılan katılışlarda mazeretlerini belgelemeyenler hakkında kanunun yoklama kaçağı, saklı ve bakayacılara verilecek cezalara ilişkin hükümleri uygulanacak.

Seferberlik tatbikatlarına ve ferdi seferberlik eğitimlerine sevk için çağrıldıkları halde sevke ilişkin mazeretlere sahip olan yedek personel, bu mazeretlerini kanıtlayan belgeleri askerlik şubesine teslim edecek. Bunlar hakkında bakaya işlemi yapılmayacak ve mazeret bitimini müteakip yedek personel birliklerine sevk edilecek.

Bu mazeretler dışındaki nedenlerle silah altına çağrılıp birlikte işleme tabi olduğu kişilerin en son gönderilme tarihine kadar askerlik şubesine gelmeyenler ile askerlik şubesine gelip sevk evrakım alanlardan, kendilerine verilen yol süresi sonunda birlikte işleme tabi olduğu kişilerin en son gönderilme tarihine kadar birliğine katılmayanlar bakaya olarak kabul edilecekler ve haklarında ilgili ceza hükümleri uygulanarak eksik hizmetleri tamamlatılacak.

Yedek personelin erteleme usul ve esasları Cumhurbaşkanlığı tarafından çıkarılan yönetmelik ile belirlenecek.

Barış zamanı ile seferberlik ve savaş halinde sağlık durumunda değişiklik olduğunu beyan eden sefer görev emri almış yedek personel sağlık durumlarının tespiti için askerlik şubesi başkanlıkları tarafından Sağlık Bakanlığınca belirlenen en yakın yetkili sağlık kurullarına sevk edilecek ve alacakları sağlık kurulu raporuna göre işlem yapılacak. Sevk belgesini aldıktan sonra istirahat raporu alanların istirahatleri sonunda kalan hizmetleri tamamlatılacak.

Seferberlik ve savaş halinde terhis tarihi Cumhurbaşkanınca belirlenecek.

Bu düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihte yoklama kaçağı, bakaya veya saklı olanlar bir defaya mahsus olmak üzere ilk bedelli askerlik kurasına girebilecek.

Milli Savunma Komisyonu'nda kabul edilen Askeralma Kanunu Teklifine göre, askerlik şubeleri, kendi şubelerine kayıtlı yükümlüler hakkında yaptıkları işlemleri, diğer askerlik şubelerine kayıtlı yükümlüler hakkında da yapacak ve neticesini ilgili askerlik şubesine bildirecek.

Düzenlemenin uygulanmasıyla ilgili usul ve esasların belirlenmesine ilişkin yönetmelik, kanunun yayımı tarihinden itibaren 6 ay içinde Milli Savunma Bakanlığı tarafından hazırlanacak.

Bu düzenlemede öngörülen yönetmelikler yürürlüğe girinceye kadar, mevcut yönetmeliklerin bu kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam edilecek.

Teklifle, yedek astsubaylık statüsü ihdas edildiği için söz konusu ekleme doğrultusunda yasal uyum sağlanması amacıyla diğer mevzuatta değişiklikler yapılıyor.

Düzenlemenin yürürlüğe girmesi durumunda uygulama alanı kalmayacak olan kanunlar da mülga ediliyor.

Mülga edilen Askerlik Kanunu ile Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanunu'na mevzuatta yapılan atıflar bu kanuna yapılmış sayılacak.

Bu düzenleme yürürlüğe girdiği tarihten önce, mülga Askerlik Kanunu kapsamında erteli durumda bulunan yükümlülerin, erteleme şartlarını kaybetmedikleri sürece mülga kanundaki yaş sürelerine kadar askerliklerinin ertelenmesine devam edilecek.

Askerlik hizmetine devam edenlerden Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı emrine verilenlerin sayı, istek, tercih durumları ve özlük hakları, bu kanun hükümlerine uygun olarak ilgisine göre Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından yürütülecek.

Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihte yoklama kaçağı, bakaya veya saklı olanlardan istekli olanlar bir defaya mahsus olmak ve Milli Savunma Bakanlığı tarafından belirlenecek ilk bedelli askerlik kurasına girmek üzere bedelli askerlik müracaatında bulunabilecek. Bunlardan kurada bedelli askerlik hizmetine tabi tutulacaklar arasına seçilemeyenler, yeniden bedelli askerlik müracaatında bulunamayacak ve müracaat öncesi durumlarına göre silah altına alınacak.

Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte askerlik hizmetine erbaş ve er olarak devam edenlerden 6 aylık hizmet süresini tamamlayanlardan, istekli olup gerekli şartları taşıyıp talepleri kabul edilenler, 6 ay süre ile sınırlı olmak üzere askerlik hizmetine devam edebilecek.

- "KADINLAR DA ASKERLİK YAPABİLSİN"

Teklifin maddeleri üzerine söz alan MHP Bursa Milletvekili Mustafa Hidayet Vahapoğlu, teklifte, "Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan her erkek askerlik hizmeti yapmaya mecburdur." maddesinin yer aldığını belirterek, bir esneklik getirilerek talep halinde kadınların da er, astsubay veya yedek subay olarak askerlik yapmasına imkan sağlanmasını istedi.

Reformdan söz edilecekse böyle bir düzenleme yapılması gerektiğini kaydeden Vahapoğlu, "Türk kadınlarına güvenin. Gitmek isteyen kadını askere alalım." dedi.

Milletvekillerinin soruları üzerine Milli Savunma Bakanlığı ASAL Genel Müdürü Tuğgeneral Davut Ala, bedelli askerlik başvuruların aralık ayına kadar alınacağını ve kura çekimlerinin aralık ayı sonuna kadar tamamlanacağını bildirdi.