Latin Amerika'nın içli sesi

30.03.2010

ELIF TANRIYAR, dünya edebiyatının yeni yükselen degeri Silili yazar Roberto Bolano'yu kesfetmek için Katil Orospular kitabının ideal bir baslangıç noktası oldugunu söylüyor

Roberto Bolano, kıymeti ölümünden sonra anlasılan yazarların ilki degil ve sonuncusu da olmayacak kuskusuz. Ama bugünlerde tüm dünyada öylesine bir Bolano rüzgârı esiyor ki dikkatleri çekmeyecek gibi de degil! Edebiyatta yasanan bu Bolano kasırgası önce Latin dünyasını ve çok geçmeden de tüm dünyayı vurdu. Ve her geçen gün de artıyor. Roberto Bolano aslında edebiyata ilk sair olarak adım atmıs. Ancak sair olarak istedigi basarıyı gösterememis ve galiba yazdıklarını kendisine bile pek begendirememis! Evlendikten sonra para sıkıntısı bas gösterince düz yazıya geçmeye karar vermis ve ilk romanlarının basıldıgı 40lı yaslarından itibaren sansı dönmüs. Onun en önemli iki romanından biri olarak gösterilen Vahsi Hafiyeler ile Latin Amerika'nın Nobel'i olarak görülen Venezüella, Romulo Gallegos Ödülü'nü kazanmıs. Eh bütün bunlar ona bir söhret kazandırmıs elbette ama mizacı üstünde pek bir degisiklik yaratmamıs anlasılan çünkü o dönem edebiyat çevrelerinde biraz saldırgan ve kural dısı tavırlarıyla tanınmıs. Tıpkı öykülerindeki kahramanları gibi hep biraz ayrıksı, fazlasıyla özgür ve sıra dısı olmus. Ancak ona bugünkü asıl söhretini kazandıran kitap, ölümünden bir yıl sonra 2004 yılında basılan 2666 olmus (meraklısına not, 2666 maalesef Metis'in yayın planında bulunmuyor!). Bolano'nun sırrı, melankolik dilinde ve post modernistlerin bile hızla demodelestigi günümüz edebiyat dünyasında, ayakları hala yere basan, hayatın içinden kopup gelen yazım tarzında saklı. Latin Amerika denilince akla büyülü gerçekçilik gelir, Bolano ise tam tersine asırı gerçekçilik akımını savunan ve insanın suratına çarpan sıkı bir gerçekçilikle yazan bir yazar olmus her zaman.

KITAPTA 13 ÖYKÜ VAR
Emine Bora tasarımı, müthis güzel kapagıyla da dikkat çeken Katil Orospular da yine yazarın diger eserlerinde oldugu gibi onun yasamından ve politik geçmisinden izler tasıyor. Kitapta yer alan toplam 13 öykünün hepsi de mistik ve melankolik bir iklime sahip. Kendi hayatıyla benzer paralellikte Meksika, Barselona ve Paris'te geçen öyküler, son derece sade bir üslup ve yalın bir dille yazılmıs. Bolano'nun asıl ustalıgı ise sıradan dünyaların sıradan insanlarının içinde saklı duran gizli ruhu bulup çıkarmasında yatıyor. Neredeyse kıpırtısız bir atmosferle açılıs yapan kimi hikayeler her an bir tekinsizligin bas gösterecegi saklı bir duyguyla gittikçe tırmanan bir gerilim yaratırken, kimileri de akla hayale gelmeyecek sefalet ve siddet dolu dünyaları anlatarak gerçegin en çig halini tokat gibi çarpıyor. Yabancı ülkelerdeki sürgün yasamı ve diger sürgünlerle olan iliskiler, hep bir kaçaklık hissi, yollardaki özgürlük duygusu, siddet ve sefaletin yanı sıra tarihin unutulan melankolik sairleri, filmler, resimler, sarkılar ve sanat da hemen her öyküde en çok yinelenen ortak konuları olustururken; bir anda mizah yüklü bir çagdas hayalet öyküsü ya da büyülü bir futbolcu hikâyesiyle de beklenmedik bir sekilde karsılasabiliyoruz. Bolano, neredeyse sihirli bir sekilde hiç tatmadıgınız iguana etinin lezzetini duyumsatmayı da hiç dinlemediginiz yerel bir sarkının tınılarını hissetmenizi de basarıyor. Dilinin sadeliginden bahsetmistik ama kimi öykülerde kurgu sizi çok zorlayabiliyor. Gerçeklerle kabusların birbirine karıstıgı ortamlar zihninizi yorarken, anlatılmak isteneni çogu zaman gözlerinizle degil de hislerinizle kavrıyorsunuz. Merak duygusu ise hep sürüyor, ancak çogu zaman ucu açık biten öyküler bulmacayı çözmenize asla izin vermiyor. Ve o merak hissiyle birlesen öykülerden kopup gelen kimi resimler, okuduktan çok sonra da öyküleri tekrar tekrar hatırlamanıza neden oluyor. Bir söylesisinde edebiyatı 'orospu' olarak tanımlayan ama ölene dek de ona sadık kalan Bolano, ölümünden sonra kesfedilen yeni eserlerinin de gün yüzüne çıkmasıyla belli ki uzun süre daha yeni gözde olmayı sürdürecek ve büyük ihtimalle gelecekte büyük ustaların arasında yer alacak.

Katil Orospular, Roberto Bolano, Çeviren: Peral Bayaz, Metis, 196 s., 15 TL

kalan karakter 460

yorumla

ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan SABAH veya sabah.com.tr hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Diğer Kitap - Edebiyat Haberleri

Diğer Kitap - Edebiyat Haberleri: Gerçekligin kırıldıgı an; 'Sonrası kalır'; Televizyonun olmadıgı bir dünyada; Bir aile trajedisi; Kitap okumanın en lezzetli hali:; Memet Baydur'dan bir öykü; Zeka seksidir!; Kitap; En iyi polisiye yazarları arasında iki Türk; Aşktan sonra tufan başlar; Yazarlar okurlarıyla buluşuyor; Şiddetin kitabı!; Devrimin üç kadını aynı kitapta; Divalardan ilham alan hikayeler kitap haline geldi; 'Konuşmak Yok' ile iletişim öğrenin!; Tılsımlı çizgilerin efendisi; Necib Mahfuz gerçeğin peşinde; Aşk ve ölüm üzerine bir şarkı; 'Bu ödül tüm denemecilerin'; SABAH Kitap mutfağa giriyor; 'Tweet'lesem kitap olur; Latife Hanım'ın yeğeni 'satılık mektuplar'ın peşini bırakmıyor; Abdülcanbaz yetim kaldı; İşte gerçek Alice!; Çoksatarlar arasında bir Türk; Halit Refiğ'in İstanbul'u 1453'te; Basit bir işlem: Bir+Bir; Destina, Fransızcaya çevrildi; Polisiyeyle satranç bir araya gelince; Çeyiz sandığından çıkan mektuplar

www..com.tr: Facebook’un en iyi gazetesi
SABAH’ı beğen,
son dakika haberlerini kaçırma facebook.com/Sabah; Son dakika haberlerini
Twitter’ın en iyi gazetesi
Sabah’da takip et twitter.com/sabah