Eski bir dosta yeniden merhaba

28.05.2010

Murat Belge'nin yarattığı 'kült' karakter, köşe yazarı Sadık Özben'in yazıları yeniden yayımlandı. Kitabı ELİF TANRIYAR anlatıyor

Sadık Özben ismi, pek çokları için bir şey ifade etmeyebilir. Hatta kitabın kapağında "Sadık Özben'in Toplu Eserleri" ibaresini görüp, "Bu yazar da kimmiş? Hiç duymamıştım, bir de toplu eserleri basılmış," diyenler de çıkabilir (ki çıkan olmuş zaten, buna sonra geleceğim!). Oysa Sadık Özben, 12 Eylül sonrasının dergilerinden Yeni Gündem'in belki de en popüler köşe yazarıymış bir dönem. Önceleri gerçek bir karakter sanılan Özben'in, aslında Yeni Gündem'in yayın yönetmeni olan Murat Belge'nin ta kendisi olduğu anlaşılmış bir süre sonra. Hoş, o her ne kadar bu karakterin, özellikle dönemin şartları gerektiği yarattığı mizahi ve anonim bir karakter olduğunu söylese de, pek çok kişi Sadık Özben'i Belge'nin alter egosu olarak görmüş. Bu çok sevilen yazılar maalesef Yeni Gündem'in kapanmasının ardından yarım kalmış, kısa bir süre Milliyet Sanat'ta devam etse de yerini yadırgamış olmalı ki bir süre sonra kendi kendine silinip gitmiş. Derken bu yazıların toplu olarak kitap halinde basılmasına karar verilmiş ve Sadık Özben'in Toplu Eserleri I adıyla 1988 yılında basılmış. Yazının başında değineceğini belirttiğim komik hadise de tam o sırada vuku bulmuş. Sadık Özben'in maceralarını izleyen bir avuç insanın dışında kalanlar, örneğin Anadolu kentlerindeki kitapçılar, koliden hiç tanımadıkları bir yazarın, üstelik toplu eserlerinin çıktığını görünce kolileri aynen iade etmişler. Ancak Sadık Özben'in macerasının bu şekilde sonlanmasına gönüller el vermemiş olacak ki şimdi yazılar aynı adla Helikopter Yayınları aracılığıyla yeniden yayımlandı. Üstelik bu kitaba da yazıların orijinalinde olduğu gibi Latif Demirci'nin çizgileri eşlik ediyor. Murat Belge, dönemin ihtiyaçları sonrası Sadık Özben'i nasıl yarattığını şu sözlerle dile getiriyor: "Sadık, zihnimde böyle böyle biçimlendi. 12 Eylül'ün hâlâ içindeyiz. O sıralarda iyice içindeydik. Sol susmuştu. Susturulmaktan çok, kendi susmuştu. Azmi gibi bireyler vardı hâlâ, ama ancak sınırlı çevrelerde öylelerine rastlanıyordu ve o günden anakronikleşmişlerdi. Bir ağırlık vardı, kötü bastırıyordu; öte yandan, o zamana kadar pek az kimsenin dikkat ettiği birçok şey de yeni yeni ilgi çekmeye başlıyordu. Genel olarak, 'gündelik hayat' kavramı önem ve saygıdeğerlik kazanmıştı. Bütün bu kargaşanın herkes gibi izlerini taşıyan, dolayısıyla herkesin bir yerden tanıdığı bir kurmaca karakter, o 'kişisel,' 'psikolojik' boşluğu doldurabilirdi. Öte yandan, kendine özgü, aşırı özelliklere de sahip biri olmalıydı. Gençliğinde benimsediği değerlere 'sadık' kalacaktı. Öbür yandan, yılların ve olayların engel olduğu, bastırdığı 'ben merkezli'liği 12 Eylül atmosferinde iyice serbestleşmiş olacaktı. Bu ve ona eşlik eden kararsızlığı, her konuda kafasına birden fazla düşüncenin dolmasını önleyememesi, karakterinin dediğim aşırılıklarının ve ayrıca mizahının da temelini oluşturacaktı. Her yaptığı şeyi ve kendisine yapılan her şeyi 'obsesif' bir tavırla ciddiye alacak, böylece kocaman bir 'gündelik hayat' aynası oluşturacak, kendisiyle birlikte, zamanın ılımlı bir eleştirisinin de sözcülüğünü yapacaktı." Murat Belge'nin kendi sözcükleriyle tanımladığı Sadık Özben karakteri, kitapta toplu olarak yer alan köşe yazılarında, dönemin insanlık hallerini mizahi bir tonda anlatıyor. Hoş, o tabii bunu son derece ciddi bir şekilde yapmaya özen gösteriyor! Onun her türlü vıdı vıdısına, asabi hallerine her daim serinkanlılığını kaybetmeden karşılık veren karısı Necla, hazır cevap kızı Ayşe, iş yerindeki patronu mimar Behlül Bey, yine iş yerinden arkadaşı "Düzdevrimci Azmi", Yeni Gündem'den sürekli takıldığı yazar Osman Balcıgil kitapta öne çıkan karakterleri oluştururken; Tuğrul Eryılmaz, Enis Batur, Refik Durbaş, Latif Demirci ve hatta Murat Belge'nin adları da zaman zaman geçiyor. Aslen bir mimar olan ve Behlül Bey'in mimarlık bürosunda çalışan 'solcu' küçük burjuva Sadık Özben, bir yandan da büyük bir hevesle Yeni Gündem'deki köşesine yazmayı sürdürüyor. Bu yazılarında ise dönemin öne çıkan konularıyla paralel olarak kâh St. Antoine'daki Noel ayininden bahsediyor kâh dostlarıyla birlikte gittiği barlardan. Biz de bu yazılar aracılığıyla hem dönemin yeniden şekillenmeye başlayan toplumunun yeni alışkanlıklarını, sosyal trendleri, AIDS gibi yeni karşılaşılan kavramları, dönemin entelektüel çevresi arasında dolaşan dedikoduları ve yükselen değerleri gülümseyerek yeniden anımsıyor; hem de Belge'nin nefis kalemi aracılığıyla bir tür dönem belgeseli izliyoruz. "Hisseli Harikalar Kumpanyası" tadındaki bu enfes kitabı insan bir an olsun elinden bırakamıyor. Ve insan düşünmeden edemiyor, "Sadık Özben bugün olsa neler yazar, kimleri diline dolardı?"
Sadık Özben'in Toplu Eserleri I Murat Belge Helikopter 326 s., 18 TL.

kalan karakter 460

yorumla

ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan SABAH veya sabah.com.tr hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Diğer Kitap - Edebiyat Haberleri

Diğer Kitap - Edebiyat Haberleri: Almanya'da Türk olmanın kitabı çıktı; Kafka'nın el yazmalarına ne oldu?; Wimbledon'ın da artık bir şairi var; Türkiyeli yazarlar Viyana'ya 'dayandı'; Gazi'nin şıklığı kitap ve belgesel; Pamuk'a bir diploma daha; Katilin uşak olmadığı polisiyeler; Hrant Dink'e ithaf edildi; "Tüm mücadeleci kadınlar Halide'dir"; Kitap; Ahmet Ümit'in son romanı twitter'da; 'Edebiyat ödülleri saygınlıklarını yitirdi'; İnce Memed, İbranice; Konserli şiir festivali; Son romanını anlatıyor; 'Yarım kalan şarkı'; İstanbul için şiir vakti; Şimdi keşif yapma zamanı; Hayatınız zehir olmasın!; Sait Faik Ödülü Aslı Erdoğan'ın oldu; Kitap; Bükreş durağı konuğu Buket Uzuner olacak; Melih C. Anday ödülü için başvuru vakti; Şair Ahmet Necdet hayatını kaybetti; Yunus Nadi ödülü Adnan Gerger'e; Avrupa turumuz Sofya'dan başladı; Kayıp Söz, Fransızcada; Mazi kalbimde bir yaradır; Madunların şövalyesi; Şiir onun iyiliği!

www..com.tr: Facebook’un en iyi gazetesi
SABAH’ı beğen,
son dakika haberlerini kaçırma facebook.com/Sabah; Son dakika haberlerini
Twitter’ın en iyi gazetesi
Sabah’da takip et twitter.com/sabah