Pippi ve Ottoline

28.07.2010

Çocuk kitaplarının birçoğu, çocuk edebiyatının en önemli örneği Pippi Uzunçorap'tan esintiler taşır. Chris Riddell'ın kaleme aldığı Ottoline'ın maceraları ise Pippi'ye bir saygı duruşu niteliğinde. TÜLİN KOZİKOĞLU, "Saklanıp seneler boyunca dönüp dönüp bakılacak kitaplar," olarak nitelendirdiği Ottoline serisini hem çocuklar hem de aileler için tavsiye ediyor

Danimarkalı yazar Susanne Broger "Dünyanın bütün güçlü kadınları Pippi'nin çorabından çıktı," diyor. O meşhur uzun çoraptan çıkan tek şey bugünün güçlü kadınları mı? Peki ya Pippi'nin çorabından çıkan diğer çocuk kitaplarına ve kitap kahramanlarına ne demeli? Hem Andersen hem de Dünya Barış Ödülü sahibi, İsveçli yazar Astrid Lindgren'in 1945'te kaleme aldığı Pippi Uzunçorap karakteri ve onun maceraları, dünya çocuk edebiyatında kim bilir kaç yazara esin kaynağı olmuştur. Belki onlarca belki yüzlerce çocuk kitabında Pippivari bir cümle geçer veya en azından bir rüzgâr eser. Ve yine kim bilir kaç kahramanın ya huyu ya da suyu bize Pippi'yi anımsatır.

PİPPİ'DEN DAHA DÜZENLİ VE BAKIMLI
Bunların hiçbiri Pippi ile rekabet etmez, etmeye kalkışmaz. Çünkü Pippi kadar donanımlı olmak her kıza nasip olmaz; Pippi cesurdur, komiktir, iyi kalplidir, vericidir, akıllıdır, uyanıktır, güçlüdür, beceriklidir, erdemlidir. Aynı zamanda pasaklıdır, görgü kurallarından bihaberdir, yaramazdır, belki biraz cahildir, zaman zaman saftır. Ve hepsinden öte çılgındır! Pippi "Ben her zaman başımın çaresine bakabilirim," diyor. Ne de olsa Lindgren küçük Pippi'ye doğaüstü bir güç layık görmüş; bir atı bile tek eliyle kaldırıp kenara koyabiliyor! Yanına da altın paralarla dolu bir çanta vermeyi ihmal etmemiş. Kaptan babasıyla tüm dünyayı gezdiği günlerden kalma bir hayat tecrübesi de buna eklenince... Kim korkar hain kurttan? Tüm bu özellikler aynı karakterde toplanır, bu karakter birbirinden uçuk kaçık maceralar yaşar ama yine de okurunun gözünde inandırıcılığını kaybetmez. İşte bu da usta yazarlıktır; Astrid Lindgren'dir. Kimse boşuna 'Çocuk edebiyatı alanında dünyanın en büyük yazarı' seçilmez. Pippi'nin onlarca, belki yüzlerce halefi arasından bir tanesi var ki sadece Pippi'yi hatırlatmakla kalmıyor, sanki Pippi'ye methiye niteliğinde alıyor, çocuk edebiyatındaki yerini. Kim mi bu? Tabii ki Ottoline. Henüz iki tanesi Türkçeleştirilen, üç kitaplık bir seri; Ottoline ve Sarı Kedi, Ottoline Okula Gidiyor, Ottoline Denizde. Bu akıllı, cesur, terbiyeli ama çılgın kız, tıpkı Pippi gibi anne-babasız yaşıyor kocaman bir evde. Ne büyük bir özgürlük! Pippi'nin özgürlüğü hüzün içeriyor; annesini de babasını da kaybetmiş. Gerçi o, minicik bir bebekken ölen annesinin bir melek, fırtınalı bir denizde gemiden düşüp kaybolan kaptan babasının da siyah adamların kralı olduğuna inanıyor. Bardağın dolu tarafını görebilenlerden Pippi; "Annem bir melek, babam bir kral, kaç çocuğun böyle anne-babası var?" diyor neşeyle. Öte yandan Ottoline'ın anne-babası dünyanın dört bir tarafını gezerek ilginç parçalar toplayan iki koleksiyoner (büyüdüğünde o da anne-babasına katılabilecek... Tıpkı Pippi gibi o da dünyayı gezecek.) Zaten evleri de bunlarla dolup taşıyor; imparator şapkaları, deniz kabukları, sıcak su torbaları, kelebek yakalama ağları, dört musluklu semaverler... Bu sebeple kızlarının yanında olamıyorlar. Fakat akılları hep Ottoline'da. Gittikleri her yerden ona kartpostallar atıyorlar. Bu kartpostalların sonunda yer alan küçük notlarda, ilginç bir şekilde, Ottoline'ın kartpostalı okumaya başlamadan hemen önce meşgul olduğu uğraş her ne ise onunla ilgili bir uyarı oluyor. Yani aslında bu anne-babanın gözleri her daim kızlarının üstünde. Bu da Ottoline'ın gerçekte yalnız olmadığı, sadece Pippi hayranlığıyla yalnız yaşadığı hayaline kapıldığı ihtimalini akıllara getiriyor. Zaten yazar ikinci kitapta Ottoline'ın yanına, maceranın tam ortasına yerleştirerek, aslında Ottoline'ın anne-babasının, kızlarından sevgi ve ilgilerini esirgemediklerinin altını çiziyor sanki. Ottoline'ın Pippi'ye özendiğini ima eden bir başka unsur ise ayakkabı koleksiyonu. Pippi'nin bir ayağına çizgili, bir ayağına düz çorap giymesine atıfta bulunurcasına Ottoline da aldığı her yeni ayakkabının bir tekini giyip diğerini koleksiyonuna koyuyor. Böylece ayağında hep farklı iki tek ayakkabı ile karşımıza çıkıyor. Bu sizde Ottoline'ın da Pippi gibi pasaklı bir kız olduğu izlenimi uyandırmasın. Çünkü o, selefinden farklı olarak her daim bakımlı ve şık. Gerçi ara sıra üstüne bol gelen kıyafetlerle görebiliyoruz Ottoline'ı ama onlar da ya Moğol sabahlığı ya da Madagaskar moher kumaşından elbise gibi nadide parçalar oluyor. Ayrıca Ottoline anne-babasının onun rahatı için ayarladığı onlarca yardımcının yaptığı işlerin kalitesini denetlerken de ispat ediyor ne denli düzen meraklısı olduğunu. Bu yardımcılar kimler mi? Kapı kolu parlatıcıları, elbise katlayıcıları, yastık kabartma ve perde çekme teknisyenleri, yatak düzelticileri, ampül değiştiriciler... Bunun sonucu olarak da Pippi'ninkinden farklı olarak Ottoline'ın evi oldukça konforlu. Bu konforlu evde, Pippi'den farklı olarak, adabımuaşeret kuralları da Ottoline'dan soruluyor.

ÇİZİMLERİ DE ÇOK BAŞARILI
Evet, Ottoline'ın keyfi tıkırında. Fakat tüm bunlar yeterli mi mutlu olmak için? Bir dost sohbeti olmadan mutlu mesut yaşayabilir mi bir çocuk? Tabii ki hayır! Ottoline'ın anne-babası bunu da düşünmüş. Kızlarına göz kulak olması ve yarenlik etmesi için bir kadim dost da yerleştirmişler yanına; Bay Munroe. Tıpkı Pippi'nin babasının ona hediye ettiği maymunu Bay Nilsson gibi, Ottoline'ın da Bay Munroe'su var maceralarına eşlik eden. Kalabalık bir tutam saçtan ibaret görüntüsündeki Bay Munroe, Norveçli bir bataklık yaratığı. Zaten gerçek ismi de Norveççe'de 'küçük tüylü bataklık şahsı' anlamına geliyor. Bir İngiliz olan Ottoline'ın kitabında, Pippi'nin diyarı İskandinavya'ya daha anlamlı göz kırpılabilir miydi? Ottoline'ın her iki kitabı da eğlenceli ve akıcı kurguyla yazılmış birer maceradan oluşuyor. Ottoline, Pippi gibi insan ötesi bir fiziksel güce sahip değil. Tıpkı onun gibi cesaretle atılıyor maceralara fakat analitik düşünme yeteneğiyle çözüyor sorunları. Hal böyle olunca da keyifle okunan öyküler çıkmış ortaya. Fakat bu kitaplar okunup bitirilecek kitaplar değil. Aksine saklanıp, seneler boyunca dönüp dönüp bakılacak iki kitap. Çünkü kitapların yazarı The Observer gazetesine her hafta karikatürler çizen ünlü illüstratör Chris Riddell. Hal böyle olunca da kitaplardaki resimmetin dengesinde kantarın topuzu ziyadesiyle çizimlerden yana kaçmış. Çok da iyi olmuş. Çünkü bu usta illüstratör, çizimleriyle kurguya öyle bir derinlik ve espri katıyor, öylesine gözleri okşuyor ki, bakmaya ve incelemeye doyamıyorsunuz. Pippi Uzunçorap'a bir saygı duruşu niteliğinde karşımıza çıkan Ottoline kitaplarını hem çocuğunuz için hem de kendiniz için edinin. Pişman olmayacaksınız.

kalan karakter 460

yorumla

ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan SABAH veya sabah.com.tr hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Diğer Kitap - Edebiyat Haberleri

Diğer Kitap - Edebiyat Haberleri: Bu kitaplara dikkat!; Uzaklara gitmek isteyenlere...; Klasikleri gözden geçirme zamanı!; Tarihi romanlar büyük bir çıkışta; Felsefenin şakası olur mu?; Yazar Virginia Woolf'un eleştirmen tarafı; Türkiye'ye "enerji verenler" kitaplaştı; Mücevher gibi kıymetli; Kitap dünyası; Yaza yakışanlar, SABAH Kitap'ta; Norveçli yazara 'deşifre' cezası; Kitap; 'Ayna'nın Güleryüz'ü şiirle yeniden buluştu; Benim tırnak kesmem halkı ne ilgilendirir?; Fethi Naci'ye armağan!; Genç yazarın 'Madalyon'u; Mavi Marmara'da gerçekte ne oldu?; Franz Kafka'nın 'kasası' açılıyor; Tahran, 1915 tehciriyle ilgili kitaba izin vermedi; Dövüş Kulübü'nün yazarından yeni kitap; Kafka'nın gizli eserleri gün ışığına çıkıyor; Romantik bir ara...; İngiliz yazar Singapur'da kitabı yüzünden tutuklandı; Kitap; Sacit Özkanlı'dan bir aşk kitabı; Tanem'in anneannesi hayatını yazdı; Turkuvaz Kitap'tan iki aşk romanı birden; Harvey Pekar, 'sıkıcı' hayatına veda etti; Klasikleri gözden geçirme zamanı; Homeros'un şiiri Bozcaada'da sürüyor

www..com.tr: Facebook’un en iyi gazetesi
SABAH’ı beğen,
son dakika haberlerini kaçırma facebook.com/Sabah; Son dakika haberlerini
Twitter’ın en iyi gazetesi
Sabah’da takip et twitter.com/sabah