Haremde pijamalı kızlar

ECE KOÇAL İSTANBUL
28.09.2009

Melling'in ünlü Harem gravürünü İnci Eviner yeniden yorumluyor. Gravürdeki kadınlar, Eviner'in yorumunda pijamalı kızlara dönüşüyor

KAPKARANLIK odaya girdiğiniz anda korku filmlerindekine benzer bir müzik sizi karşılıyor. Sonra karşınızdaki kocaman resim adeta canlanıyor. Bu 'canlanan', Fransız seyyah, mimar ve ressam Antoine Ignace Melling'in 1795'te Paris'de baskısı yapılan Voyage Pittoresque de Constantinple et des Rives du Bosphore albümünden bir gravür. Sanatçı İnci Eviner'in, bu eserden yola çıkarak yaptığı aynı isimli animasyon video çalışmasında, Melling'in resmindeki kadınlar üç dakika boyunca hareket ediyor. Aynı mekânda biri çocuk sallıyor, biri kafasını diğerinin pantolonuna sokuyor, biri kitap okuyor... Yani bu harem, Batılı gözüyle hep 'gizemli' olarak anılan bir yer veya bir 'fantezi alanı' değil.

Henüz 19 yaşındayken Osmanlı'ya getirilen, Padişah III. Selim'in kızkardeşi Hatice Sultan'ın Ortaköy'deki sarayını restore eden ve 18 yıl burada yaşayan Melling, padişah ve saray erkanına yakınlığı sebebiyle Osmanlı Devleti'ndeki yaşam biçimini yakından tanıma fırsatı bulmuş biri. Bu nedenle onun yaptığı eserler, dönemin oryantalist ressamlarının aksine ihtişam ve erotizm barındırmıyor. Aynı bahsi geçen Harem'de olduğu gibi... İnci Eviner, Melling'in bu eserini şöyle anlatıyor: "Harem resmi, üzerinde tuhaf kadın figürlerinin dolaştığı bir mekân resmidir. Dönemin oryantalist anlayışından oldukça farklı olarak burada dramatik, baştan çıkarıcı bir ifadeye rastlamayız. Neredeyse bilimsel bir kesinlikle betimlenmiş kadınlar zamanın dışına fırlatılmış gibidir."

TEDİRGİN EDİYOR
İnci Eviner'in bu resme duyduğu ilgi, adeta haremdeki bu kadınlara hayat verme istediğine dönüşmüş. Kendi deyimiyle burada 'Bu donmuş kadınları bir bilgi nesnesi olmaktan çıkarıp onlara kendi seslerini kazandırmaya ve gizledikleri ne varsa ifşaya zorlama' söz konusu. Eviner "Melling'in kadınları sahneden çekilirken, yerini okul yatakhanesinden kaçan pijamalı kızlar alır. Bedenine sığamayan bu genç kızlar oldukça tuhaf jestlerle ortalığı karıştırıp bizi tedirgin ederler,"diyor.

Harem'in ilk gösterimi geçen Mart ayında Palais des Beaux-Ars'taki İstanbul Traversee sergisi kapsamında gerçekleştirilmiş ve yankı uyandırmıştı. Şimdi bu yapıt Vehbi Koç Vakfı izniyle ilk defa Türkiye'de izleyiciye sunuluyor.

Harem'i 24 Ekim'e kadar İstiklal Caddesi, Mısır Apartmanı, 4. kattaki Galeri Nev'de izlenebilir.

kalan karakter 460

yorumla

ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan SABAH veya sabah.com.tr hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Diğer Sergi Haberleri

Diğer Sergi Haberleri: Uyumsuz Eda; Yaşadı, çalıştı, üretti; Yüksel Arslan retrospektifi yarın açılıyor; 'Sergi değil tiyatro sahnesi'; Üzerinden 29 yıl geçti; Son 25 yılın Türkiye'si; Joseph Beuys sergisi açıldı; 'Anadolu'ya saygım arttı'; Teneke oyuncaklara yoğun ilgi; Akbank Sanat'ta Nâzım ruhlu sergi; Banksy'nin resmine badanalı müdahale; Elmasın kanla sınavı; Ara Güler'e onur madalyası; Bereket tanrısının 'sanatsal' sürprizi; "Bilgelik Mabetleri: Kütüphaneler"; Havlubayrak ile İstiklâl Caddesi; Emeğin rekorluk çizgileri; Bienale iki günlük 'Mardin açılımı' geldi; İFSAK'ın 50'nci yılına özel 'İz'ler; Nişantaşı'nda bu akşam açılış var; New York Times'tan Güres'e övgü; Jackson portresi sonunda satıldı; Karagöz & Hacivat sergileniyor; New York sanatı İstanbul'a geldi; New York'un tüm çeşitliliği Pera'da; Maykıl yaşlansaydı nasıl biri olacaktı?; Bilgi'den biraradalığa övgü

www..com.tr: Facebook’un en iyi gazetesi
SABAH’ı beğen,
son dakika haberlerini kaçırma facebook.com/Sabah; Son dakika haberlerini
Twitter’ın en iyi gazetesi
Sabah’da takip et twitter.com/sabah