Türkiye'nin en iyi haber sitesi

Memleketimi isteyerek terk etmedim

Giriş Tarihi: 4.8.2013

ABD'de yaşarken Diyarbakır'a dönme kararı alan Yervant Bostancı, Türkiye'deki demokratik gelişmelere güvenerek geldiğini söylüyor

Diyarbakır'da Diyarbakır şivesiyle konuşan bir Ermeni vatandaşımız udi Yervant Bostancı... Gavur Mahallesi'nde doğmuş; çocukluğu, ilk gençliği burada geçmiş. Dört yaşında babasının yanında düğünlerde darbuka çalarak başlamış müziğe, sonra uda sarılmış; çalmış, söylemiş. Bir Kürt kızına sevdalanmış, ama kızın babası, Ermeni diye bu aşka izin vermediği gibi şehirde barınmasını bile istememiş. Zaten tadı kaçmaya başlamış Ermeniler için Diyarbakır'ın... Taşlanmalar, küfürler, hakaretler... Babası, dört çocuğunu almış, ver elini İstanbul. Yıl 1976... Yervant, aradığını İstanbul'da da bulamamış. 1992'de gittiği ABD'de vatandaşlığa kabul edilmiş. Diyarbakır'ı ise 2004'te Kürt yazar Şeyhmus Diken, bir konsere davet edene kadar düşünmemiş. İşte geliş, o geliş. Yervant "Orası benim toprağım, memleketim," diyerek yeniden Diyarbakır'a döndü.

- Çocukluğunuzun Gavur Mahallesi nasıldı?
- Benim çocukluğumda Diyarbakır, Ermeniler için kolay değildi. Din ayrımının baskın olduğu dönemlerdi. 'Güllük gülistanlık yıllardı,' diye yalan söyleyemem. Elbette çok güzel günlerimiz de oldu. Komşularımız bizi çok severdi. Ama cahil insanlardan da çok çektik. Kiliselerimiz, evimizin kapısı taşlanırdı. Sokakta yüzümüze tüküren olurdu.

- Korkar mıydınız?
- Bir Ermeni'nin, 90 Ermeni arkadaşı olurdu, üç-beş Kürt. Benim ise 90'ı Kürt, 8-10'u Ermeni'ydi. Kürtlerin yoğun olduğu o mahallede büyüdük. 1974'te Kıbrıs olaylarından sonra göç başladı.

- Diyarbakır'dan ayrılırken bir de gönül yarası varmış yanınızda. O sevdiğiniz kızdan bir daha hiç haber aldınız mı?
- Diyarbakır'dan çıktıktan sonra ne ismini duydum, ne de sordum. Bu bir namus davasıdır. Belki evlenmiştir, çoluk çocuğu vardır. Bir daha konuşulmaz.

20 YIL ÖNCE BEKÇİ GÖRSEK KORKARDIK
- Türkiye'de sizce hangi açılardan gelişme var?
- 20 yıl önce sizinle bunları konuşabilir miydik? Siz bunları yazabilir miydiniz?

- Siz konuşur muydunuz?
- Biz zaten çekiniyorduk, konuşmuyorduk. Bir bekçi gördüğümüzde korkuyor 'Acaba alıp götürür mü?' diyorduk. Ortam o kadar da cennet değildi. Kimse bir şey yapmadı, biz de güzelim evlerimizi, işlerimizi, toprağımızı bırakıp gittik mi? 6-7 Eylül olayları yaşanmadı mı?

- Şimdi ne değişti?
- Büyük gelişmeler var. Bunda Hrant Dink'in emeği çok büyük. Hrant kendini feda etti, ama herkesimden insana çok şey kazandırdı. Diyarbakır'da Ermeni Surp Gragos Kilisesi onarıldı. Ermenice kursları açıldı.

- Artık dışlanmaktan korkmuyor musunuz?
- Korku yok, sevgi büyük, sevgi her şeyi örter. Ama insanlar da çok değişti. Türkiye'de Kültür Bakanı Ömer Çelik ile de görüştüm. Bu destek üzerine gelmek istedim.

ABD'DE RESMEN DİYARBAKIR'DA GİBİ YAŞADIM
- Dönme kararınızda Diyarbakırlı yazar Şeyhmus Diken'in etkisi büyük. Zorla kabul ettiğiniz konser, bir dönüm noktası gibi...
- Evet, 2004'te Şeyhmus Diken aracılığıyla bir festivale davet ettiler. Gelmemek için 40 takla attım. Sezar Avedikyan adlı bir arkadaşım da ısrar etti, ona da 'Ben Diyarbakır'ı kapamışım,' dedim. Halbuki Diyarbakır'ı böylesine yaşayan bir adam az bulunur. ABD'de küçücük stüdyomun duvarlarında Diyarbakır'ın surlarının resimleri asılıydı. Sabahları 10 kilometre yürürüm, sonra gelip stüdyoma girerim, resmen Diyarbakır'da gibi yaşarım.

- İstemeden gittiğiniz o konser nasıl geçti?
- Doğduğum evin önünde sahne kuruldu. Çok duygulu bir konser oldu, çok ağladım. Gençlerin ilgisi, arkadaşlarım, Diyarbakır'ın ruhu... 'Ya,' dedim 'ben bu adamları nasıl terk ettim?' İsteyerek etmedim ki...

- Dönmeye o zaman mı karar verdiniz?
- 2004'ten itibaren her yıl gelmeye başladım. 2009'da verdiğim bir konserden sonra kalmaya karar verdim. Diyarbakır halkı beni bağrına bastı. Ben de onları seviyorum.

DİYARBAKIR'A DÖNEN ERMENİLER ARTIYOR
- Diyarbakır'da sadece iki yaşlı Ermeni kaldığı söylenir. Sizinle sayı üç mü olacak?
-
Diyarbakır'a dönen başka Ermeniler de var. Kilisenin yönetim kurulunda ikinci başkan Gaffur Türkay da Diyarbakır'a yerleşti. Ben kimseye 'Siz de gelin,' demedim. Ama internette 'Sen kim oluyorsun da halkı kandırmaya çalışıyorsun?' diyorlar. Vicdansızlar! Ben kime 'Gel,' dedim? Ben sevdiğim, demokratikleşmeye inandığım için kendim geldim.

ANNEM 'YİNE KÜFÜR EDECEKLER, DÖNME' DİYOR
- Anneniz, babanız hayatta mı?
- Annem hayatta. Babama 1992'de kaldırımda yürürken otomobil çarptı. Yüzde 100 haklıyken, babanı yüzde 80 suçlu gösterdiler. Kaldırımda yürüyen bir insana otomobil çarpmışsa, bu hangi yüzdeye girer?

- Anneniz ne diyor dönüş kararınıza?
- En çok o üzülüyor. '21 yıldır ABD'desin, işin var, çevren güzel, seni sevenler var. Korkusuz yaşıyorsun. Buraya gelirsen, sahnede biri gelip de sana küfür edecek, haraket edecek. Zaten küfürler, hakaretler yüzünden bıraktın memleketini. Senin de dilin durmaz, haksızlığa karşı tahammülün yok,' diyor.
BUGÜN NELER OLDU
ARKADAŞINA GÖNDER
Memleketimi isteyerek terk etmedim
* Birden fazla kişiye göndermek için, mail adresleri arasına “ ; ” koyunuz