Türkiye'nin en iyi haber sitesi

Eşitlik değil sosyal adalet

Giriş Tarihi: 23.11.2014
Eşitlik değil sosyal adalet

Kadın ve Demokrasi Derneği'nin (KADEM) iki günlük Uluslararası Kadın ve Adalet Zirvesi yarın başlıyor. Dernek başkanı Sare Aydın Yılmaz, eşitlik yerine sosyal adalet kavramının yerleştirilmesi gerektiğini söyledi

2013'te 214 kadın öldürüldü. 167 kadın ve kız çocuğuna tecavüz edildi, 241'ine ise şiddet uygulandı. Üstelik kadınlar sadece şiddet mağduru değil. Toplumsal baskı, cinsiyetçi bakış, taciz, sömürü, iş yerinde ayrımcılık, ücrette eşitsizlik... Liste uzun... Bu konuları tartışmak için Kadın ve Demokrasi Derneği (KADEM) tarafından düzenlenen Uluslararası Kadın ve Adalet Zirvesi öncesi derneğin başkanı Sare Aydın Yılmaz'la evrensel kadın meselelerini ve bu sorunların üstesinden nasıl gelinebileceğini konuştuk.

- Kadın ve Adalet Zirvesi'ne nasıl karar verildi?
- Geçen yıl 8 Mart'tan sonra böyle bir zirve yapmaya karar verdik. KADEM olarak zaten çok yeni bir derneğiz, iki yıl önce kurulduk. Bu süre içinde gerçekleştirdiğimiz çalıştaylarda, farklı kesimlerden konusunda uzman akademisyen ve aktivistlerle bir araya geldiğimiz toplantılarda hep, 'kadın meselesinin' çok yönlü ele alınması gerektiği konusu gündeme geldi. Zira hem ulusal hem de uluslararası düzeyde pek çok meselemiz ortak. Bizler KADEM olarak bu ortak meselelere ortak çözüm önerileri arayabileceğimiz bir atmosfer oluşturma amacıyla 24-25 Kasım tarihlerinde Kadın ve Adalet Zirvesi'ni düzenlemeye karar verdik. Hatırlayalım, 25 Kasım ayrıca kadına yönelik şiddete karşı uluslararası mücadele günü. Biz de bu iki gün, dünyanın pek çok ülkesinden gelecek misafirlerimizle uluslararası bir zirve yapıyoruz. Zira, kadının sosyo-ekonomik ve siyasal kalkınması, tarihsel süreç içinde verdiği özgürlük mücadelesi, statü elde etme kaygısı, fırsatlara eşit olarak erişme çabası, hukuk önünde eşitlik isteği, tarih boyu dünyanın tüm ülkelerinde var olmakta. Konuşulacak pek çok ortak meselemiz var. Hemen şunu da belirteyim ki, kültürel olarak farklılıklar olduğu için elbette her toplumun kendine özgü ayrıca kadın meseleleri de var.

- KADEM hangi konularda çalışıyor?
- Demokratik bir toplumun gereği olarak kadınların iş hayatında, yerel yönetimlerde, siyasette, akademide hakkaniyetli temsili için çalışmalarımız var. Kadına karşı şiddet, çocuk gelinler, sığınma evlerindeki kadınların yaşadığı sorunlar, toplum içindeki kültürel kodlar sebebiyle kadınların ötekileştirilmesi gibi meseleler üzerinde duruyoruz. Kadınlar, kâğıt üzerinde eşit haklara sahip olsa da uygulamada ayrımcılığa maruz kalıyor. Az maaş alıyor, doğum ya da emzirme iznine çıkması gerekeceği için işe girerken eğer karşısında bir erkek aday varsa tercih edilmiyor. Bu çerçevede KADEM olarak geçen sene Ocak ayında 5 bin 36 kadın arasında bir araştırma yaptık. Bu çalışmamız, Değişen Türkiye'de Kadın başlığı ile aynı zamanda kitaplaştı. Bu araştırma ile Türkiyeli kadınların topluma, sosyal yaşantıya, siyasete, geleneğe bakışını anlamak istedik.

KADINA İLİŞKİN SÖYLEMLER EKSİK

- Zirvenin konusunun adalet kavramına odaklanmasına nasıl karar verdiniz?
- Yaptığımız çalışmalar çerçevesinde bugüne kadar Türkiye'de kadına ilişkin söylemlerde eksiklik olduğunu fark ettik. Genellikle eşitlik talep eden bir söylem var. Eşitliği masaya yatırdığınız zaman şu sorular da peşi sıra geliyor: "Bu eşitlik kadına ne kadar hizmet ediyor? Eşitiz belki ama adaletli bir hayat mı yaşıyoruz?" Mesela kanun önünde eşitiz ama roller anlamında asla eşit yük kaldırmıyoruz. Günümüzde erkek de çalışıyor, kadın da. Ama akşam olup evlerine döndüklerinde kadının ev içinde görevleri başlıyor. Erkek bir köşeye çekiliyor, televizyonun karşısına geçiyor. Ev işleri veya çocukların sorumluluğu genellikle hep kadınların üzerinde. Bu sebeple, biz diyoruz ki, eşitlik her zaman kadına fayda getirmiyor ve bu söylem, kadını çok da rahatlatan, alan açan bir söylem değil. Eşitliğin yerine koymamız gereken 'sosyal adalet' kavramıdır. Sosyal adaletten anladığımız ise kadın ve erkeğin hayatı birlikte tamamlarken adaletli roller üstlenmeleri. Türkiye'de kadınların evde çok daha fazla sorumluluğu olduğuna dair bir ön kabul var. Oysa Avrupa'da erkek ev işlerini yapmakta hiçbir sakınca görmüyor. Her şeyden önce adaletin ev içinden başlayarak çeşitli alanlarda tesis edilmesi gerekiyor.

- Peki, sosyal hayattaki adalet? Kadın sadece ev içinde ezilmiyor sonuçta?
- Dediğim gibi, evden başlayarak sosyal hayatta, ekonomide, eğitimde adaletin sağlanmasını istiyoruz. Bu ise ancak zihniyet değişimiyle sağlanabilir. Öncelikle erkeklerin zihniyeti değişmeli. Söylemle pratik birbirine yaklaştırılmalı. Bugün, karşılaştığımız sorunlara salt eşitlik söyleminin yetmediğini dünya da kabul etmiş durumda.

- Kadın ve Adalet Zirvesi'nde neler tartışılacak?
- Zirvemiz dört ana başlık altında toplanan oturumlar, sekiz paralel oturum şeklinde gerçekleştirilecek. "Adalet mi eşitlik mi?" ana sorusundan yola çıkıyoruz. Feminist literatür, 'eşitlikte adalet' kavramının altını çizer. Biz bunu kabul ediyoruz ama yetmiyor diyoruz. İsteğimiz eşitlikte adaletli rol dağılımı. Zirvede adalet meselesi sadece bir oturumun başlığı. Bunun dışında kadın meselesi çok geniş bir çerçevede ele alındı: Karar mekanizmalarında ve siyasal hayata kadın katılımında aşılamayan engeller, medyada kadının ele alınışı, kadına yönelik şiddete karşı alınacak önlemler, mülteci kadınların mağduriyeti, kadın ticareti ve insan kaçakçılığı, zirvemizde derinlemesine ele alınacak konular olacak. KADEM olarak ilgilenen herkesi bekleriz.

SARE AYDIN YILMAZ KİMDİR?

Indianapolis Üniversitesi Uluslararası İlişkiler bölümünde yüksek lisans yapan, doktorasını ise Yeditepe Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler bölümünde tamamlayan Aydın, İstanbul Ticaret Üniversitesi Uluslararası İlişkiler bölümü öğretim üyesi olarak akademik hayatına devam ediyor. Aydın, zaman zaman ulusal ve uluslararası projelerde kıdemli program yürütücüsü ve koordinatör olarak görev üstleniyor. Akademik olarak, Türkiye-AB ilişkilerinde çalışmalarını yürüttükten sonra, milliyetçilik ve kimlik politikalarına, son zamanlarda ise, kadın meselesine yoğunlaşmış olan Aydın, halen, Kadın ve Demokrasi Derneği başkanlığını yürütmekte.

BUGÜN NELER OLDU
ARKADAŞINA GÖNDER
Eşitlik değil sosyal adalet
* Birden fazla kişiye göndermek için, mail adresleri arasına “ ; ” koyunuz