Türkiye'nin en iyi haber sitesi

Hepatitin ABC’si

Giriş Tarihi: 21.7.2014 14:13

Hepatit genel anlamı ile karaciğerin iltihabıdır. Bu durum ilaç, toksinler, metabolik hastalıklar, alkol ve çeşitli viral ve bakteriyel enfeksiyonlara bağlı olarak gelişebilir.

Florence Nightingale Hastanesi'nden Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Kıvanç Şerefhanoğlu, hepatitin ABC'sini anlattı.

HEPATİT A

Hepatit A Virüsü tarafından meydana gelen bir karaciğer hastalığıdır. Hastalık bir kaç hafta süren hafif bir hastalıktan aylarca süren ciddi bir hastalığa ve hatta ölümle sonuçlanabilen farklı şiddette hastalık tablolarına yol açabilir. Aşı ile korunulabilmektedir. Basit bir test ile bu virüse karşı bağışıklığın bulunup bulunmadığı bakılabilir ve bağışıklık bulunmadığı takdirde aşı yapılmalıdır.

HEPATİT B

Hafif bir hastalıktan ömür boyu süren, siroz ve karaciğer kanserine yol açabilen farklı sonuçları olabilen bir karaciğer hastalığıdır. Hepatit B Hepatit B Virüsü (HBV) ile meydana gelir. Hepatit B akut veya kronik olabilir. Kronik enfeksiyon genellikle ömür boyu devam eder. Akut HBV enfeksiyonun kronikleşme oranı enfeksiyonun meydana geldiği yaşla ilişkilidir. Kronikleşme oranı yaş arttıkça azalır. Bebeklerde kronikleşme oranı yaklaşık %90 dır ve çocuk büyüdükçe bu oran azalır. 1-5 yaş arasında HBV ile enfekte olan çocuklarda kronikleşme oranı yaklaşık %25-50 dir. Kronikleşme riski 5 yaşından sonra % 6-10 ve erişkinlerde yaklaşık %5 dolaylarındadır.

Hasta kişinin kan, semen, vajina sıvısı veya diğer vücut sıvılarının bir kişinin vücuduna girmesi ile bulaşır. Uyuşturucu enjeksiyonunda kullanılan enjektör vb materyallerin ortak kullanımı, Jilet, diş fırçası vb malzemelerin ortak kullanımı, Enfekte kişinin kanı veya açık bir yarası ile direkt temas ve Enjektör veya diğer kesici alet yaralanmaları aracılığıyla kan ile temas…

Aynı kaptan yemek yemekle, ortak gıda veya su tüketilmesi, emzirme ile, sarılmak, öpüşmek, tokalaşmak, öksürmek, aksırmak, aynı tuvaleti kullanmak, havuza girmek, oyuncak ile oynamak, aynı araçta seyahat etmek yolları ile bulaşmaz.

AKUT HEPATİT B'NİN BELİRTİLERİ NELERDİR?
Akut Hepatit B (yeni meydana gelen enfeksiyon) hiç bir belirti vermeyebilir. Çocuklarda belirtisiz olma ihtimali daha fazladır. Erişkinlerde %70 oranında belirtili seyreder.

ATEŞ, HALSİZLİK, İŞTAHSIZLIK, BULANTI-KUSMA, KARIN AĞRISINA DİKKAT…
İdrar renginde koyulaşma, Sarılık (göz ve ciltte sararma), Eklem ağrısı
Hepatit B bulaştıktan sonra belirtiler ortalama 90 gün sonra ortaya çıkar, fakat bu süre 6 hafta ile 6ay arasında değişebilir.

Kronik Hepatit B uzunca bir süre (20-30 yıla kadar varabilir) hiç bir belirti vermez. Bununla birlikte hastalık karaciğeri olumsuz olarak etkilemeye devam eder. Kronik Hepatit B hastalarının %15-25'inde belirli bir süre sonunda siroz veya karaciğer kanseri gibi ciddi karaciğer hastalıkları gelişir. Karaciğerinde hastalık gelişen bazı kişilerde dahi her hangi bir belirti görülmeyebilir. Kronik Hepatit B ciddi bir hastalıktır. Uzun dönemde karaciğer hastalığı, karaciğer yetmezliği, karaciğer kanseri ve hatta ölüm gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.

Tedavi ile Hepatit B virüsü etkili bir şekilde kontrol altına alınabilmekle birlikte, vücuttan tamamen uzaklaştırılması genellikle mümkün olmamaktadır.

KRONİK HEPATİT B HASTALARI KARACİĞERLERİNİ KORUMAK İÇİN NE YAPMALIDIR?
Kronik Hepatit B hastaları bu konuda deneyimli hekimlerce düzenli olarak takip edilmelidirler. Alkolden kaçınılmalıdır. Herhangi bir ilaç almadan önce hekimlerine danışmalılardır. Ayrıca potansiyel olarak karaciğere zarar vereceğinden bitkisel veya çeşitli destek ürünlerinden kaçınılmalıdır.

HEPATİT B ENGELLENEBİLİR Mİ?
Hepatit B'yi engellemenin en etkili yolu aşılanmaktır. Hepatit B aşısı güvenli ve etkilidir (%90 üzerinde koruyuculuk sağlar). Aşı şeması olarak genellikle 6 ay içinde 3 defa uygulanır.

GEBELİKTE HEPATİT B BEBEĞE GEÇER Mİ?
Gebelikte Hepatit B daha çok doğum sırasında bebeğe geçer. Ancak annede Hepatit B düzeyi çok yüksek ise gebeliğin son döneminde bebeğe geçme olasılığı vardır. Annede Hepatit B varlığı durumunda bebeğe doğumdan sonra en kısa sürede (12 saat içinde) aşı ve HBIG serumu yapılır. Ayrıca Hepatit B düzeyi çok yüksek olan gebelere gebeliğin son döneminde bazı tedaviler uygulanabilmektedir.

HEPATİT C

Genellikle kan yoluyla bulaşır. Hepatit C akut veya kronik olabilir. Akut Hepatit C mikroorganizma vücuda girdikten sonraki 6 ay içinde olan kısa süreli bir hastalıktır. Kişilerin çoğunda (%75-85) akut Hepatit C enfeksiyonu kronik Hepatit C enfeksiyonuna dönüşür. Kronik Hepatit C hayat boyu devam edebilen, ciddi sağlık sorunlarına (siroz, karaciğer kanseri) ve hatta ölüme yol açabilen bir hastalıktır. Hepatit C için aşı bulunmamaktadır. Genellikle enfekte kişinin kanının, kişinin vücuduna girmesi ile bulaşır.

HEPATİT C CİNSEL YOL İLE BULAŞIR MI?
Evet, fakat cinsel yol ile HCV'nin bulaşma riskinin düşük olduğu belirtilmektedir. Risk çoklu cinsel eş varlığı, cinsel yolla bulaşan başka bir hastalığın olması veya HIV taşıyıcılığının olması durumunda artmaktadır.

HCV aynı kaptan yemek yemekle, ortak gıda veya su tüketilmesi, emzirme ile, sarılmak, öpüşmek, tokalaşmak, öksürmek, aksırmak, aynı tuvaleti kullanmak, havuza girmek, oyuncak ile oynamak, aynı araçta seyahat etmek vb yollar ile bulaşmaz.

GEBELİKTE BEBEĞE BULAŞMA RİSKİ VAR MIDIR?
HCV gebelik sırasında bebeğe geçmez. Ancak doğum sırasında geçebilir, bu risk yaklaşık % 4 tür. Risk aynı zamanda HIV taşıyıcısı olanlarda daha yüksektir.

Akut Hepatit C hastalarının yaklaşık %70-80'ninde hiç bir belirti olmaz. Bazı hastalarda aşağıdaki belirtiler görülebilir: Ateş, halsizlik, iştahsızlık, bulantı-kusma, karın ağrısı, idrar renginde koyulaşma, sarılık (göz ve ciltte sararma), eklem ağrısı.

HEPATİT C VÜCUDA GİRDİKTEN NE KADAR SÜRE SONRA BELİRTİLER BAŞLAR?
Belirti olması durumunda (çoğu zaman olmaz), HCV vücuda girdikten yaklaşık 6-7 hafta sonra belirtiler başlar.

KRONİK HEPATİT C'NİN BELİRTİLERİ NELERDİR?
Kronik Hepatit C hastalarının çoğunda hiçbir belirti bulunmaz. Buna karşın bu hastaların karaciğerinde hasar oluşmuş olabilir. Çoğu durumda, karaciğer hastalığı ileri boyutlara ulaşana kadar hastalık herhangi bir belirti vermez. Kronik Hepatit C çoğu zaman rutin olarak yapılan karaciğer enzimlerinin test edilmesi ile farkedilir.

KRONİK HEPATİT C NE KADAR CİDDİ BİR HASTALIKTIR?
Kronik Hepatit C ciddi bir hastalıktır, uzun dönemde karaciğer hastalığı, karaciğer yetmezliği, karaciğer kanseri ve hatta ölüme neden olabilir.

HEPATİT C'NİN UZUN DÖNEMLİ ETKİLERİ NELERDİR?
HCV ile enfekte olan her 100 kişiden:

75-85'inde kronik Hepatit C gelişir ve bunların da;
60-70'inde kronik karaciğer hastalığı gelişir
5-20'sinde 20-30 yıl içinde siroz gelişir
1-5'i siroz veya karaciğer kanseri nedeniyle ölür

HEPATİT C TANISI İÇİN HANGİ TESTLER YAPILMAKTADIR?
Öncelikle tarama testi olarak kanda HCV'ye karşı oluşmuş antikoru saptayan bir tarama testi (Anti-HCV) istenmektedir. Sonuç pozitif çıkarsa ikinci bir test ile doğrulama yapılmaktadır. Anti-HCV testinin pozitif çıkması kişinin HCV ile karşılaştığını gösterir, ancak enfeksiyonun devam edip etmediğini göstermez.

HEPATİT C HASTALARI KARACİĞERLERİNİ KORUMAK İÇİN NE YAPABİLİRLER?
Hepatit konusunda uzman olan hekimlerine düzenli olarak kontrol olmalıdırlar. Alkol tüketilmemelidir. Herhangi bir ilaç alımından önce hekimlerine danışmalılardır. Hekimleri önermedikçe bitkisel ürünlerden kaçınılmalıdır.

ARKADAŞINA GÖNDER
Hepatitin ABC’si
* Birden fazla kişiye göndermek için, mail adresleri arasına “ ; ” koyunuz