YAZARA MAİL GÖNDER Kahvaltı çocukların yaşam teminatıdır

YAZARLAR / Cumartesi Sabah Yazarları

Doğru zamanda edilen, iyi planlanmış bir kahvaltı çocuğunuzun hem fiziksel hem de zihinsel gelişimi için hayati önem taşıyor. Kahvaltı yapmamak kimi hastalıkları tetikleyebildiği gibi öğrenme güçlüğü yaşanmasına da neden oluyor

Harvard Tıp Fakültesi Halk Sağlığı araştırması kahvaltı öğününü atlayan çocukların ileri yaşlarda kalp hastalığına yakalanma riskinin düzenli kahvaltı yapan çocuklara nazaran yüzde 27 daha fazla olduğunu Amerikan Kalp Birliği dergisi olan Circulation'da Temmuz 2013 sayısında belirtmişti. Yine araştırmalar kahvaltı yapmayan çocukların günün ilerleyen saatlerinde daha fazla acıkıp, fazla miktarda yiyecek tükettiklerini bu yeme düzenindeki bozulmanın da çocukluk çağı kolesterol, tansiyon, obezite ve diyabet için altta yatan nedeni tetikleyecek kadar tehlikeli olduğunu söylüyor. Araştırmacılar gece boyunca uzun süren açlık sonrasında çocukların, dengeli bir kahvaltı öğünü ile güne başlamamasının açlığın getirdiği fizyolojik olumsuz değişiklikler sayesinde birçok metabolik değerlerinin bozulabileceğine işaret ediyor. Düzenli kahvaltı yapmayarak uzun süreli vücudu aç bırakmak kan yağlarının yükselmesine, kan basıncının artmasına, insülin direncinin oluşmasına ve iyi huylu kolesterol olan HDL düzeyinin düşmesine neden olabiliyor. Kahvaltı yapmamak hastalıkları tetikleyebildiği gibi öğrenme, problem çözme, dikkat ve gün içi performans üzerine de olumsuz etkiler yaratıyor. Birçok araştırma kahvaltı yapmadan okula gelen çocukların problem çözme, okuma, yazma ve aritmetik gibi temel öğrenme becerilerinde güçleşmenin olduğuna dikkat çekiyor. Kahvaltı yapmayan çocuklarda huzursuzluk, baş dönmesi, karın ağrısı, uyuklama ve halsizlik diğer sorunlar olarak karşımıza çıkabiliyor. Ülkemizde yaklaşık 15 milyonu aşkın 6-10 yaş arası okul çağı çocuk bulunuyor. Yapılan bilimsel değerlendirmeler çocuklarda şişmanlık, zayıflık, demir eksikliği anemisi ve diş çürüklerinin sık görüldüğüne işaret ediyor. Öğrencilerin yüzde 40-50 gibi büyük bir kısmının düzenli olarak sağlıklı kahvaltı etmediği, çoğu çocuğun simit, gofret, yağlı poğaça, çikolata ve şarküteri ürünleri ile hazırlanmış sandviçleri yedikleri dikkat çekiyor. Bu tür bir kahvaltının hem çocuğun sağlığı koruyacak hem de öğrenme yeteneğini geliştirecek besin bileşenlerini sağlama olanağı yoktur. Kahvaltı çocuklar için en önemli öğündür. Kahvaltının uyandıktan sonra iki saat içinde yapılması beyin için gerekli olan glikoz yani sağlıklı karbonhidrat kaynağının sağlanması açısından oldukça önemlidir. Sağlıklı bir kahvaltı formülü; sağlıklı protein kaynakları olan süt, yumurta ve peynir başta olmak üzere yanında sağlıklı karbonhidratlar olan rafine edilmemiş tahıllardan yapılmış ekmek, doğal şeker olan bal ve taze sebze ile meyvelerden oluşmalıdır.

SAĞLIKLI PROTEİNLERLE BÜYÜME HIZLANIR

Çocukların gelişme dönemlerinde biyolojik değeri yüksek protein içeren süt, yumurta ve peynir gibi yiyeceklerin kahvaltıda bulundurulması vücut proteinlerinin yenilenmesi açısından son derece önemlidir. Çocuklarda gün içinde proteinden yetersiz beslenme çocuğun kas gelişiminin engellenmesine, bağışıklık sisteminin zayıflamasına ve kemik dokularının da gelişmemesine neden olabilir. Kahvaltıda her gün 1 yumurta yanına ya 1 su bardağı süt veya 2 ince dilim peynir mutlaka bulundurulmalıdır.

BAL BEYİN İÇİN GEREKLİ GLİKOZUN TEMEL KAYNAĞIDIR

Gece açlığı sonrası beyin ve kasların ihtiyacı olan kolay enerji kaynağı bal çocukların kahvaltısında her gün olması gereken doğal besindir. Bal içinde bulunan karbonhidratlar çocuğun güne enerjik bir başlangıç yapmasını sağlayan, bakterilerle savaşarak enfeksiyonlardan koruyan ve öksürüğe karşı kalkan olan süper bir yiyecektir. Bal, binlerce çiçeğin besleyici değerlerini taşıyarak enerji ihtiyacına büyük ölçüde katkı sağlar. Kahvaltıda çocuklara 1 yemek kaşığı kadar balı sütünün içinde veya ayrı olarak tükettirmek gerekmektedir.

RAFİNE EDİLMEMİŞ TAHILLAR TOKLUĞU ARTTIRIR

Kahvaltının sağlıklı olabilmesi için besin seçimlerinin yanında maksimum 500-600 kaloriyi de geçmeyecek şekilde planlanması çocuklar açısından önemlidir. Bu nedenle tam taneli tahıllardan 1-2 dilim ekmek hem tok kalmak hem de çocuğun direncinin artması açısından oldukça önemli. Çavdar, tam buğday, yulaf ve kepekli olmak üzere çeşitli ekmekleri sofraya eklemek oldukça önemlidir.

TAZE MEYVE VE ÇİĞ SEBZELER VİTAMİN DEPOSUDUR

Çocukların kahvaltı menüsüne bir porsiyon taze meyve ve bol çiğ taze sebze eklemeyi ihmal etmeyin. Taze meyve ve çiğ sebzelerle hem öğrenme için hem de hastalıklardan korunmak için gerekli olan vitaminleri desteklemiş olursunuz.

GÜNÜN BİLİMSEL NOTU:

Bal çocuk ve yetişkin beslenmesinde önemli yeri olan bir doğal yiyecektir. Ancak bal ile ilgili bazı konularda hâlâ bir kafa karışıklığının devam ettiğini gözlemliyorum. E-postalarıma sıklıkla düşen üç ana konuya açıklık getirmek istiyorum. Kristalleşen balın bozulduğuna inanılır. Oysa ki yaygın kanının aksine, gerçek bal bazen kristalleşir. Bu, bozulduğu anlamına gelmez. Kristalleştiği haliyle de tüketilebilir; besin değerini kaybetmez. Balı kristalleşme öncesindeki kıvamına getirmek mümkündür: benmari usulü (bir kabın içinde, suyla doğrudan temas ettirmeden) ısıtmak, kristalleşmenin çözülmesi için yeterlidir. İster petek, ister süzme olsun, gerçek balı sahtesinden ayırmak, son derece zordur. Kıvamına ya da rengine bakarak, koklayarak, hatta tadarak balın gerçeğini sahtesinden ayırt etmekse neredeyse olanaksızdır. En doğru, sağlıklı ve emin yol, laboratuvar analizidir. Petek bal tüketicide gerçek bal algısı yaratıyor. Hâlbuki balın petek halinde olması, onun gerçek bal olduğunu kanıtlamaz. Kovana konan şeker şurubu vb. maddelerin arılar tarafından bala dönüştürülmesi ile de petek bal elde edilebilir. Öte yandan petek balda analiz etme zorluğu vardır, petek balın analizi pratik ve ekonomik değildir. Petek balların hepsi sahtedir denemez ancak süzme ballar kontrollü, petek ballar kontrolsüzdür denebilir. Bu tür petek ballar çiçeklerin, bitkilerin, doğanın tadını, şifasını içermez. Unutmayın her süzme bal petekten gelir ama her petek bal gerçek değildir.

Günün sağlığı iyileştirici formülü:

Çocuklara pratik ama besleyici kahvaltı alternatifimi sizlerle paylaşmak istiyorum. Ballı çilekli yoğurt. Bu tarifle protein, sağlıklı doğal karbonhidrat ve taze meyveyi bir arada çocuklarınıza vermiş olacaksınız.

MALZEMELER:
1 su bardağı az yağlı yoğurt
1 yemek kaşığı yulaf kepeği
1 yemek kaşığı bal
1 tatlı kaşığı vanilya
1 çay bardağı çilek

YAPILIŞI:
Az yağlı yoğurdu mutfak robotuna dökün ve bal ile vanilyayı da ekleyerek krema haline gelinceye kadar çekin. Büyük bir kaseye bu karışımı dökün. Yulaf kepeğini ve çilekleri ikiye bölerek krema kıvamındaki karışıma atın, servis edin.

Yasal Uyarı: Yayınlanan köşe yazısı/haberin tüm hakları Turkuvaz Medya Grubuna aittir. Kaynak gösterilse dahi köşe yazısı/haberin tamamı özel izin alınmadan kullanılamaz.
Ancak alıntılanan köşe yazısı/haberin bir bölümü, alıntılanan habere aktif link verilerek kullanılabilir. Ayrıntılar için lütfen tıklayın.