YAZARA MAİL GÖNDER Kadınlara çift maaş

YAZARLAR

Eşini ve babasını kaybetmiş kadınlar için devlet maaş ödemeleri yapıyor. Üstelik bu kadınların kendi gelirleri de olabiliyor. Kafaları karıştıran ise çift maaş. İşte gelen yüzlerce sorunun cevabı...

Sosyal güvencesi olan eşini kaybetmiş kadınların veya ana/ babasını kaybetmiş çocukların hayatlarını devam ettirebilmeleri için sistem onlara bir gelir imkânı veriyor. Kocası ölen kadına; kocasının sigortalılık süresi uygunsa, kadının geliri olup olmadığına bakılmaksızın aylık bağlanıyor. Yetim kalan kız çocuklarına evlenmedikleri ve çalışmadıkları sürece, erkek çocuklara da öğrenci oldukları sürece (25 yaşa kadar) maaş ödeniyor.

DAVA AÇALIM MI?

En çok merak edilen mesele, bir kadının hem ölen kocasından hem de ölen babasından iki maaş alıp alamayacağı... Öncelikle söyleyelim, kocası ölen bir kadının çift maaş alma hakkı var. Kocası ölen bir kadın eğer emekli ise hem kendi emekli maaşını hem de kocasından kalanı alır. Yani çift maaş alır. Dul kadın çalışabilir. Hem kocasından hem de sigortalı olarak çalıştığı yerden maaş alır ve şartlar oluşursa emekli de olur. Gelelim hem kocadan hem babadan maaşa. Kız çocuk çalışmıyorsa, ölen anne-babasından aylık alıyor. Çalışmaya başlarsa, SSK ya da Bağ- Kur'dan bağlanan aylık kesiliyor. Emekli Sandığı'ndan bağlanan aylık ise kız çocuğu SSK'lı ya da Bağ-Kur'lu olarak çalışıyorsa, kesilmiyor. Memur olursa kesiliyor. Çalışmayan bekâr kız çocuğunun da çift maaş alma imkânı bulunuyor. 1 Ekim 2008'den itibaren, yetim kız çocuğunun ölen anne ve babasından iki maaş alma imkânı var. Yüksek olanın tamamını, diğerinin ise yarısını alıyor. Kız çocuğu, evlenince maaşı kesiliyor. 1 Ekim 2008'de 5510 Sayılı Yasa yürürlüğe girmeden önce, dul kalan ve çalışmayan kadına kurumlar (SSK, Bağ-Kur, Emekli Sandığı) farklı olmak şartıyla, hem kocadan hem babadan aylık veriliyordu. Ancak 1 Ekim 2008'den sonra hem babadan hem kocadan çift maaş kalktı. Gelelim 2012'deki Yargıtay kararına... Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2012/223 sayılı kararı ile hem babası hem kocası SSK'lı olan bir kadına çift maaş verildi. Kız çocuklarına yetim aylığı bağlanabilmesi için SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı kapsamından gelir veya aylık almama şartı 06.08.2003'de SSK mevzuatına girdi. Yargıtay 21. Hukuk Dairesi'nin 2011/2938 kararı, bu gerekçeyle her ikisi de SSK'lı olan eş veya babadan birisinin 06.08.2003 öncesi ölmüş olması halinde, SGK'dan çift aylık alınabileceğini ortaya koydu. Bu içtihat ile 02.08.2003'ten önce hem ölen kocası hem de ölen babası Bağ-Kur'lu olanların da çift maaş yolu açık. Çünkü aynı kural Bağ-Kur mevzuatına 02.08.2013 tarihinde getirildi. Hukukçular bu içtihatlarla dava açılabileceğini belirtiyor.

En az 900 gün

Dul maaşında, 01.10.2008'den sonra Bağ- Kurlular ve Emekli Sandığı'na tabi olanlar için 1800 gün, SSK'ya bağlı olanlar için ise 900 gün prim ödeme aranmaktadır. Bundan önceki durumlarda eksik günler doğum ya da askerlik borçlanmasıyla tamamlanabilmekteydi. Ama şimdi kabul edilmiyor. Fakat bu konuda Yargıtay 21. Hukuk Dairesi'nin kararı mevcut. O yüzden dava yoluyla borçlanarak eksik günlerin tamamlanabilme imkânı var. Bize göre de kanuna konulan 'her türlü borçlanma hariç 900 gün' sözü hakkaniyetle uyuşmamaktadır.

Milyonların gözü Ankara'da...

Sosyal güvenlik alanında bazı değişiklikler yapılmasıyla ilgili yasa tasarısı şu an Başbakanlık'ta. Tasarıdan milyonlarca insanın talepleri var: 4C'liler kadro bekliyor. İşçi kadrosundaki üniversite mezunları memurluk istiyor. 2005 sonrası memur olanlar bir derece, memurlar disiplin affı umuyor. İş ve meslek danışmanları (İMD) maaşlarında düzeltme bekliyor. Ayrıca dışarıdaki 7 bin İMD ise atanma bekliyor. Akademik personelin isteği ise zam.

Hafta tatili ücretli izne eklenir

2 yıldır bir işyerinde çalışıyorum. Yıllık izin hakkım ne kadar?
Bilgi verebilir misiniz? Betül IŞIK Yıllık izin için, deneme süresi de dahil 1 yıl çalışmak gerekiyor. Hizmet süresi; 1 ile 5 yıl (dahil) olanlara 14 gün, 5 ile 10 yıl (dahil) olanlara 20 gün, 15 yıl ve üstü olanlara ise 26 gün izin kullandırılır. Yıllık izin süresine rastlayan resmi tatiller ve haftalık izinler eklenir.

İki ayrı işyerinde çalışabilirsiniz

İşim gereği aynı anda iki farklı işyerinde çalışıyorum. Bunun emekliliğime faydası olur mu?
(ismi saklı) Bir kişinin birden fazla işyerinde sigortalı olarak çalışmasında bir sakınca yok. Farklı işyerlerinde çalışarak prim günlerinizi artıramazsınız. Her ikisi de prim yatırdığı halde bir ay için yine 30 gün kazanırsınız. Fakat prime esas kazançlarınız toplanır. Fazlası geri ödenir.

İşçinin ücreti parayla ödenir

Bir gıda firmasında çalışıyorum. İşverenimiz maaşlarımızın bir kısmını gıda olarak ödemek istiyor, biz istemiyoruz. Böyle bir ödeme olabilir mi? Serpil DUMAN
Yasaya göre çalışanların her türlü hakedişleri nakit olarak ödenir. Yani işvereniniz maaşınızı gıda ile ödeyemez. Üstelik eğer çalışan sayısı 10 ve üzerinde ise ücretleri bankaya yatırma zorunluluğu var.

Ne zaman emekli olurum?
16.07.1968 doğumluyum. 20.07.1986 sigorta başlangıcım, 6800 gün primim var. Ne zaman emekli olurum? Sinan YERLİ
Yıl ve prim şartlarınız tamamlanmış. 49 yaşınızın dolacağı 16.07.2017 tarihinde emekli olabilirsiniz.
01.06.1990'da işe girdim. Doğum tarihim 12.04.1971. Prim günüm 6056. 1992'de bir doğum yaptım. Ne zaman emekli olurum? Filiz SARIGÜL
20 yıl, 47 yaş ve 5450 prim günü şartlarına tabisiniz. Yıl ve prim şartlarınız tamamlanmış. Yaş şartınız ise 12.04. 2018 tarihinde tamamlanacak. Doğum borçlanması yapmanıza gerek yok, çünkü primleriniz tamam. Boşuna para ödemeyin. Emeklilik tarihiniz 12.04.2018.
08.06.1976 doğumluyum. 01.04.2000'de işe girdim. 1831 prim günüm var. Ne zaman emekli olabilirim? Serap ÜÇERLİ
58 yaş ve 7 bin prim günü şartlarına tabisiniz. Çalışmaya devam edin. Primlerinizi tamamlayıp, 58 yaşın dolacağı 08.06.2034 tarihinde emekli olabilirsiniz. Çalışma imkânınız yoksa 4500 günü tamamlayıp, 58 yaşınızı da bekleyebilirsiniz. 2000 yılından sonra doğum yaparsanız, bunlardan iki tanesini de borçlanabilirsiniz.
1980 doğumluyum. 1999 ilk sigortam stajer olarak yapıldı fakat prim ödenmemiş. 2006 yılından itibaren primlerim ödeniyor. Kaç yaşında emekli olabilirim? Aysun DEMİR
Stajer olarak yapılan çalışmalar ve ödenen primler emeklilik hesabından sayılmıyor. Bu yüzden emeklilik hesabınız 2006 yılından itibaren olacak. Buna göre de 58 yaşınızın dolması ve prim gününüzün 7 bin olması gerekiyor.

Sorularınızı bekliyoruz
Her cumartesi bu köşede çalışma hayatıyla ilgili soru ve sorunlarınızı gündeme getiriyoruz. Siz de yaşadıklarınızı ve sorularınızı bizesorun@sabah.com.tr adresine gönderebilirsiniz.

HAFTA İÇİ HER GÜN SAAT 15.25'TE A HABER'DE BİZE SORUN PROGRAMI'NDA SORULARINIZI CEVAPLIYORUZ…
Tel: 0212 300 66 66



Yasal Uyarı: Yayınlanan köşe yazısı/haberin tüm hakları Turkuvaz Medya Grubuna aittir. Kaynak gösterilse dahi köşe yazısı/haberin tamamı özel izin alınmadan kullanılamaz.
Ancak alıntılanan köşe yazısı/haberin bir bölümü, alıntılanan habere aktif link verilerek kullanılabilir. Ayrıntılar için lütfen tıklayın.