Çocuklarda diş çürüğüne dikkat

Diş Hekimi Dr. Özge Bektaş, çocuklarda diş çürüğüne neden olan faktörleri açıklayarak, diş konusunda bebeklikten itibaren dikkat edilmesi gerektiğini belirterek, “Bebeklerin dişleri suyla ıslatılmış bir gazlı bez ile ya da parmak fırçaları ile her beslenmeden sonra mutlaka temizlenmelidir” dedi.

Giriş Tarihi: 8.7.2020 08:51 ABONE OL
Çocuklarda diş çürüğüne dikkat

Ağız ve diş sağlığı sadece büyükler için değil çocuklar için de çok dikkat edilmesi gereken bir sağlık konusu. Diş Hekimliği Fakültesi Dr. Öğr. Üyesi Özge Bektaş da bu anlamda çocuklarda diş çürüğü ve tedavi yöntemlerinin yanı sıra ağız ve diş sağlığı hakkında bilgilendirmelerde bulundu. Dr. Bektaş, diş çürüğünün, karyojenik (çürük yapıcı) plak bakterilerinin karbonhidratları fermente etmesiyle oluşan organik asitlerin, dişin mineralize olan mine ve dentin dokularını parçalamasıyla ortaya çıkan enfeksiyöz bir hastalık olduğunu belirterek, ''Dünya genelinde görülen en yaygın enfeksiyöz hastalıklardandır. İlerleyici doğası nedeniyle tedavi edilmediği durumlarda diş ve çevre dokuların enfeksiyonuna yol açtığı gibi genel vücut sağlığını da olumsuz etkilemektedir. Bu nedenle öncelikle diş çürüğünün başlamadan önceki aşamalarına yönelik ağız hijyen alışkanlıklarının kazandırılması, uygun koruyucu ve önleyici uygulamaların geliştirilmesi; çürük belirtisinin ilk görüldüğü aşamada ise çocuğa ve hastalığın şiddetine uygun bireysel tedavi yöntemleri uygulanmalıdır'' dedi.

ÇÜRÜĞE NEDEN OLAN 4 ANA FAKTÖR

Çocuklarda diş çürüğünün sebeplerine değinen Özge Bektaş, ''Diş çürüğüne neden olan faktörler çocuklarda hem çürüğün başlamasından hem de çürüğün gelişiminden sorumludur. Genetik faktörlerin etkisi olmasına rağmen diş çürüğü esas olarak çevre koşullarından etkilenen kazanılmış bir hastalıktır. Çürük lezyonunun oluşabilmesi için aynı anda karşılıklı olarak birbirini etkileyen 4 ana faktörün bulunması gerekir'' diye konuştu.

Pedodonti Uzmanı Özge Bektaş, birbirini etkileyen bu dört ana faktörü açıkladı:

DİŞİN ÇÜRÜK OLUŞUMUNA YATKIN OLMASI

''Çürüğün oluşması için öncelikle, ağız içinde çürüğe yatkın bir dişin bulunması gerekir. Dişlerin çürüğe karşı yatkınlığını artıran faktörler kısaca; dişin yapısal özelliği, dişlerdeki çapraşıklığa yol açan anormal sıralanmalar, dişin gelişimsel bozuklukları ve dişin yeni sürmüş olması şeklindedir''

PLAK

"Çürüğün oluşumunda ve ilerlemesinde diş yüzeyinde bulunan mikroorganizmaların oluşturduğu plak önemli rol oynamaktadır. Bu nedenle özellikle gıda birikiminin yoğun olduğu arka dişlerin birbirleri ile temas ettikleri bölgelerde plak birikimi ve çürük gelişiminin önlenmesi için etkin plak kontrolü(düzenli diş fırçalama ve diş ipi kullanımı ile) sağlanmalıdır."



KARYOJENİK GIDALAR

"Diş çürüğünün oluşumunda karbonhidratların çürük yapıcı bakteriler tarafından parçalanarak asit ortaya çıkarması etkilidir. Bu nedenle özellikle ara öğünlerde şekerli ve asitli gıdaların tüketilmemesi gerekir. Proteinler ise hem dişin gelişimi sırasında hem de dişler çıktıktan sonra mutlaka tüketilmelidir. Peynir özellikle şekerli gıda tüketimi sonrası dişleri çürüğe karşı korumaktadır."

GIDALARIN AĞIZDA KALMA SÜRESİ

"Yumuşak ve diş yüzeyindeki temizlenemeyen girintili çıkıntılı bölgelere kolayca yapışabilen besin türleri ağız ortamında uzun süre kalmaktadır. Özellikle öğün aralarında atıştırma şeklinde tekrarlanan karbonhidrat içerikli gıda alımı ve bebeklerde gece uykusundan önce/uyku arasında yapılan beslenme bakterilerin diş yüzeyinde çoğalmasına ve çürüğe neden olmaktadır."

ÇOCUKLARDA DİŞ ÇÜRÜĞÜ NASIL TEDAVİ EDİLİR

Dr. Bektaş, çocuk diş hekimliğinde öncelikli konunun; düzenli ağız bakımı ve plak birikiminin önlenmesi ile hastalığın oluşmadan engellenmesi olduğuna vurgu yaparak, ''Tedavinin geciktiği ve çürüğün ilerlediği durumlarda ise genel olarak ağızda dişin sağlıklı olarak tutulması amacıyla çürüğün temizlenerek uygun materyallerle tedavisinin yapılması, aşırı düzeyde ilerlemiş çürüklerin tedavisi için ise enfeksiyona neden olma riski nedeniyle çekim işlemi yapılması gerekmektedir'' dedi.

ÇOCUKLARIN DİŞ FIRÇASI NASIL OLMALIDIR

Ağız hijyen eğitiminin çok önemli olduğunu söyleyen Bektaş, "Diş çürüğüne neden olan plağın mekanik olarak kaldırılmasında; fırçalama ve ara yüz temizliği(diş ipi kullanımı) önemli ölçüde yer almaktadır. Plak kontrolüne ilk süt dişinin sürmesiyle başlanmalıdır. Bebeklerin dişleri suyla ıslatılmış bir gazlı bez ile ya da parmak fırçaları ile her beslenmeden sonra mutlaka temizlenmelidir. Çocukların ise kullanacağı diş fırçalarının boyutları yaşlarına uygun, kılları orta sertlikte ve kıl demetlerinin uçları yuvarlatılmış olmalıdır. Çocukların el becerileri sınırlı olduğundan diş fırçasının sapının çocuğun rahatça kavrayabilmesi için geniş olması önemlidir. Elektrikli diş fırçaları daha kısa sürede etkili bir temizlik sağladığı ve çocuğun ağız hijyenine yönelik motivasyonunu artırdığı için önerilmektedir. Ayrıca diş fırçaları düzenli aralıklarla değiştirilmelidir" şeklinde konuştu.

DİŞLER NE ZAMAN FIRÇALANMALIDIR? YATMADAN ÖNCE AĞIZ ÇALKALAMAYIN

Genel olarak sabah ve akşam günde en az iki kez dişler fırçalanmalıdır" diyerek sözlerine devam eden Bektaş, "Çürük yapıcı besinlerin alınmasından 10 dk. sonra plak pH'ı en düşük düzeye inmektedir. Bu nedenle diş temizliğinin yemeklerden sonra ilk 10 dk. içerisinde yapılması ile çürüğün önemli oranda azaldığı bilinmektedir. Ancak asitli gıdalar (portakal, limon gibi) yenildiği/içildiği durumlarda mine yüzeyini aşındırmamak için dişler 30 dakika sonra fırçalanmalıdır. Yatmadan önce de dişler mutlaka fırçalanmalı ve ağız çalkalanmamalıdır. Çünkü tükürüğün azaldığı uyku durumunda çürük daha kolay oluşmaktadır. Buna ek olarak florür içerikli diş macununun dişler üzerinde kalması dişin çürük oluşumuna karşı direncini artırmaktadır" dedi.

HANGİ DİŞ MACUNU, NE KADAR KULLANILMALIDIR?

Ayrıca diş macunu konusunda da tavsiyelerde bulunan Bektaş, "Küçük çocuklarda florürlü diş macunu kullanımında çocuğun yutma riski vardır. Ayrıca ilk 3 sene florozis açısından en kritik dönemdir. Bu nedenle ebeveynler küçük çocuklarda sadece önerilen miktarda diş macunu kullanımı ve 7 yaşına kadar çocukların mutlaka ebeveyn gözetiminde diş fırçalamaları konusunda uyarılmalıdır. Minenin olgunlaşması tamamlandıktan sonra (7-8 yaş) florozis riski yoktur. 6 yaşından sonra yutma refleksi geliştiğinden bu yaştan sonra macunu yutma riski de kalmayacaktır. Florozis riskini önlemek için 3 yaşına kadar sürüntü (0.1 gram diş macunu) şeklinde, 3-6 yaş arası bezelye tanesi kadar( 0.25 gram diş macunu) diş macunu kullanımı önerilmektedir. Eğer çocuğun ağzında çürük yoksa florozis riskini önlemek için 500ppm florür içeren diş macunu kullanılması önerilir. Ancak çocuk 6 yaşından küçük ve ağzında çok sayıda çürük varsa koruyucu amaçla 1000ppm florür içeren bir diş macunu önerilir" diye konuştu.

ARKADAŞINA GÖNDER
Çocuklarda diş çürüğüne dikkat
* Birden fazla kişiye göndermek için, mail adresleri arasına “ ; ” koyunuz
SON DAKİKA