Kurban Bayramında çalışmak zorunlu mu?

4857 sayılı İş Kanunu'nun 44'üncü maddesinde, "Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışılıp çalışılmayacağı iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesi ile kararlaştırılır." hükmü yer almaktadır. Bu nedenle, iş sözleşmesinde veya toplu iş sözleşmesinde bayramda çalışılacağına dair hüküm varsa işçi çalışmakla yükümlüdür. Böyle bir hüküm yoksa işçinin onayı olmadan bayramda çalıştırılması mümkün değildir.

KURBAN BAYRAMINDA İŞE GİTMEYEN İŞÇİ İŞTEN ÇIKARILABİLİR Mİ?

İş sözleşmesinde bayramda çalışma yükümlülüğü bulunmasına rağmen işçinin haklı bir mazereti olmaksızın işe gelmemesi durumunda, bu durum devamsızlık sayılır ve işverene haklı nedenle fesih hakkı doğurabilir. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25/II-g maddesine göre, işçinin ardı ardına iki iş günü mazeretsiz devamsızlığı işverene haklı nedenle derhal fesih hakkı verebilir. Ancak sözleşmede bayramda çalışma yükümlülüğü yoksa, işe gelmemek devamsızlık sayılmaz ve fesih sebebi oluşturmaz.

BAYRAM ÇALIŞMASI KARŞILIĞINDA İZİN VERİLEBİLİR Mİ?

Kural olarak hayır. Bayram çalışmasının karşılığı olarak yalnızca izin verilmesi mevzuata aykırıdır. 4857 sayılı İş Kanunu'nun "Genel tatil ücreti" başlıklı 47'nci maddesinde; "Bu Kanun kapsamına giren işyerlerinde çalışan işçilere, kanunlarda ulusal bayram ve genel tatil günü olarak kabul edilen günlerde çalışmazlarsa, bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücretleri tam olarak, tatil yapmayarak çalışırlarsa ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücreti ödenir. Yüzde usulünün uygulandığı işyerlerinde işçilerin ulusal bayram ve genel tatil ücretleri işverence işçiye ödenir." hükmü yer almaktadır.

İş Kanunu'nun 47'nci maddesi gereği ücret ödenmesi zorunludur. Serbest zaman uygulaması, mezkur kanunun 41'inci maddesinde düzenlenen fazla çalışmalara özgüdür ve genel tatil günleri için uygulanamaz. Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre de bayram çalışmasının karşılığı nakden ödenmelidir, izinle karşılanamaz.

RESMî TATİLDE ÇALIŞAN İŞÇİNİN ÜCRETİ NASIL HESAPLANIR?

Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışan işçilere yapılacak ödeme, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 47'nci maddesinde düzenlenmiştir. Kanuna göre işçi, resmî tatil gününde çalışmasa bile o günün ücretini tam olarak alır. İşçinin tatil gününde çalıştırılması hâlinde ise normal günlük ücretine ek olarak ayrıca bir günlük daha ücret ödenmesi gerekir. Bu nedenle resmî tatilde çalışan işçi, o gün için toplamda iki günlük ücrete hak kazanmış olur.

BİR SAATLİK ÇALIŞMA DA TAM ÜCRET HAKKI DOĞURUR

Bayram günü yapılan çalışmanın süresi önemli değildir. Kanunda, resmî tatil gününde yapılan çalışmanın süresine ilişkin herhangi bir alt sınır belirlenmemiştir. Bu nedenle işçinin tatil gününde kısa süreli çalıştırılması sonucu değiştirmez. İşçi, resmî tatilde bir saat dahi çalışmış olsa, o gün için tam günlük ilave ücrete hak kazanır. Bu husus Yargıtay uygulamalarıyla da kabul edilmektedir.

BAYRAMDA ÇALIŞMANIN İSPATI KİME AİTTİR?

İşçi bayramda çalıştığını ispat etmekle yükümlüdür. Ancak bu çalışmanın karşılığının ödendiğini ispat yükü işverene aittir. İşveren bu durumu genellikle banka kayıtları ve imzalı bordrolarla ispat eder.