Efdalüddin-i Kaşani Kimdir?

Hayatı hakkında yeterli bilgi yoktur. Daha çok Baba Efdal diye tanınır. Nisbesinden, Kâşân'a 42 km. mesafede bulunan Merak'ta doğduğu anlaşılmaktadır. Doğum tarihi için verilen 582 (1186) ve 592 (1196) yılları kesin değildir. Eserlerinden çok iyi bir öğrenim gördüğü anlaşılan Baba Efdal'in Nasîrüddîn-i Tûsî ile (ö. 672/1274) ilişkilerine dair tezkirelerde verilen bilgiler yanlıştır. Tûsî ile ilişkisi, hocası Kemâleddin Muhammed Hâsib'in onun öğrencisi olmasından ibarettir. Bu yanlışlığa yol açan iki rubâî de Nasîrüddîn-i Tûsî'ye ait değildir. Ayrıca onun Baba Efdal'i korumak amacıyla Hülâgû'nun Kâşân'ı yakıp yıkmasına engel olduğuna dair rivayet de muhtemelen hayal ürünüdür. Efdalüddin'in ölümü için verilen 654 (1256), 664 (1266), Receb 666 (Nisan 1268) ve 667 (1268-69) tarihlerinin doğruluğu da şüphelidir. Ancak Kâtib Çelebi'nin iki defa tekrarladığı 667 yılının daha doğru olma ihtimali vardır. Mezarı Merak'tadır.

Şair olmakla birlikte tasavvufî ve felsefî yönü daha ağır basan Efdalüddîn-i Kâşânî, eserlerinin büyük bir bölümünü özellikle İbn Sînâ'nın etkisiyle Farsça yazmış, gerek eserleri gerekse tercümeleriyle Farsça felsefe dilinin gelişmesinde büyük katkıları olmuştur. Ele aldığı konuları geniş bilgisi sayesinde kolay ve anlaşılabilir bir dille çözmeye çalışmış, mensur eserlerinde kullanmaktan çekindiği tasavvufî terim ve kavramlara şiir ve mektuplarında yer vermiştir.

Kaynak: Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi


BİZE ULAŞIN
BİZE ULAŞIN