Fleischer Heinrich Leberecht Kimdir?

21 Şubat 1801'de Saksonya Krallığı'na bağlı Schandau kasabasında dünyaya geldi. 1814 yılında Bautzen'de koleje başladı. 1819-1824 yılları arasında Leipzig Üniversitesi'nde ilâhiyat tahsil etti. Ardından 1824-1828 yıllarında Paris'te Arapça, Farsça ve Türkçe okudu. 1831'de Saksonya'nın başşehri Dresden'de bulunan Kreuzschule yüksek ruhban okulunda profesör oldu. 1835'te Leipzig Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi'nde, 1840'tan itibaren de aynı üniversitenin Felsefe Fakültesi'nde Şark dilleri profesörlüğü yaptı; onun faaliyetleriyle bu üniversite Arap dili ve edebiyatı alanında öncü durumuna geldi. Fleischer, Paris'teki Société Asiatique ve Londra'daki Royal Asiatic Society örnek alınarak 1845 yılında Almanya'da kurulan Deutsche Morgenländische Gesellschaft'ın en müteşebbis ve faal üyelerinden biriydi. Onun teşkilâtçılık sahasındaki özel yeteneği sayesinde bu meşhur kuruluşun ilerideki semereli çalışmalarına sağlam bir temel atılabildi. Fleischer daha çok neşir çalışmalarına dikkat harcadı; gerek cemiyetin yayın organı olan Zeitschrift der Deutschen Morgenländischen Gesellschaft'ın (ZDMG), gerekse "Abhandlungen für die Kunde des Morgenlandes" (AKM) adı altında çıkarılan eserler dizisinin ve özellikle de Arap dilciliğine ilişkin münferit eserlerin yayımlanmasında hizmeti büyüktür. Bu arada M. Amaris'in Biblioteca Arabo-Sicula'sı, Wüstenfeld'in Kutbüddin en-Nehrevâlî'ye ait el-İʿlâm bi-aʿlâmi Beytillâhi'l-Ḥaram ve Yâkūt el-Hamevî'ye ait Muʿcemü'l-büldân, Flügel'in İbnü'n-Nedîm'e ait el-Fihrist, Wright'in Müberred'e ait el-Kâmil ve Tornberg'in İbnü'l-Esîr'e ait el-Kâmil adlı eserlerinin neşirleri hakkında mütalaa ve tenkitlerde bulunmuştur. Kendisine ait Beiträge zur arabischen Sprachkunde'de hocası De Sacy'nin Grammaire arabe'ını ele alarak köklü değişikliklerle yeniden düzenledi. Çağdaşı birçok şarkiyatçının aksine Fleischer Arap dilciliğinin temellerini klasik Arap gramercilerinin attığını savunmuş, ancak onların kurdukları nazariyelerin modern dilcilik anlayışına uymadığını da kabul ederek Arapça'nın cümle bilgisini geliştiren Ewald'ın bu hususta vardığı sonuçları bütünüyle benimsemiş ve onu takdir etmiştir.

10 Şubat 1888 tarihinde Leipzig'de vefat eden Fleischer'i asrın en büyük şarkiyatçısı düzeyine getiren etken yazarlığından çok üniversite hocalığıdır. Yetiştirdiği kadrolar arasında I. Goldziher, V. Rosen, Danimarkalı A. W. F. Mehren, Norveçli J. P. Broch, Çek J. Kosut ve Almanlar'dan J. Barth, M. Hartmann, K. H. Graf, Türkolog F. Behrnauer, ilâhiyatçı F. Delitzsch gibi ünlü ilim adamlarını saymak mümkündür.

Kaynak: Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi

BİZE ULAŞIN
BİZE ULAŞIN