Son Dakika: Bir dönem İran dosyasında aynı masada oturan iki liderin ilişkisi tersine döndü. New York Times'a göre Trump yönetimi, Netanyahu'yu kritik süreçlerden uzaklaştırırken Tel Aviv gelişmeleri farklı kanallardan takip etmek zorunda kaldı.
ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu arasındaki savaş ortaklığı, İran dosyasında dikkat çekici bir dönüşüm geçirdi.
NETANYAHU KARAR MEKANİZMASININ DIŞINA İTİLDİ
Amerikan gazetesi New York Times'ın (NYT) kapsamlı analizine göre, savaşın ilk günlerinde Washington'un en yakın ortağı gibi hareket eden Netanyahu, süreç ilerledikçe İran konusunda giderek karar mekanizmasının dışına itildi.
Habere göre İsrail yönetimi, ABD ile İran arasında yürütülen ateşkes ve diplomatik temaslardan büyük ölçüde habersiz bırakıldı.
SAVAŞIN İLK GÜNLERİNDE İKİ LİDER BİRLİKTE KARAR ALDI
NYT'ye göre 28 Şubat'ta İran'a yönelik operasyon öncesinde Netanyahu, Trump ile birlikte Beyaz Saray'daki kriz toplantılarında yer aldı.
İsrail Başbakanı'nın bu süreçte yalnızca katılımcı değil, yön veren isimlerden biri olduğu ifade edildi.
Netanyahu'nun, ortak ABD-İsrail operasyonunun İran yönetiminin çöküşüne kadar gidebileceğini savunduğu aktarıldı.
İsrail kamuoyuna da benzer bir tablo sunan Netanyahu, savaşın ilk döneminde Trump ile "neredeyse her gün" görüştüğünü söylemiş, iki liderin birlikte kararlar aldığını belirtmişti.
HEDEFLER GERÇEKLEŞMEDİ, WASHİNGTON'UN ÖNCELİĞİ DEĞİŞTİ
Ancak savaş ilerledikçe ABD ile İsrail'in hedefleri arasında farklılıklar ortaya çıkmaya başladı.
İsrail savaşın başında üç temel hedef belirlemişti:
NYT'ye göre bu hedeflerin hiçbiri gerçekleşmedi.
İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatmasıyla enerji fiyatlarının yükselmesi, Washington üzerindeki baskıyı artırdı.
Bunun ardından Trump yönetiminin önceliğinin savaşı büyütmek yerine çatışmayı sonlandırmaya yöneldiği aktarıldı.
Haberde, Trump çevresindeki birçok ismin başından beri "yönetim değişikliği" fikrine mesafeli yaklaştığı da belirtildi.
NETANYAHU OYUN DIŞI KALDI
NYT'nin aktardığına göre süreçte en dikkat çekici değişim, İsrail'in müzakere masasındaki konumunda yaşandı.
İsrailli yetkililer, Trump yönetiminin İran ile yürütülen görüşmelerde Tel Aviv'i büyük ölçüde devre dışı bıraktığını bildirdi.
Habere göre İsrail tarafı, Washington ile Tahran arasındaki gelişmeleri doğrudan öğrenemediği için bölgesel temaslar, diplomatik bağlantılar ve İran içindeki istihbarat kaynakları üzerinden bilgi toplamaya başladı.
Gazete, bu durumu "kokpitten ekonomi sınıfına gönderilmek" ifadeleriyle yorumladı.
TRUMP'TAN NETANYAHU'YA FREN
NYT'ye göre Trump yönetimi savaş sırasında İsrail'in bazı askeri planlarına başlangıçta onay verse de sonrasında geri adımlar attı.
Bunlar arasında İran'daki enerji altyapısına yönelik saldırıların sınırlandırılması ve İsrail'in bazı operasyonlarını yavaşlatmasının istenmesi yer aldı.
Haberde Trump'ın Netanyahu'yu savaş ortağı olarak gördüğü ancak İran ile diplomatik çözüm sürecinde onu sınırlanması gereken bir aktör olarak değerlendirdiği öne sürüldü.
NETANYAHU SÖYLEMİNİ DEĞİŞTİRMEK ZORUNDA KALDI
Savaşın ilk günlerinde İran kaynaklı tehditlerin tamamen ortadan kaldırılacağını savunan Netanyahu'nun, süreç ilerledikçe söylemini değiştirdiği belirtildi.
İsrail Başbakanı'nın daha sonra askeri hedeflerden çok ABD ile kurulan ittifakı öne çıkarmaya başladığı ifade edildi.
NYT'ye göre Netanyahu, artık İran'daki sonuçlardan ziyade Trump ile kurduğu ilişkinin İsrail'e sağladığı stratejik avantajı vurguluyor.
İSRAİL İÇİN SİYASİ RİSK BÜYÜYOR
Gazeteye göre yaşanan gelişmeler Netanyahu açısından yalnızca dış politika sorunu değil, aynı zamanda iç siyasette de ciddi bir risk oluşturuyor.
Çünkü Netanyahu uzun yıllardır İsrail kamuoyuna, Washington üzerindeki etkisini en büyük siyasi kozlarından biri olarak sundu.
Ancak NYT'nin değerlendirmesine göre İran dosyasında yaşanan son gelişmeler, Trump ile Netanyahu arasındaki ilişkinin artık eskisi kadar eşit bir ortaklığa dayanmadığını gösteriyor.
