10 trilyon güneş gücüyle patladı! Tüm zamanların en güçlü kara delik patlaması...
Astronomlar, evrenin 10 milyar yıl ötesinden gelen ışıkla, şimdiye kadar kaydedilen en güçlü ve en uzak kara delik patlamasını tespit etti. Caltech’ten astrofizikçi Matthew Graham liderliğindeki ekip, bu devasa olayın, Güneş’in 500 milyon katı kütleye sahip süper kütleli bir kara deliğin, talihsiz bir yıldızı yutması sonucu gerçekleştiğini belirtti. Bu tür olaylar, gelgit bozulma olayı (TDE) olarak biliniyor.
J2245+3743 adı verilen kara delik, 2018'de aniden 40 kat parlaklaşarak, "Scary Barbie" olarak adlandırılan önceki en güçlü AGN (aktif galaktik çekirdek) parlamasından 30 kat daha parlak bir zirveye ulaştı. Araştırmacılar, açığa çıkan enerjinin yaklaşık 10^54 erg olduğunu, yani Güneş'in tamamının elektromanyetik enerjiye dönüşmesiyle eşdeğer olduğunu belirtiyor.
Yıldız, kara deliğe çok yakın geçince dev gelgit kuvvetleriyle parçalanmış ve bir disk oluşturarak kara deliğe doğru çekilmiş. Araştırmacılar, disk içindeki maddelerin yıldızların kütlesini artırabileceğini ve bunun bu kadar büyük bir yıldız oluşumuna yol açmış olabileceğini söylüyor.
Kara delik, parçalanan yıldızı yutmaya devam ediyor ve altı yıldır gözlemlerimize göre hâlâ önceki parlaklığının iki katından fazla ışık yayıyor. Bu süreç, evrenin genişlemesinden kaynaklanan kozmolojik zaman genişlemesi nedeniyle bize yavaş oynatılıyormuş gibi görünüyor.
Çalışma Nature Astronomy dergisinde yayımlandı.