56 milyon yıl önce yaşanan felaket geri mi dönüyor?
Yaklaşık 56 milyon yıl önce Dünya, 5.000 yıl içinde 6°C’lik ani bir ısınmayla sonuçlanan Paleosen–Eosen Termal Maksimumu (PETM) adı verilen büyük bir iklim felaketi yaşamıştı. Yeni araştırmalar, bu dönemde bitkilerin hızla değişen koşullara uyum sağlayamadığını ve atmosferden karbon çekme kapasitelerinin ciddi şekilde azaldığını ortaya koyuyor. Bilim insanlarına göre benzer bir süreç bugün yeniden yaşanabilir—üstelik çok daha hızlı bir şekilde.
Bitkiler, fotosentez yoluyla atmosferdeki karbonu emerek iklimin düzenlenmesinde kritik rol oynuyor. Ancak PETM döneminde yaşanan ekstrem ısınma, birçok bitki türünün küçülmesine ve karbon depolama kapasitesinin azalmasına yol açmıştı. Araştırmacılar, özellikle orta enlemlerdeki bölgelerde daha küçük ve kuraklığa dayanıklı türlerin baskın hale geldiğini, fakat bu bitkilerin karbon depolamada daha yetersiz olduğunu belirtiyor.
Yüksek enlemlerde ise bitki örtüsü artmış olsa da, küresel karbon emilimi 100.000 yıla yakın süre düşük kaldı. Bilim insanları, günümüzde iklim değişikliğinin PETM dönemine göre 10 kat daha hızlı ilerlediğine dikkat çekiyor. Bu hız, bitkilerin uyum sağlama kapasitesini aşarsa, modern ekosistemlerin karbon depolama yeteneği ciddi risk altına girebilir ve iklim krizinin etkileri daha uzun süre kalıcı olabilir.