Kara delik dehşeti: 400 milyar Güneş gücünde patlama bilim insanlarını şoke etti
Astronomlar, şimdiye kadar gözlemlenen en güçlü kozmik patlamalardan birine tanıklık etti. “Whippet” takma adı verilen bu olayda, aşırı büyük bir yıldız bir kara deliğe fazla yaklaşarak parçalandı ve yok olurken, 400 milyar Güneş’e eşdeğer enerji açığa çıktı. Resmî adı AT2024wpp olan bu olay, “gelgit bozulma olayı” (Tidal Disruption Event – TDE) olarak bilinen nadir ve son derece şiddetli bir kozmik sürecin olağanüstü bir örneği.
TDE'ler, bir yıldızın kara deliğin yoğun kütle çekimine kapılmasıyla meydana geliyor. Bu süreçte yıldız hem sıkışıyor hem de uzayarak "kozmik spagetti" gibi ince şeritlere ayrılıyor. Ortaya çıkan gaz ve toz, kara deliğin etrafında bir birikim diski oluştururken, maddenin bir kısmı güçlü jetler halinde uzaya fırlatılıyor.
Liverpool John Moores Üniversitesi'nden Daniel Perley, bu patlamanın şimdiye kadar görülen benzer olaylardan çok daha enerjik olduğunu vurgulayarak, "Bu, yıldız çökmesiyle oluşan bilinen tüm patlamalardan daha güçlü," dedi.
Kaliforniya'daki Palomar Gözlemevi'nde tespit edilen Whippet, Dünya'dan yaklaşık 1,1 milyar ışık yılı uzaklıkta bulunuyor. Gözlemler, olayın sıradan bir süpernova olmadığını, yüksek sıcaklık ve X-ışını yayılımıyla bir kara deliğin yıldızı parçalaması sonucu oluştuğunu doğruladı. Araştırma, kara deliklerin nasıl oluştuğunu ve büyüdüğünü anlamak açısından önemli ipuçları sunuyor.