Güneş’in dev fırtınası Mars’ı vurdu: ESA yörünge araçları o anlara tanıklık etti
Mayıs 2024'te Güneş'te meydana gelen ve son 20 yılın en güçlüsü olarak nitelendirilen dev güneş fırtınası, yalnızca Dünya’yı değil Kızıl Gezegen Mars’ı da vurdu. ESA’nın Mars Express ve ExoMars Trace Gas Orbiter (TGO) araçları, bu "süper fırtınanın" Mars atmosferinde yarattığı devasa değişimleri anbean kaydetti.
Araştırma sonuçlarına göre fırtına, Mars'ın üst atmosferini adeta elektron yağmuruna tuttu. Atmosferin belirli katmanlarındaki elektron yoğunluğunda %278'e varan rekor artışlar gözlemlendi. Bu durum, şimdiye kadar Mars'ta kaydedilen en büyük atmosferik tepki olarak tarihe geçti. Fırtınanın şiddeti o kadar yüksekti ki, her iki yörünge aracında da geçici bilgisayar hataları oluştu; ancak radyasyona dayanıklı sistemleri sayesinde araçlar hızla normale döndü.
Bilim insanları bu verileri elde etmek için "radyo okültasyonu" adı verilen, bir uzay aracından diğerine sinyal gönderilmesine dayalı öncü bir teknik kullandı. Dünya'nın aksine güçlü bir manyetik kalkanı bulunmayan Mars'ın, güneş rüzgarları nedeniyle atmosferini ve suyunu nasıl kaybettiğini anlamak açısından bu gözlemler kritik önem taşıyor. Ayrıca fırtınanın neden olduğu yoğun elektron tabakasının, gelecekteki görevlerde yüzey radarlarıyla iletişimi engelleyebileceği uyarısı yapıldı. Bu olay, uzay hava durumu tahminlerinin sadece Dünya için değil, diğer gezegen keşifleri için de ne kadar hayati olduğunu bir kez daha kanıtladı.