Einstein yine haklı çıktı: Genel Görelilik Teorisi ile bir magnetarın doğumu kanıtlandı!
Gökbilimciler, evrenin en uç noktalarındaki devasa bir patlamayı takip ederek 16 yıldır kanıt bekleyen bir teoriyi doğrulamayı başardı. SN 2024afav adı verilen süper parlak süpernovayı inceleyen araştırmacılar, ilk kez bir magnetarın doğumuna ve bu devasa kozmik motorun çevresini nasıl şekillendirdiğine tanıklık etti.
Gökbilimciler, evrenin en uç noktalarındaki devasa bir patlamayı takip ederek 16 yıldır kanıt bekleyen bir teoriyi doğrulamayı başardı. Dünya'dan yaklaşık 1 milyar ışık yılı uzaklıktaki SN 2024afav adlı süper parlak süpernovayı inceleyen araştırmacılar, ilk kez bir magnetarın doğumuna ve bu devasa kozmik motorun çevresini nasıl şekillendirdiğine tanıklık etti. Büyük kütleli yıldızlar ömürlerini tamamladığında merkezleri kendi içine çökerek nötron yıldızlarını veya kara delikleri oluştururken, yaşamı süresince güçlü bir manyetik alana sahip olanlar ise Dünya'nınkinden trilyonlarca kat daha güçlü bir manyetik alana sahip olan magnetarlara dönüşüyor.
2008 yılında astrofizikçi Dan Kasen, normalden 10 kat daha parlak olan "süper parlak" süpernovaların merkezindeki gizli bir magnetar tarafından beslendiğini öne sürmüştü. SN 2024afav'ın 200 gün süren takibi bu hipoteze somut kanıtlar sundu; zira normal süpernovalar parlayıp yavaşça sönerken, bu patlama zirve noktasından sonra titreşerek küçük parlamalar yapmaya devam etti. Araştırmacılar, patlamadan saçılan maddelerin bir kısmının magnetarın çekimine kapılıp geri düşerek yıldızın çevresinde dönen bir gaz diski oluşturduğunu saptadı.
Bu keşfin en çarpıcı yönü ise Albert Einstein'ın Genel Görelilik teorisinin ilk kez bir süpernova mekanizmasını açıklamak için kullanılması oldu. Yapılan analizler, magnetarın ve çevresindeki diskin dönüş eksenlerinin birbiriyle hizalı olmadığını, bu asimetrik yapının uzay-zaman dokusunu bükerek ışıkta belirgin salınımlara yol açtığını gösterdi. Bu durum, diskin içindeki magnetarın varlığını ve onun yaydığı enerjinin süpernovayı olağanüstü bir parlaklığa ulaştırdığını kesinleştirmiş oldu.