Bitki mi, meteorit mi? Antik atkuyruğunda şaşırtan "uzaylı" su keşfi
New Mexico Üniversitesi'nden araştırmacılar, nehir kenarlarında sıkça rastlanan ve "atkuyruğu" (Equisetum laevigatum) olarak bilinen antik bir bitki türünde, kimyasal yapısı meteoritlerle benzerlik gösteren sıra dışı bir su keşfetti. Yaklaşık 400 milyon yıldır dünyada varlığını sürdüren bu bitki, suyu o kadar yoğun bir şekilde damıtıyor ki ortaya çıkan izotopik imza, Dünya standartlarının tamamen dışında kalıyor.
Araştırmayı yatan Profesör Zachary Sharp ve ekibi, bitkinin içi boş gövdesindeki milyonlarca mikro gözenek sayesinde gerçekleşen terleme sürecini inceledi. Su, bitkinin tepesine doğru ilerlerken hafif oksijen izotopları buharlaşarak havaya karışıyor, geride ise yalnızca ağır oksijen izotopları kalıyor. Bitkinin en uç noktasındaki suyun ulaştığı değerler o kadar uç noktada ki Profesör Sharp, "Bu örneği rastgele bulsaydım, bir göktaşına ait olduğunu söylerdim," ifadelerini kullanıyor.
Bu keşif sadece biyolojik bir merak unsuru değil, aynı zamanda geçmişe ışık tutan bir "paleo-higrometre" (antik nem ölçer) işlevi görüyor. Atkuyruğu bitkileri, bu suyu "fitolit" adı verilen dayanıklı cam yapılar içinde hapsederek milyonlarca yıl boyunca koruyabiliyor. Bilim insanları, fosilleşmiş bu yapıları inceleyerek dinozorlar dönemindeki iklim koşullarını ve nem oranlarını çok daha hassas bir şekilde ölçebileceklerini belirtiyor. Çalışma, PNAS dergisinde yayımlandı.