Sivrisinekler sizi neye göre seçiyor? İşte kimsenin bilmediği o gizli uçuş kodu
MIT ve Georgia Tech araştırmacıları, her yıl yüz binlerce insanın ölümüne neden olan sivrisineklerin avlarını nasıl takip ettiğine dair çarpıcı bulgulara ulaştı. Yapılan son çalışmada, sivrisineklerin sadece rastgele uçmadığı, aksine koku ve görsel sinyallere göre değişen üç farklı "uçuş modu" kullandığı ortaya çıktı.
Araştırmaya göre, sivrisinekler sadece bir hedef gördüklerinde hemen yaklaşmıyor; önce hızlıca dalış yapıp geri çekilerek hedefin değerini kontrol ediyorlar. Ancak devreye karbondiozit (nefes) kokusu girdiğinde davranış tamamen değişiyor. Koku aldıklarında zikzaklar çizerek kaynağa sadık kalan böcekler, hem görsel hem de kokusal sinyal birleştiğinde ise "yörünge" moduna geçiyor. Hedefin etrafında daireler çizerek dönmeye başlayan sivrisinekler, bu aşamadan hemen sonra iniş yaparak ısırma eylemini gerçekleştiriyor.
53 milyondan fazla veri noktasının incelenmesiyle oluşturulan bu 3 boyutlu model, sivrisinek tuzaklarının neden başarısız olduğunu da açıklıyor. Uzmanlar, sadece koku ya da sadece görsel uyaran kullanan tuzakların yetersiz kaldığını, sivrisinekleri gerçekten alt etmek için çoklu duyusal cezbedicilerin gerektiğini belirtiyor. Bu keşif, sıtma ve dang humması gibi hastalıklarla mücadelede yeni nesil, "akıllı" tuzakların kapısını aralıyor. Sivrisineğin başınızın ucundaki o sinir bozucu vızıltısı, aslında karmaşık bir biyolojik navigasyon sisteminin son aşaması.