"Karanlık oksijen" keşfine bilim dünyasından itiraz: Termodinamik yasalarına aykırı mı?
Geçtiğimiz aylarda okyanusun derinliklerinde, ışığın ulaşmadığı noktalarda metal nodülleri aracılığıyla oksijen üretildiği iddiası ("Karanlık Oksijen"), bilim dünyasında büyük yankı uyandırmıştı. Ancak Live Science’ın aktardığı son gelişmelere göre, bir grup uzman bu çalışmanın termodinamik yasalarıyla temelden çeliştiğini savunarak makalenin geri çekilmesini talep ediyor.
Temmuz 2024'te Nature Geoscience dergisinde yayımlanan orijinal çalışma, deniz tabanındaki polimetalik nodüllerin bir "jeobatarya" gibi davranarak suyu elektroliz yoluyla hidrojen ve oksijene ayrıştırdığını öne sürmüştü. Eleştiren uzmanlar ise bu sürecin gerçekleşmesi için gereken enerji voltajının, nodüllerin sahip olduğu doğal potansiyelden çok daha yüksek olması gerektiğini belirtiyor. Araştırmacılara göre, dış bir enerji kaynağı olmadan bu denli yüksek miktarda oksijen üretimi termodinamik açıdan imkânsız.
Eleştiriler sadece teorik fizik kurallarıyla sınırlı değil; veri toplama yöntemleri ve sensör hataları da tartışma konusu. Karşıt görüşteki bilim insanları, bulguların hatalı ölçümlerden kaynaklanabileceğini ve "olağanüstü iddiaların olağanüstü kanıtlar gerektirdiğini" vurguluyor. Okyanus madenciliği şirketleri ise bu tartışmayı yakından takip ediyor; zira "karanlık oksijen"in varlığı, derin deniz ekosistemlerinin korunmasına yönelik madencilik kısıtlamalarını doğrudan etkileyebilir. Keşfi yapan ekip ise bulgularının arkasında durmaya devam ediyor.