Mars kütleçekimi insan vücudunu nasıl etkileyecek? Yeni araştırma kritik eşiği belirledi
NASA ve Çin Uzay Ajansı’nın önümüzdeki on yıl içinde Mars’a astronot gönderme planları, düşük kütleçekiminin insan sağlığı üzerindeki etkilerine dair araştırmaları hızlandırdı. Mars'ta kütleçekimi Earth’ün sadece %38’i kadardır ve bu durumun uzun vadede ciddi kas kayıplarına (atrofi) yol açmasından endişe ediliyordu. Ancak uluslararası bir araştırma ekibi tarafından yürütülen ve Science Advances dergisinde yayımlanan yeni bir çalışma, bu konuda umut verici ipuçları sundu.
Uluslararası Uzay İstasyonu'ndaki (ISS) "Kibo" modülünde gerçekleştirilen deneyde, 24 fare özel bir santrifüj cihazı kullanılarak farklı yerçekimi seviyelerine (mikroçekim, 0.33g, 0.67g ve 1g) maruz bırakıldı. 28 gün süren testlerin ardından yapılan analizler, Mars kütleçekimine çok yakın olan 0.33g seviyesinin kas kaybını önemli ölçüde hafiflettiğini, 0.67g seviyesinin ise kas erimesini tamamen durdurduğunu ortaya koydu.
Araştırmacılar, kas performansını korumak için 0.67g'nin kritik bir eşik olduğunu saptadı. Ayrıca kanda yerçekimine bağlı değişim gösteren 11 farklı metabolit tespit edildi; bu maddelerin gelecekte astronotların sağlık durumunu izlemek için biyobelirteç olarak kullanılabileceği belirtiliyor. Bu bulgular, uzun süreli Mars görevlerinde astronotların kas sağlığını korumak için gemi tasarımlarında yapay yerçekimi üreten döner sistemlerin (torus) kullanılmasının önemini bir kez daha vurguluyor.