Yapay zekanın "termal" bedeli: Veri merkezleri çevreyi 2 derece ısıtıyor!
Yapay zeka dünyası bugüne kadar devasa enerji tüketimi ve karbon ayak iziyle eleştirilirken, Cambridge Üniversitesi’nden gelen son araştırma madalyonun diğer yüzünü aydınlattı: Doğrudan Isı Yayılımı. Henüz hakem onayından geçmemiş olan bu çalışma, veri merkezlerinin sadece atmosferi değil, üzerinde bulundukları toprağı ve çevrelerini birer "ısı adasına" dönüştürdüğünü kanıtlıyor. 340 milyondan fazla insanı etkilediği tahmin edilen bu termal etki, yapay zeka ekosisteminin çevresel maliyet tablosuna yeni bir kalem ekledi.
Yapay zeka teknolojisinin devasa enerji ihtiyacı, bu kez karbon emisyonlarından ziyade doğrudan yaydığı ısıyla gündemde. Cambridge Üniversitesi tarafından yürütülen ve henüz hakem onayından geçmemiş olan yeni bir araştırma, dünya genelindeki veri merkezlerinin çevrelerinde "ısı adaları" oluşturduğunu ve bu durumun halihazırda 340 milyondan fazla insanı etkiliyor olabileceğini ortaya koydu.
VERİ MERKEZLERİ ÇEVREYİ KAÇ DERECE ISITIYOR?
Çevre veri bilimci Andrea Marinoni liderliğindeki ekip, dünya genelindeki 8 bin 400'den fazla veri merkezinin koordinatlarını son 20 yılın uydu sıcaklık verileriyle karşılaştırdı. Araştırmanın çarpıcı bulguları şöyle:
Ortalama Artış: Yapay zeka veri merkezleri, çevrelerindeki yer sıcaklığını ortalama 2 derece artırıyor.
Uç Örnekler: Bazı vakalarda sıcaklık artışının 9,1 dereceye kadar çıktığı gözlemlendi.
Etki Mesafesi: Isı yayılımı merkezden 10 kilometre öteye kadar ulaşabiliyor. Öyle ki, 7 kilometre mesafede bile ısının sadece yüzde 30 oranında azaldığı tespit edildi.
"ACELECİ ADIMLAR ÇEVREYE ZARAR VEREBİLİR"
Araştırmacılar, önümüzdeki yıllarda veri merkezi sayısında beklenen patlama nedeniyle bu sonuçların "devasa bir soruna" yol açabileceği konusunda uyarıyor. Londra South Bank Üniversitesi'nden uzmanlar, yapay zeka alanındaki kontrolsüz büyümenin çevresel etkilerinin daha derinlemesine incelenmesi gerektiğini savunuyor.
Öte yandan, Ralph Hintemann gibi bazı bilim insanları, veri merkezlerine güç sağlayan tesislerin yaydığı emisyonların hala iklim değişikliği açısından birincil tehdit olmaya devam ettiğini hatırlatarak daha fazla araştırma yapılması gerektiğine işaret ediyor.