Sebzelerimiz güvende mi? Bilim insanlarından mahsullerdeki "gizli kimyasal" uyarısı
McGill Üniversitesi öncülüğünde yürütülen ve Plants, People, Planet dergisinde yayımlanan küresel bir araştırma, sofralarımıza gelen gıdalardaki gizli bir tehlikeyi gün yüzüne çıkardı. Bilim insanları; ilaç kalıntıları, mikroplastikler, nanomalzemeler ve "sonsuz kimyasallar" olarak bilinen PFAS gibi "yeni ortaya çıkan kirleticilerin" (CEC) tarım ürünleri tarafından emildiğini belirledi.
Araştırmaya göre bu kirleticiler; geri dönüştürülmüş atık sular, arıtma çamurları, hayvansal gübreler ve tarımsal plastikler aracılığıyla toprağa karışıyor. Sürdürülebilirlik adına yapılan bu uygulamalar, maalesef bitkilerin hormon sistemlerini bozabiliyor, toprak ekosistemini değiştiriyor ve bitki dokularında birikerek doğrudan insan diyetine sızabiliyor.
Çalışmanın eş yazarı Prof. Audrey Moores, bu maddelerin eser miktarda bile biyolojik olarak aktif kaldığını ve standart toksisite testlerinin bu uzun vadeli riskleri ölçmede yetersiz kaldığını vurguluyor. Özellikle kimyasal karışımların birbirleriyle etkileşimi ve bu maddelerin antibiyotik direncine olan katkısı en büyük endişe kaynakları arasında.
Uzmanlar, kirliliği temizlemenin imkansızlığına dikkat çekerek "yeşil kimya" ilkelerine geri dönülmesini öneriyor. Çözüm olarak; kimyasalların doğada parçalanacak şekilde tasarlanması, daha sıkı düzenlemeler ve kaynağında önleme stratejileri acilen hayata geçirilmelidir.