Etna’nın sırrı çözüldü: Avrupa’nın en aktif yanardağı hakkında şaşırtıcı keşif
Sicilya’nın 500 bin yıllık dev yanardağı Etna, bilim dünyasını uzun süredir meşgul eden gizemli yapısıyla nihayet aydınlatıldı. Avrupa'nın en aktif yanardağı olan Etna, alışılmadık şekilde bol miktarda alkali lav üretmesiyle biliniyordu; ancak mevcut jeolojik modeller bu kadar hızlı ve yoğun bir üretimin nasıl gerçekleştiğini açıklayamıyordu.
Journal of Geophysical Research: Solid Earth'te yayımlanan yeni bir çalışma, Etna'nın şimdiye kadar sadece küçük deniz altı volkanlarında gözlemlenen nadir bir mekanizmayla çalıştığını ortaya koydu. Lozan Üniversitesi'nden yer bilimci Sébastien Pilet liderliğindeki ekip, Etna'nın bir "petit-spot" (küçük nokta) volkanı gibi davrandığını saptadı.
Geleneksel yanardağların aksine Etna, yerin yaklaşık 80 kilometre derinliğinde, levhaların altında sıkışmış eski magma havuzlarından besleniyor. Afrika Levhası'nın Avrasya Levhası'nın altına girdiği bölgede oluşan basınç, bu magmayı adeta bir süngeri sıkar gibi yeryüzüne itiyor. Genellikle sadece birkaç yüz metre yüksekliğindeki yapılarda görülen bu sürecin, 3.400 metrelik dev bir stratovolkanda yaşanması Etna'yı dünyada benzersiz kılıyor.
Bu keşif, Catania ve Messina gibi yoğun nüfuslu şehirlere yakınlığıyla bilinen Etna'nın oluşturduğu risklerin daha doğru analiz edilmesine olanak sağlayacak.