Gökbilimciler şaşkın! Galaksimizin 40 bin ışık yılı ötesinde her şey durdu!
Gökbilimciler, Samanyolu Galaksisi’nin yıldız oluşum sınırlarını belirleyerek şaşırtıcı bir gerçeği gün yüzüne çıkardı. Galaksimizin sarmal diski yaklaşık 100.000 ışık yılı genişliğinde olsa da, yeni araştırmalar yıldız oluşumunun merkezden sadece 40.000 ışık yılı uzaklığa kadar devam ettiğini gösteriyor.
İtalya'daki Insubria Üniversitesi'nden Karl Fiteni liderliğindeki uluslararası ekip; Gaia uzay aracı, LAMOST ve APOGEE verilerini kullanarak 100.000 dev yıldızı inceledi. Araştırma, galaksi merkezinden uzaklaştıkça yıldız yaşlarının azaldığını, ancak 40.000 ışık yılı sınırında bu durumun tersine dönerek yıldızların tekrar yaşlandığını ortaya koydu. Bu "U şeklindeki" yaş dağılımı, galaksinin en dış çeperindeki yıldızların aslında en yaşlılar olduğunu gösteriyor.
Peki, bu yaşlı yıldızlar oluşumun durduğu o bölgeye nasıl ulaştı? Bilim insanlarına göre bu durum, "radyal göç" adı verilen bir fenomenden kaynaklanıyor. Yıldızlar, sarmal kolların yoğunluk dalgalarını bir sörfçü gibi kullanarak merkezden dışarıya doğru sürükleniyor. En dıştaki yıldızların yaşlı olması, bu yolculuğun milyarlarca yıl sürdüğünü kanıtlıyor.
Yıldız oluşumunun neden tam 40.000 ışık yılı mesafede bıçak gibi kesildiği ise hâlâ bir gizem. Olası nedenler arasında galaktik çubuğun gaz akışını engellemesi veya galaksi diskindeki bükülmeler (warp) gösteriliyor. Güneşimiz ise merkezden 26.000 ışık yılı uzaklıkta, bu güvenli oluşum bölgesinin derinliklerinde yer alıyor.
Bulgular, Astronomy & Astrophysics dergisinde yayımlandı.