‘sönmüş’ yanardağlar gelecekteki patlamalar için sessizce magma biriktiriyor olabilir!
On binlerce yıldır faaliyet göstermeyen ve "sönmüş" olarak kabul edilen yanardağların aslında tamamen etkisiz olmadığı, aksine gelecekteki büyük patlamalar için sessizce devasa magma rezervleri oluşturduğu ortaya çıktı. ETH Zürih’ten volkanologların yürüttüğü araştırma, Yunanistan'daki Methana yanardağının 700 bin yıllık jeolojik geçmişini inceleyerek çarpıcı sonuçlara ulaştı.
Bilim insanları, yanardağın en uzun durgunluk dönemi olan 100 bin yıllık süreçte, yer altında büyük miktarda magma hareketliliğine işaret eden zirkon kristalleri tespit etti. Bu durum, bir yanardağın yaklaşık 10 bin yıl sessiz kalması durumunda "sönmüş" sayıldığı mevcut tehlike tahmin modellerini sarsıyor. Araştırmaya göre, levha tektoniğiyle yer altına taşınan su, magma üretimini artırırken aynı zamanda magmayı daha yoğun ve yapışkan hale getiriyor. Bu yoğunluk magmanın yüzeye çıkmasını zorlaştırarak derinlerde birikmesine neden oluyor.
Çalışmanın kıdemli yazarı Olivier Bachmann, yanardağların hiçbir yüzey belirtisi vermeden milenyumlarca yer altında "nefes almaya" devam edebileceğini belirtiyor. Science Advances dergisinde yayımlanan bulgular, uzun süreli sessizliğin her zaman güvenlik anlamına gelmediğini kanıtlıyor. Uzmanlar, gaz emisyonları ve yer sarsıntıları gibi verilerin takibiyle, "uyuyan" yanardağların yeniden canlanma riskinin dünya genelinde daha dikkatli değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor.